Op 1 oktober bedroeg de tienjaarsrente om en nabij de 5,3% in de Verenigde Staten, 3,6% in Duitsland, 5,0% in Frankrijk en 3,1% in Japan. 300 tot 500 basispunten meer dan de historische dieptepunten van 2020.

De ommekeer werd ingezet in 2022. De inflatoire schok die toen de wereld trof, deed de centrale banken agressief de richtrente verhogen. De lange rente volgde, piekte in het najaar van 2023 en zakte vervolgens terug. Dit jaar is die piek echter weer ruim overschreden.

Tegelijk wil een hoge rente niet per se zeggen dat obligaties aantrekkelijk zijn. De vraag is ook of hoge inflatie of verslechterende overheidsfinanciën de waarde ervan niet dreigen uit te hollen.

Reële rente opnieuw sterk positief

Op inflatievlak oogt de situatie redelijk geruststellend. Het prijspeil stijgt in de grote ontwikkelde economieën weliswaar nog steeds met zowat 3%, hier en daar iets meer, maar niets wijst op een langdurige versnelling en de prognoses gaan eerder uit van een stabilisering of zelfs een geleidelijke daling. Belangrijk is vooral dat de reële rente, gecorrigeerd voor de inflatie, vandaag opnieuw sterk positief is. Zo bieden Amerikaanse aan de inflatie gekoppelde obligaties bijna 2,7% reëel rendement op tien jaar, meer dan op enig ander moment sinds de financiële crisis van 2008. Dat betekent dat beleggers hun geld in obligaties kunnen stoppen zonder zich al te veel zorgen hoeven te maken om de inflatie – tenzij er zich een rampscenario ontvouwt, uiteraard.

Die andere omgevingsfactor, de achteruitgang van de overheidsfinanciën, geeft daarentegen meer reden tot bezorgdheid. Heel wat ontwikkelde landen zitten op een begrotingstraject dat op lange termijn niet houdbaar is. Behalve misschien Frankrijk, dat momenteel in het oog van een obligatiestorm zit, zijn er echter weinig grote landen die op korte termijn hun rating bedreigd zien. De begrotingssituatie is dus zeker bedenkelijk, maar al met al nog niet ontspoord.

Niet dramatisch

De stijging van de looptijdpremie weerspiegelt dat de toestand moeilijk is, maar niet dramatisch. De Federal Reserve Bank of San Francisco schat dat de looptijdpremie – de extra vergoeding die beleggers eisen om op lange termijn geld uit te lenen in plaats van op korte termijn – op een tienjarige Amerikaanse staatsobligatie nu ongeveer 1,4% bedraagt, een niveau dat in de financiële geschiedenis niet ongewoon is, in tegenstelling tot de bijna onbestaande looptijdpremies die we een groot deel van het afgelopen decennium kenden. Ook onderzoek van de Bank voor Internationale Betalingen bevestigt dat de terugkeer naar hogere rentes vooral aangeeft dat de toestand normaliseert, niet dat de macro-economische fundamenten fors verslechterd zijn.

Obligaties zijn niet plots risicovrije beleggingen geworden. Voor het eerst sinds lang wordt dat risico vandaag echter correct vergoed. De keerzijde van die rentemedaille is dan weer een ongunstig effect op de aandelenmarkten. Het verwachte winstrendement van de S&P 500 ligt rond de 5% (Bloomberg-consensus), niet zo heel ver van de Amerikaanse tienjaarsrente. Het verschil in opbrengst tussen aandelen en obligaties, dat in het tijdperk van lage rente zo sterk in het voordeel van aandelen speelde, is zo goed als verdwenen. Dat wil niet per se zeggen dat aandelen minder goed zullen presteren dan obligaties, maar terwijl het winstrendement van aandelen van nature onzeker en volatiel is, is dat van langlopende obligaties zowat gegarandeerd. Dat maakt aandelen in verhouding minder interessant.

Na een tocht door de woestijn van vijftien jaar vormen staatsobligaties dus opnieuw een alternatief voor aandelen. De gevolgen voor de wereldwijde spaarmarkt kunnen verstrekkend zijn: de geldstromen die systematisch naar aandelen vloeiden ten koste van obligaties, kunnen deels rechtsomkeer maken. Dat kan – alle mooie beloftes uit de sector van de artificiële intelligentie ten spijt – een rem zetten op de stijging van de aandelenmarkten. Voor kredietgevers breken hoogtijdagen aan.

Het bericht Waarom staatsobligaties terug zijn van weggeweest verscheen eerst op The Asset.

Zo heeft China in december 2025 aan de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) gevraagd om baanruimte te reserveren voor bijna 203.000 toekomstige satellieten. Om die ambitie kracht bij te zetten, timmert het naarstig aan de ontwikkeling van herbruikbare draagraketten.

In 2026 heeft het land een symbolische mijlpaal bereikt: twee bedrijven, eerst CASC en later LandSpace, slaagden er voor het eerst in om Chinese herbruikbare raketten te recyclen en traden daarmee in de technologische voetsporen die SpaceX groot gemaakt hebben. De kloof met de Amerikaanse koploper blijft groot, maar dat China nu ook het tijdperk van de herbruikbare raketten betreedt, vergroot zijn potentieel in de ruimte aanzienlijk.

Strijd om energie

Toch liggen de essentiële belangen mogelijk op een ander gebied. De ruimtewedloop draait namelijk niet langer louter om observatie, communicatie of zelfs bewapening. Stilaan wordt het ook een strijd om energie. En op dat vlak beschikt China over sterke troeven.

Het heeft de ambitie om met behulp van gigantische zonnepanelen in een baan om de aarde elektriciteit te produceren, en die vervolgens te gebruiken om AI-datacenters in de ruimte aan te drijven, in te zetten voor nog te bouwen infrastructuur op de maan of in de vorm van microgolven naar het aardoppervlak te sturen.

In die wedloop heeft China mogelijk een fikse voorsprong. Het land heeft nu al een groot overwicht in de wereldwijde productie van zonnepanelen voor gebruik op aarde. Die kan het benutten om toekomstige ruimtesystemen te ontwikkelen, meer bepaald op basis van perovskiet, een nieuwe generatie van fotovoltaïsche materialen die lichter zijn en mogelijk een hoger rendement hebben dan het traditionele silicium. Dat zou een belangrijke troef zijn, want op weg naar een baan om de aarde telt elke kilo.

Toekomstmuziek

Voor het zover is, zijn er echter nog heel wat horden te nemen. Er bestaat nog geen commerciële zonne-energiecentrale in de ruimte. De lanceerkosten, de montage in een baan om de aarde, de transmissie van de energie en het onderhoud van de apparatuur zijn niet te onderschatten vraagstukken, zowel technologisch als economisch. De uitbouw van een heus industrieel apparaat blijft dus vooralsnog toekomstmuziek.

Grote technologische doorbraken verlopen echter zelden lineair. Weinig waarnemers dachten vijftien jaar geleden dat China de markten voor zonnepanelen, batterijen of elektrische auto’s zou overheersen. Dat model wil het nu ook reproduceren in de ruimtevaart.

Europa wordt in oppervlakkige beschouwingen vaak over het hoofd gezien, maar staat daarom niet aan de zijlijn. Met Ariane 6, Galileo, Copernicus en IRIS speelt het in de ruimte nog steeds een rol van betekenis. Alleen verloopt de ontwikkeling er in een heel ander tempo. Dat Europa op dit moment geen enkele herbruikbare draagraket heeft, vormt een groot nadeel in vergelijking met de concurrentie.

Ook in de ruimte lijkt zich dus een technologische wedloop tussen de VS en China af te tekenen. De Verenigde Staten hebben tot nader order een grote voorsprong op het gebied van satellieten en lanceringen, maar wat zonne-energie in de ruimte betreft, zou China wel eens de boventoon kunnen gaan voeren.

Boven onze hoofden ontvouwt zich een volgende strijd om soevereiniteit.

Het bericht The Empire Strikes Back? Hoe China de VS uitdaagt in de ruimte verscheen eerst op The Asset.

Des te zorgwekkender is dat verschillende factoren een verdere stijging in de hand kunnen werken. Om te beginnen ziet het er niet naar uit dat de Straat van Hormuz binnenkort permanent geopend zal worden. De spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten zijn alleen tijdens een kort bestand in juni even afgenomen. Vandaag lijken we in een patstelling te zitten, zonder merkbare vooruitgang in de onderhandelingen of beslissende militaire doorbraak.

Vóór het conflict ging ongeveer 20% van de wereldhandel in vloeibaar aardgas (LNG) door de Straat. Een deel van het weggevallen volume is weliswaar gecompenseerd door een toename van de productie in andere delen van de wereld, maar het Internationaal Energieagentschap schat de vervangingsgraad op ongeveer 75%. Er is dus nog steeds een aanzienlijk aanbodtekort op een markt die al sinds de energiecrisis van 2022 erg krap is.

Cruciale installaties buiten gebruik

En zelfs als de Straat permanent heropend zou worden, zou de productie van Qatar, die een sleutelrol vervult in de wereldwijde LNG-markt, zeker nog een aantal maanden op een laag pitje staan. Een aantal cruciale installaties is namelijk buiten gebruik, in het bijzonder het Ras Laffan-complex in Qatar, de grootste installatie voor vloeibaarmaking van aardgas ter wereld. Het zal niet lukken om de industriële productie vóór de komende winter volledig te herstellen.

Tot slot kan de stijgende gasprijs niet los worden gezien van de Europese gasvoorraden, die veel kleiner zijn dan gebruikelijk in deze tijd van het jaar. Volgens Gas Infrastructure Europe (GIE), dat de gegevens van de Europese exploitanten van gasopslag centraliseert, lag het niveau van de voorraden begin september op slechts ongeveer 65%, tegen gemiddeld 88% in het verleden. Die brede kloof wijst erop dat de bevoorrading deze winter bijzonder krap gaat worden.

Het tekort is niet alleen het gevolg van de hoge prijzen in 2026, waardoor het economisch weinig aantrekkelijk is geworden om voorraden aan te leggen, maar ook van een moeizame bevoorrading door Aziatische concurrentie voor LNG en van een bijzonder warme zomer, waarin meer gas werd verstookt om elektriciteit op te wekken voor airco’s. Die krapte is vooral voelbaar in Duitsland, waar de voorraden nog maar net boven de 50% liggen, terwijl de industrie van het land nog steeds sterk afhankelijk is van aardgas.

Stijgende gasvraag in Azië

Als klap op de vuurpijl kunnen de wereldwijde weersomstandigheden de druk op de markt nog verder opdrijven. Door de extreem krachtige El Niño die momenteel aan de gang is, zijn delen van Azië en de Stille Oceaan warmer en droger geworden. Daardoor vergroot de kans op een stijgende gasvraag in Azië om aan de behoefte aan verkoeling te voldoen en de mogelijk lager dan gebruikelijke elektriciteitsproductie van waterkrachtcentrales op te vangen. Dat kan de wereldwijde concurrentie voor het beschikbare LNG-aanbod verder doen toenemen.

Er zijn vandaag dus tal van factoren in het spel die deze winter voor grote spanningen op de Europese gasmarkt kunnen zorgen, met als waarschijnlijk gevolg een nieuwe opleving van de inflatie en een afname van de industriële productie. Er zijn natuurlijk sectoren die van de hoge gasprijs kunnen profiteren, zoals kernenergie, hernieuwbare energie, bedrijven die actief zijn in elektrificatie en … Amerikaanse LNG-producenten. Andere – Europese – sectoren, die het toch al moeilijk hebben, kunnen die prijsstijging echter missen als kiespijn. Het gaat dan met name om de chemie, de kunstmestproductie en de staalnijverheid.

Beproeving voor concurrentievermogen Europa

Behalve het inflatierisico is er dus ook een gevaar voor het concurrentievermogen van Europa. Terwijl de Verenigde Staten in hun eigen aardgasbehoeften kunnen voorzien, blijft Europa erg afhankelijk van geïmporteerd LNG. In geval van een blijvend verschil in de kostprijs van energie aan weerszijden van de Atlantische Oceaan, wordt de Europese industrie minder aantrekkelijk.

Met veel moeite is Europa er sinds 2022 in geslaagd een energietekort te vermijden. Niets garandeert echter dat het op middellange termijn de teloorgang van zijn industrie kan verhinderen als aardgas abnormaal duur blijft. Net als gas kunnen immers ook fabrieken snel in rook opgaan. Wat er ook gaat gebeuren met de temperatuur, Europa krijgt het deze winter warm onder de voeten op energiegebied: een nieuwe beproeving voor zijn concurrentievermogen.

Het bericht Stijgende gasprijs kan opwaartse druk op rente zetten verscheen eerst op The Asset.

North Virginia, het eerste mondiale centrum van datacenters, is uitgegroeid tot een symbool van deze weerstand. Ook hebben er grote protesten plaatsgevonden in Arizona, Texas, Pennsylvania, Michigan en in de staat New York. Europa, India en Brazilië volgen hun voorbeeld.

De inwoners laten zich met name kritisch uit over de stijgende elektriciteitsprijzen, de geluidsoverlast van de installaties, de druk op de watervoorraden en de transformatie van landschapsgebieden tot bedrijventerreinen.

Beleggers ervaren het risico nu reeds. Volgens Morgan Stanley is tussen 2025 en het eerste kwartaal van 2026 bijna 286 miljard dollar aan geplande datacenters uitgesteld of geannuleerd. Dit is niet alleen toe te schrijven aan de lokale weerstand maar deze draagt er wel toe bij, met vertragingen bij de bouw en hogere kosten tot gevolg.

Er is vooral veel ophef over de hulpbronnen, en in de eerste plaats het waterverbruik. De nieuwe AI-datacenters produceren enorme hoeveelheden warmte, hetgeen koelsystemen vereist die veelal gebruik maken van verdamping. Juist dit waterverbruik is een heet hangijzer nu perioden van droogte en hittegolven zich in steeds sneller tempo opvolgen. In gebieden die reeds te maken hebben met waterstress, zoals het westen van de Verenigde Staten, wijzen de tegenstanders van geplande datacenters erop dat de behoeften van huishoudens, de landbouw, de industrie en natuurlijke ecosystemen tegen elkaar moeten worden afgewogen.

De kritiek richt zich niet alleen op het waterverbruik. Datacenters worden er tevens van beschuldigd de elektriciteitsnetten onder druk te zetten, bij te dragen aan de uitstoot van broeikasgassen en het verdwijnen van landbouwgrond. Morgan Stanley is dan ook van mening dat de wereldwijde ontwikkeling van rekeninfrastructuur ten behoeve van AI tussen nu en 2030 circa 2,5 gigaton cumulatieve CO₂-emissies zou kunnen genereren, een volume dat gelijk is aan ongeveer 40% van de huidige jaarlijkse uitstoot van de Verenigde Staten.

Verschillende oplossingen tegen het licht

Om deze schadelijke gevolgen te beperken, worden verschillende oplossingen tegen het licht gehouden. Met name technologieën voor koeling met behulp van vloeistof, die minder water verbruiken, hergebruik van water, of de nuttige toepassing van vrijgekomen warmte. Ook zou de bouw van kleinere datacenters hun maatschappelijke acceptatie ten goede komen.

Maar door de hevige concurrentie tussen de grote spelers, of het nu gaat om bedrijven of overheden, krijgen deze oplossingen niet veel tijd om aan de weg te timmeren. Temeer daar er om geopolitieke redenen haast wordt gezet achter de bouw van datacenters.

Datacenters zijn uitgegroeid tot kritische infrastructuren voor nationale en regionale soevereiniteit, evenals elektriciteitsnetten of mijnen voor de winning van zeldzame metalen. De rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China op dit punt brengt een wedloop om digitale capaciteit met zich mee.

Keuze uit twee opties

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, hebben beleggers in AI de keuze tussen twee opties. De eerste optie is om de knelpunten ten aanzien van de hulpbronnen en de maatschappelijke acceptatie van AI-fabrieken volledig te integreren, hetgeen op korte termijn waarschijnlijk ten koste zal gaan van de winstgevendheid voor hyperscalers als Alphabet, Amazon, Microsoft en Meta, maar deze wel veerkrachtiger zal maken. De tweede optie, eenvoudiger maar minder duurzaam, en waar op langere termijn dus haken en ogen aan zitten, is om te gaan investeren in regio’s die de lat momenteel minder hoog leggen, zoals Maleisië, de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië of Indonesië. Het is echter lang niet zeker dat deze optie beschikbaar zal blijven: deze regio’s zullen wellicht op de een of andere manier financieel voordeel willen halen uit hun grotere tolerantie met betrekking tot de exploitatie van hun lokale hulpbronnen.

Het in aanmerking nemen van ESG-factoren in de AI-economie is dus niet enkel meer een maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar wordt bepalend voor de langetermijnwaardering. Het vestigen van rekencentra op de maan of op Mars zal hier niets aan veranderen: ook daar zouden de hulpbronnen beperkt blijven en zouden datacenters onvermijdelijk op bezwaren stuiten. De weerstand tegen datacenters komt als geroepen om ons eraan te herinneren dat de AI-economie niet alleen virtueel maar ook materieel en politiek van aard is.

Het bericht Ophef over bouw datacenters zet beleggers voor het blok verscheen eerst op The Asset.

Met een beurswaardering van nagenoeg vijftigmaal de volgens de Bloombergconsensus verwachte winst per aandeel in 2026 is het een van de duurste Europese largecaps. Nu het in één jaar tijd met bijna 130% is gestegen (per 8 juli) is het ook het waardevolste Europese bedrijf, met een beurskapitalisatie van momenteel zo’n 600 miljard euro. Daarmee ligt het ver achter op de Amerikaanse mastodonten, maar ook ver voor op de rest van de Europese beurzen.

Waaraan dankt het die wonderbaarlijke positie? Hoofdzakelijk aan het feit dat het uniek is in de wereld. Terwijl zelfs de allergrootste digitale spelers elkaar beconcurreren, heeft ASML zo’n grote technologische voorsprong uitgebouwd dat niemand met zijn meest geavanceerde producten kan wedijveren.

Toonaangevende technologie

Wat het doet, is dan ook niet eenvoudig: het bouwt de lithografiemachines waarmee computerchips worden gemaakt. Daarvoor gebruikt het een toonaangevende technologie: extreem ultraviolet licht (EUV). Die straling produceren is een huzarenstukje: op microscopische druppeltjes tin wordt een laser afgevuurd om een plasma te creëren dat heel even een temperatuur bereikt die heter is dan het oppervlak van de zon. Met dat licht kunnen vervolgens de meest complexe elektronische componenten ter wereld worden geëtst.

Zonder ASML geen Nvidia-chips van de nieuwste generatie, geen geavanceerde producten bij TSMC, Samsung of Intel. In de wereldwijde AI-goldrush is ASML niet de verkoper van houwelen, maar de bouwer van de machines waarmee houwelen worden gemaakt.

Het opmerkelijkst van al is dat ASML helemaal niet voorbestemd was om alleenheerser over deze markt te worden. Toen het in 1984 werd opgericht als joint venture van Philips en ASM International, was het weinig meer dan een outsider die het opnam tegen de Japanse reuzen Nikon en Canon. De Nederlanders waagden echter een enorme gok: ondanks talloze moeilijkheden en torenhoge kosten investeerden ze bijna twintig jaar lang in EUV. Nu die technologie eindelijk productierijp is, is de voorsprong van ASML bijna niet meer in te halen. Het is Nikon en Canon nooit meer gelukt om aan te haken.

ASML is overigens geen exclusief Nederlands succesverhaal, maar een Europees. De uiterst nauwkeurige optische componenten komen hoofdzakelijk van het Duitse Zeiss, de krachtige lasers van het Duitse Trumpf, en een dicht netwerk van onderaannemers strekt zich uit over Nederland, Duitsland, België en Frankrijk. Dit is Europa op zijn allerbest: dankzij industriële samenwerking tussen bedrijven is een van de meest complexe technologieën tot stand gebracht die de mens ooit heeft ontwikkeld.

Blijvende inkomsten

ASML dankt zijn succes bovendien niet alleen aan de verkoop van nieuwe machines. Een groot deel van de apparatuur die het bouwt, blijft tientallen jaren in productie. Daardoor haalt de groep blijvend inkomsten uit onderhoud, onderdelen en de modernisering van zijn unieke industriële machinepark.

En het verhaal van ASML is nog lang niet uit. Het bedrijf werkt al aan de volgende generatie van zijn producten, zogeheten ‘High-NA EUV’ machines. Die zijn buitengewoon duur – bijna 400 miljoen euro per stuk, meer dan een modern groot passagiersvliegtuig – en maken het overwicht van het bedrijf nog groter.

Het spreekt voor zich dat die dominantie ook risico’s inhoudt. De halfgeleidermarkt kan vertragen. Een eventuele aanval op Taiwan zou TSMC verzwakken. China zou zijn technologische achterstand op dit gebied kunnen inhalen. Maar ook in elk van die scenario’s zal het nog heel wat jaren duren voor de voorsprong van ASML bedreigd wordt.

Soms lijkt het alsof Europa niet meedoet in de digitale race en hopeloos achterloopt op de Verenigde Staten, China en Zuid-Korea, maar ASML, de specialist van het licht, ontkracht die stelling op oogverblindende wijze: zonder die stralende Europese ster ís er eenvoudigweg geen digitale revolutie. Een inspirerend lichtpunt voor de Europese industrie.

Het bericht ASML, de stralende Europese ster verscheen eerst op The Asset.

Dat beeld is echter misleidend. Binnenlandse aandelen van de beurzen van Sjanghai en Shenzhen (‘A-aandelen’) gingen er in diezelfde periode ongeveer 12% op vooruit, een scherp contrast met de ondermaatse prestaties van aandelen die genoteerd staan in Hongkong. Bovenal rijgt een bepaald segment van de Chinese beurs de successen aan elkaar: de index van in Sjanghai genoteerde technologieaandelen boekte uitgedrukt in dollar in zes maanden bijna 70% winst!

De zwakke beursprestatie van China heeft in werkelijkheid niet zozeer te maken met de Chinese economie, maar eerder met een beperkt aantal internetplatformen die samengepakt zitten op de beurs van Hongkong, zoals Tencent (-27%) en Alibaba (-34%). Die pioniers van de digitale economie voor het brede publiek staan niet meer in het middelpunt van de belangstelling bij beleggers, die de blik nu vooral op AI en industriële technologie richten.

Technologische veerkracht

En juist op het gebied van industriële AI-toepassingen en innovatieve technologieën in verband met de elektrificatie in het algemeen telt China tal van bedrijven die de westerse kampioenen het vuur aan de schenen kunnen leggen. In de halfgeleidersector is SMIC (Semiconductor Manufacturing International Corporation), waarvan het aandeel de eerste helft van het jaar uitgedrukt in dollar circa 33% hoger koerste, symbolisch voor China’s technologische veerkracht. Het bedrijf heeft nog steeds een achterstand op TSMC en Samsung, maar slaagt er ondanks de Amerikaanse beperkingen op de modernste apparatuur toch in om geavanceerde chips te maken (van de zogeheten ‘7 nanometer’-klasse).

Hogerop in de waardeketen heeft Cambricon Technologies, waarvan het aandeel in diezelfde periode 80% winst boekte, de ambitie om de Chinese tegenhanger te worden van het Amerikaanse Nvidia. Het ontwikkelt processors voor datacenters, industriële toepassingen en ingebedde systemen. De technologische kloof met Nvidia blijft groot, maar Cambricon kan bogen op een gigantische en grotendeels afgeschermde binnenlandse markt en krijgt steun van de wens van Beijing om Amerikaanse technologie te vervangen en het streven van Washington om China de toegang tot de geavanceerdste chips van Nvidia te ontzeggen.

Kandidaten voor beursgang

De beurs biedt daarenboven een onvolmaakt beeld van de technologische vooruitgang in China, want verschillende bedrijven die vooroplopen in hun vakgebied zijn niet beursgenoteerd, zoals DeepSeek (artificiële intelligentie), DJI (drones) en Unitree Robotics (humanoïde robots). Daar kan echter verandering in komen, want verschillende van die bedrijven zijn mogelijke kandidaten voor een beursgang in de komende jaren, wat voor de nodige animo op de Chinese beurzen belooft te zorgen.

De dynamische technologiesector in China blijft dus onopvallend maar onophoudelijk opmerkelijke resultaten boeken. Volgens de ‘Hamilton Index’, een indicator die is uitgewerkt door het Hamilton Center on Industrial Strategy om in tien geavanceerde sectoren wereldwijd de industriële dominantie te meten, tekent China vandaag voor bijna 25% van de wereldwijde productie in de geavanceerde industrie, tegen 19% in 2012. En volgens diezelfde index overtreft China al in zeven van de tien onderzochte sectoren de Verenigde Staten.

Ver van het spektakel rond Amerikaanse beursintroducties en de neergang van op consumenten gerichte internetbedrijven op de beurs van Hongkong blijft China dus onverstoorbaar terrein winnen aan de technologische frontlinie. Dat kan tot vuurwerk op de beurs leiden wanneer de grote boom van Alibaba het woud van bedrijven die koploper zijn geworden in de strategisch belangrijkste technologieën van het moment, niet langer aan het oog zal onttrekken.

Het bericht De onopvallende, dynamische tech-sector in China verscheen eerst op The Asset.

Het prijspeil is sindsdien inderdaad heel wat sneller gestegen dan de 2% die de Fed officieel nastreeft. Sinds juni 2021 bedroeg de inflatie gemiddeld 3,8% en lag deze op geen enkel moment onder de 2,6%. Maar, zo orakelde de nieuwe voorzitter, trouw aan zijn orthodoxe monetaire standpunten, “inflatie is een keuze”. En die keuze is dus op het conto van de Fed van gisteren te schrijven. Alles moet anders. Alles wordt anders.

Eerste verandering: de Fed zal de markten geen prognoses over het toekomstige beleid meer geven. Warsh is van mening dat de Fed zich voortaan moet laten inspireren door de signalen die uitgaan van de markten in plaats van andersom. Dat is dus het tegenovergestelde van een gewoonte die we sinds de crisis van 2008 kennen, toen de financiële markten, zwaargehavend door een crisis die ze niet hadden zien aankomen, die voorspelbaarheid van het monetaire beleid op prijs stelden. Het directe gevolg daarvan is dat het persbericht van de centrale bank geen impliciet traject voor het monetaire beleid meer schetst, maar louter feiten opsomt.

Voor beleggers wil dat zeggen dat zij niet langer systematisch kunnen anticiperen op hoe de Fed op elk macro-economisch cijfer zal reageren, maar gelaten moeten afwachten tot die van zich laat horen. Dat kan met name het mantra ‘bad news is good news’ een stuk minder toepasselijk maken.

Focus op inflatie

Tweede grote verandering: de Fed zal haar inspanningen hoofdzakelijk richten op de inflatie, waardoor het tweede deel van haar mandaat, volledige werkgelegenheid, waarover in de jongste communicatie met bijna geen woord werd gerept, naar de achtergrond dreigt te verdwijnen. Niet dat de werkloosheid – vandaag 4,3% – op dit moment veel aandacht behoeft, maar zelfs toen dat in 2010 bijna 10% was, liet Kevin Warsh zich al opmerken met een veel minder verruimend standpunt dan zijn collega’s.

Dat is ook de reden waarom hij in 2011 de Fed verliet, uit ongenoegen over de uitbreiding van de activa-aankopen. Tijdens de acute fase van de crisis van 2008 had hij nauw samengewerkt met Ben Bernanke, maar een verdere aangroei van de balans vond hij niet nodig en hij maakte zijn bezwaar kenbaar door zich terug te trekken.

Die onverzettelijkheid vormt vandaag de voedingsbodem voor een derde breuk met het verleden. Warsh, benoemd door Donald Trump, die wellicht gecharmeerd was door zijn kritiek op de keuzes van Jerome Powell – de favoriete zondebok van de president – is niet van plan om de lijn van zijn voorganger voort te zetten.

Hervormer en doodgraver

Hij profileert zich als een hervormer en zelfs doodgraver van een aantal praktijken uit het verleden en wil daarvoor vijf grote hefbomen onder handen nemen: de communicatie (geen ‘forward guidance’ meer); de omvang en samenstelling van de balans, die hij wil normaliseren; de statistische instrumenten, die hij gebrekkig vindt; de analyse van de ontwikkeling van de werkgelegenheid en de productiviteit in het tijdperk van kunstmatige intelligentie; en tot slot, en vooral, de dogmatische strijd tegen de inflatie, terwijl de afgelopen jaren juist werd geopperd om het streefdoel los te laten.

Door een hemelbestormer aan het hoofd van de Fed te benoemen, slaat Trump de pagina-Powell om. Tegelijk kiest hij echter voor iemand met diepgewortelde overtuigingen, die er niet voor terugdeinst om tegen heilige huisjes te schoppen. Nu meer en meer beleggers een renteverhoging beginnen te verwachten, terwijl het Witte Huis juist een verruimender monetair beleid voorstaat, valt een botsing niet uit te sluiten.

Tijdens Trumps eerste ambtstermijn verzuurde de relatie met de Fed al na amper zes maanden. Hoelang zullen de wittebroodsweken duren nu de centrale bank een voorzitter heeft die nog een stuk onverzettelijker is?

Het bericht Warsh, de onverzettelijke verscheen eerst op The Asset.

De pijlsnelle groei van China vertaalt zich dus niet automatisch in beurswinst, ook al hebben de Chinese topbedrijven wereldwijd een verpletterend overwicht in hun sector – BYD voor elektrische auto’s, CATL voor batterijen, Huawei voor telecomapparatuur – en behoren ze tot de absolute top op het gebied van zeldzame aardmetalen, lithium, bouw, e-commerce (Alibaba), scheepvaart (Cosco), elektronica (Foxconn), olie (Sinopec) enz.

Hoe komt het dat er zo’n groot verschil is tussen het industriële succes van het land en het rendement van de beursindices? Drie mogelijke verklaringen springen eruit.

Ten eerste is er een verschil qua visie op de rol van de economie. Kort gezegd berust het Chinese stelsel op overheidskapitalisme, dat geopolitieke soevereiniteit en maatschappelijke stabiliteit als primaire doelstellingen heeft. De Verenigde Staten geven daarentegen voorrang aan waardecreatie voor de private aandeelhouders. Dat verschil in prioriteiten komt uiteraard ook tot uiting in de beurskoersen.

Naweeën vastgoedcrisis

Een meer conjunctuurgebonden verklaring is dat de Chinese beurs al enkele jaren gebukt gaat onder de naweeën van de vastgoedcrisis waarin het land sinds 2021 verzeild is geraakt. Grote projectontwikkelaars zoals Evergrande zijn failliet gegaan, waardoor de activiteit in de bouwsector is teruggevallen en banken minder snel krediet verlenen.

En door de dalende prijzen is ook het welvaartseffect op de huishoudens uitgehold, waardoor die zich genoodzaakt zagen de vinger op de knip te houden en meer te sparen. In een land waar vastgoed nog steeds het leeuwendeel uitmaakt van het vermogen van de huishoudens, heeft dat hun vertrouwen en dat van de banken en flinke knauw gegeven en de investeringen afgeremd.

Tot slot wordt de winstgroei de laatste tijd ondergraven door de kloof die is ontstaan tussen een aantal industriële sectoren die het relatief goed doen, zoals grondstoffen en technologie, en de sputterende consumptie van goederen en diensten. De eersten trokken de afgelopen maanden hun winstvooruitzichten op, terwijl de verwachtingen voor de binnenlandse consumptie naar beneden werden bijgesteld. Het gevolg is dat de MSCI China, waarin consumptiebedrijven en internetplatformen zoals Tencent of Alibaba zwaar doorwegen, sinds begin dit jaar ver achterblijft bij indices die meer op het binnenland zijn gericht, zoals de CSI 300. Die index telt meer industriële bedrijven en is er sinds 1 januari sterk op vooruitgegaan.

Wanneer wordt de inhaalbeweging ingezet?

Als de beurs ondanks de aanhoudende bbp-groei zo teleurstellend presteert, is de verleiding groot om te beleggen in de Chinese consumptiebedrijven die het verst zijn achtergebleven. De hamvraag is echter wanneer de inhaalbeweging – die er ongetwijfeld ooit zal komen – zal worden ingezet. De vastgoedmarkt blijft vooralsnog wankel, zeker in de middelgrote steden. De consumptie aanzwengelen vormt wel een van de centrale doelstellingen van het vijfjarenplan voor de periode 2026-2030, maar alle aangekondigde maatregelen zijn eerder op de middellange termijn gericht. Bovendien is het doel van de overheid niet zozeer om de consumptie massaal te stimuleren als wel het hele Chinese model van richting te veranderen, wat onvermijdelijk tijd zal vergen.

Op korte termijn kan de spreidstand tussen economische groei en beursrendement in China dus blijven bestaan, in ieder geval in sectoren die afhankelijk zijn van de consumptie. Het duurt wellicht nog enkele jaren voor de groei het rendement op sleeptouw neemt. Tot dan is het zaak goed het onderscheid te maken tussen de sectoren die volop profiteren van de nog altijd indrukwekkende groei in China, en degene die moeten wachten tot het nieuwe Chinese consumptiemodel op kruissnelheid komt.

Het bericht Waarom blijft de Chinese beurs zo achter? verscheen eerst op The Asset.