Volgens Saad Qais, Head of U.S. Investments, en Hillary Ripley, Head of Business Development, bij Schroders Greencoat is de centrale vraag voor infrastructuurbeleggers niet langer of de overheid gul blijft subsidiëren, maar of het Amerikaanse energiesysteem voldoende nieuwe capaciteit kan toevoegen tegen aanvaardbare kosten. Vanuit dat perspectief blijven hernieuwbare energiebronnen prominent in beeld.

De politieke context is intussen wel veranderd. Fiscale voordelen voor schone energie zijn teruggeschroefd en zullen geleidelijk aflopen richting 2030. Maar die afbouw verloopt niet abrupt: projecten die binnen bepaalde termijnen starten, kunnen nog jaren aanspraak maken op belastingvoordelen. Belangrijker is volgens Schroders Greencoat dat de onderliggende economische logica van hernieuwbare energie overeind blijft. In veel Amerikaanse regio’s behoren grootschalige zonneparken en onshore wind inmiddels ook zonder subsidie tot de goedkoopste vormen van nieuwe stroomopwekking. Daarmee verschuift het verdienmodel van fiscale steun naar elektriciteitsprijzen.

Nieuwe vraag zet stroommarkt onder druk

Die omslag valt samen met een nieuwe fase in de Amerikaanse stroommarkt. Waar het elektriciteitsverbruik tussen het midden van de jaren 2000 en 2020 grofweg vlak bleef, voorzien zowel de Amerikaanse Energy Information Administration als het Internationaal Energieagentschap opnieuw groei in het komende decennium. Dat komt niet alleen door datacenters en artificiële intelligentie, maar ook door elektrificatie van vervoer en verwarming en door de terugkeer van industrie naar de VS. Als de vraag jaarlijks met 2% à 3% groeit, zou in 25 tot 35 jaar bijna een verdubbeling van de benodigde opwekkingscapaciteit nodig zijn.

Tegelijkertijd verdwijnt bestaande capaciteit. Kolencentrales worden gesloten, delen van het nucleaire park staan onder druk en ook gascentrales zijn niet immuun voor veroudering en strengere randvoorwaarden. Meer gascentrales bouwen lijkt daarom voor de hand te liggen, maar ook daar wringt het. Producenten van gasturbines kampen met volle orderboeken, levertijden lopen op en de kapitaalkosten liggen hoger dan voor de pandemie. Bovendien kan het Amerikaanse kostenvoordeel van goedkoop schaliegas afnemen naarmate de export van lng groeit en de binnenlandse markt sterker meebeweegt met internationale prijzen.

Wind en zon winnen op voorspelbaarheid

Juist in die context winnen wind en zon aan aantrekkingskracht. Niet alleen omdat ze relatief goedkoop zijn, maar ook omdat ze sneller zijn te realiseren dan grote thermische centrales en na ingebruikname geen brandstofrisico kennen. Voor beleggers maakt dat de kasstromen voorspelbaarder. Hernieuwbare energie ontleent haar aantrekkingskracht daarmee steeds minder aan subsidie en steeds meer aan zekerheid.

De echte bottleneck: het elektriciteitsnet

Toch zit de echte bottleneck elders: op het net. De beperkingen liggen minder bij de opwekking zelf dan bij de infrastructuur die stroom van producent naar verbruiker moet brengen. In staten als Californië en Texas leidt congestie tot scherpe prijsverschillen tussen regio’s. In windrijke gebieden kunnen prijzen fors dalen of zelfs negatief worden, terwijl stedelijke centra juist veel hogere tarieven laten zien. Dat onderstreept hoe dringend investeringen in transmissie zijn. Zonder uitbreiding van het hoogspanningsnet dreigt nieuwe productie te worden aangesloten op een verouderde ruggengraat.

Ook batterijopslag wint daardoor snel terrein. Grootschalige opslagcapaciteit in de VS is in de afgelopen twee jaar in recordtempo gegroeid, met Texas en Californië als voorlopers. Opslag maakt het mogelijk om stroom op te slaan bij lage vraag of hoge productie en later te verkopen tijdens piekuren, wanneer prijzen hoger liggen. Daarmee wordt niet alleen verspilling beperkt, maar neemt ook de commerciële levensvatbaarheid van hernieuwbare projecten toe.

Kansen voor beleggers

Voor beleggers ontstaan juist nu kansen, stelt Schroders Greencoat. De politieke onzekerheid van het afgelopen jaar heeft veel marktpartijen terughoudend gemaakt. Daardoor zijn delen van de markt minder druk bezet geraakt, vooral bij kleinere en middelgrote ontwikkelaars die niet altijd de balans hebben om meerdere projecten tegelijk voor te financieren. Dat opent ruimte voor kapitaal dat vroeg in de levenscyclus van projecten wil instappen, van opwekking tot netwerken en opslag.

De energietransitie in de VS wordt daarmee pragmatischer van aard. Schone energie wordt nog altijd geassocieerd met decarbonisatie, maar steeds vaker draait het debat om betrouwbaarheid, werkgelegenheid, binnenlandse industrie en lokale belastingopbrengsten. In een krapper wordende stroommarkt gaat het minder om idealen en meer om een aloude economische noodzaak: de lichten aan houden tegen beheersbare kosten. Voor beleggers is dat misschien wel het belangrijkste signaal van allemaal.

Het bericht Schroders: ‘Amerikaanse energietransitie draait steeds minder op subsidie’ verscheen eerst op The Asset.

Die verschuiving is zichtbaar in meerdere thema’s: van de discussie over rendement en impact, via de toenemende aandacht voor fysieke klimaatrisico’s en klimaatadaptatie, tot het in kaart brengen van natuurgerelateerde afhankelijkheden en een hernieuwde nadruk op actief eigenaarschap. ‘Duurzaam’ is minder een label geworden en meer een set meetbare keuzes, zo is de teneur.

Rendement én impact: hardnekkig misverstand onder druk

Een belangrijke bouwsteen onder die verschuiving is onderzoek dat het klassieke spanningsveld tussen impact en rendement nuanceert. In een gezamenlijk onderzoek van Schroders en Oxford University Business School werden in 2025 meer dan 250 beursgenoteerde bedrijven onderzocht. De uitkomst ondermijnde het hardnekkige idee dat impactbeleggen per definitie ten koste gaat van performance. Volgens de onderzoekers lieten impactportefeuilles concurrerende absolute én risico-gecorrigeerde resultaten zien ten opzichte van brede, ‘ongebonden’ mandaten.

Voor beleggers die onder druk staan om zowel rendement als maatschappelijke resultaten te leveren – denk aan pensioenfondsen, verzekeraars en grote stichtingen – is dat een relevant signaal. Het verschuift de discussie van ‘of’ naar ‘hoe’: welke impactdoelen zijn realistisch, welke metrics zijn robuust, en hoe voorkom je dat impact een marketingterm wordt.

Schroders geeft aan dit onderzoek te hebben uitgebreid richting private markten, met bijzondere aandacht voor private equity en infrastructure debt. Dat past bij een bredere trend: steeds meer impactkapitaal verschuift naar niet-beursgenoteerde markten, waar investeerders dichter op de assets zitten en sturingsmogelijkheden groter zijn, maar waar transparantie en meetbaarheid juist weer lastiger zijn.

Klimaat: doelen uit zicht, druk op portefeuilles neemt toe

Tegenover de toenemende vraag naar meetbaarheid staat een harde realiteit: de wereld ligt niet op koers voor de klimaatdoelen. Het World Resources Institute concludeerde vorig jaar dat geen van de 45 belangrijkste wereldwijde klimaatindicatoren momenteel op schema ligt om de 2030-doelen te halen die passen bij het 1,5°C-pad. Dat oordeel weerspiegelt de politieke onzekerheid en de uiteenlopende nationale benaderingen van de transitie naar een koolstofarme economie.

Voor beleggers vertaalt die kloof zich niet alleen in reputatierisico, maar ook in financieel risico. Regulering kan aanscherpen of juist versnipperen; koolstofprijzen kunnen schokken vertonen; verwachtingen van stakeholders lopen op; en tegelijk liggen er kansen die nog onvoldoende worden benut. Volgens Schroders blijven de duurzaamheidsambities van veel klanten vooral rond klimaat draaien. De invulling loopt uiteen: van het terugdringen van de CO2-voetafdruk van de portefeuille (decarbonisatie) en transitiegericht beleggen tot gerichte beleggingen in klimaatoplossingen.

In die context wordt klimaat niet langer uitsluitend als ‘transitierisico’ benaderd (beleid, technologie, marktdynamiek), maar steeds nadrukkelijker als ‘fysiek risico’: wat gebeurt er met assets en cashflows als extreem weer frequenter en ernstiger wordt?

Fysieke klimaatrisico’s: van abstract naar asset-specifiek

Fysieke klimaatrisico’s zijn in 2025 nadrukkelijker op de agenda gezet. De toegenomen frequentie en ernst van extreem weer, en het groeiende besef van directe financiële gevolgen, duwen dit thema naar de voorgrond. Tegelijk is de modelwereld volwassener geworden: klimaatanalyses maken fijnmaziger modellering mogelijk van locatie- en assetspecifieke risico’s. Maar die verfijning komt met een kanttekening: er bestaan nog altijd wezenlijke verschillen tussen modelleveranciers, waardoor uitkomsten uiteen kunnen lopen.

Schroders breidde in 2025 zijn analysekader voor fysieke klimaatrisico’s uit binnen de pijlers infrastructuur en vastgoed. Asset-specifieke ramingen van toekomstige verliezen werden verdiept, en er werden beheerplannen ontwikkeld voor adaptatie en veerkracht van infrastructuur. Het is een signaal dat het gesprek verschuift van scenario’s op wereldschaal naar beslissingen op assetniveau: welke locaties zijn kwetsbaar, welke investeringen zijn nodig, en hoe wordt dat gefinancierd?

Een kernonderdeel van adaptatie is daarbij niet alleen fysieke weerbaarheid, maar ook financiële veerkracht: het vermogen van burgers, bedrijven en overheden om klimaatschokken op te vangen en te herstellen. Dat raakt aan de vraag wie het risico draagt en via welke markten.

Klimaatadaptatie en ILS: verzekerbaarheid wordt een beleggingsvraag

Een voorbeeld van financiële veerkracht zijn zogeheten insurance-linked securities (ILS): beleggingsinstrumenten die gekoppeld zijn aan verzekeringsrisico’s en een aanvullende buffer bieden naast de risicodraagkracht van (her)verzekeraars. In een wereld waarin verzekerbaarheid onder druk kan komen door hogere schadelast, wordt de vraag naar alternatieve risicodragers groter.

Voor beleggers is dat een dubbel verhaal. Enerzijds kan ILS diversificatie bieden en bijdragen aan het absorberen van klimaatschokken. Anderzijds vereist het een scherp begrip van modelrisico, correlaties en de mogelijke toename van ‘tail risks’. De politieke discussie over klimaat wordt daarmee vertaald naar een financiële vraag: hoe blijft risico verzekerbaar, en tegen welke prijs?

Natuur: van klimaat naar biodiversiteit en ontbossing

Waar klimaat al jaren centraal staat, schoof in 2025 ook het thema ‘Natuur’ nadrukkelijker naar voren. Schroders sloot zich in 2024 aan bij de ‘Early Adopters’ van de Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) en publiceerde in 2025 zijn eerste TNFD-conforme Naturerapport, dat zowel publieke als private assets omvat. Daarmee wil Schroders de natuurgerelateerde impact en afhankelijkheden inzichtelijk maken, inclusief een specifieke beoordeling binnen private markets.

Ontbossing kwam daarbij naar voren als belangrijk focusgebied. Schroders bouwt voort op een toezegging uit 2021 om ontbossing door landbouwgrondstoffen met bosrisico aan te pakken. In 2025 is een proces ontwikkeld en geïmplementeerd om private investeringen met mogelijke blootstelling aan zulke grondstoffen te identificeren, zodat verscherpte due diligence kan plaatsvinden waar risico’s worden vastgesteld.

De verschuiving richting natuur is meer dan een extra ESG-hoofdstuk. Het raakt aan supply chains, landgebruik, grondstoffenprijzen en regelgeving. Voor beleggers betekent het dat ‘risico’ breder wordt: niet alleen CO₂-intensiteit, maar ook afhankelijkheid van ecosystemen kan bepalend zijn voor de houdbaarheid van businessmodellen.

Actief eigenaarschap: van intentie naar bewijs

Met meer aandacht voor meetbaarheid groeit ook de druk op actief eigenaarschap. Engagement en stembeleid zijn al jaren vaste onderdelen van ESG, maar beleggers willen steeds vaker zien wat het oplevert: welke doelen zijn gesteld, welke stappen zijn gezet, en welke resultaten zijn behaald?

Schroders publiceert jaarlijks een ‘Engagement Blueprint’ waarin de filosofie en aanpak van actief eigenaarschap per beleggingscategorie wordt vastgelegd, inclusief stakeholders en thematische speerpunten. In private assets ligt de nadruk op een combinatie van hands-on waardecreatie en verantwoord stewardship, met gerichte engagement en deelname aan sectorinitiatieven.

Eind 2025 zijn tracking en rapportage volgens Schroders verder gestandaardiseerd. Doel: cliënten meer transparantie geven over engagementresultaten én beter laten zien hoe allocaties naar private markten daadwerkelijk sturen op transitie- en impactdoelen. Daarmee verschuift stewardship van ‘we doen het’ naar ‘dit is het effect’.

Sociale veerkracht: ESG wordt breder dan milieu

De ESG-discussie kreeg in 2025 ook een sociaal accent. Met oplopende geopolitieke spanningen, inflatiedruk en demografische verschuivingen groeit de aandacht voor sociale veerkracht, zowel in risicobeheer als in beleggingsvehikels met sociale doelstellingen. Schroders wijst op strategieën rond onder meer financiële inclusie en betaalbaarheid in opkomende markten.

ESG als discipline: minder label, meer risicomanagement

De rode draad door 2025 is dat duurzaam beleggen minder een identiteitskwestie is geworden en meer een discipline van risicomanagement en kapitaalallocatie. Politieke polarisatie en macro-onzekerheid hebben de discussie niet stilgelegd, maar juist aangescherpt: toon aan wat je doet, waarom je het doet en wat het oplevert.

Voor beleggers betekent dat ook een professionaliseringsslag. Klimaat- en natuurdata worden complexer, modelverschillen vragen om kritisch toezicht, en ‘impact’ vraagt om heldere definities en meetmethoden. Wie duurzaam beleggen wil volhouden, zal het moeten kunnen uitleggen in dezelfde taal als rendement en risico. Dat lijkt precies de richting waarin de markt zich in 2025 bewoog.

Het bericht Schroders: ‘Duurzaam beleggen is afgelopen jaar fundamenteel veranderd’ verscheen eerst op The Asset.

Het duurzaamheidsanalysemodel dat DPAM voor opkomende markten heeft ontwikkeld, stelt democratische waarden centraal en beschouwt deze ook als een belangrijk element bij de beoordeling van het landenrisico. Het model is gebaseerd op vier belangrijke pijlers: (1) transparantie en democratische waarden, (2) milieu, (3) onderwijs en innovatie, en (4) bevolking, gezondheid en welvaartsverdeling.

De insteek is niet om minder duurzame landen uit te sluiten, maar om risico’s beter te duiden en de vooruitgang door de tijd heen te monitoren, rekening houdend met verschillen in institutionele en sociale ontwikkeling. Door ESG-factoren te integreren worden verbetertrajecten zichtbaar die in een puur financiële analyse vaak onderbelicht blijven. Zo ontstaat een completer beeld van het risico-rendementsprofiel op de middellange tot lange termijn.

Duurzaamheidsanalyse India

Een concreet voorbeeld is India, waarvan de totale ESG-score steeg van 49/100 in 2023 naar 57/100 in DPAM’s meest recente ranglijst (gepubliceerd in november 2025). Met een grote, jonge bevolking, een toenemend gewicht in de wereldeconomie en een sovereign debt markt die relevanter wordt voor internationale beleggers, is India een belangrijke testcase om de meerwaarde van ESG-analyse voor risico’s op de middellange tot lange termijn te beoordelen.

Duurzaamheid India verbetert geleidelijk

Binnen DPAM’s duurzaamheidsmodel laat India een geleidelijke verbetering zien, al blijft het beeld complex. Het land staat nog niet in de bovenste regionen van de ranglijst, maar de stijgende totaalscore wijst op vooruitgang, vooral sociaaleconomisch: aanhoudende groei, armoedevermindering en betere demografische en arbeidsmarktindicatoren. Tegelijkertijd verloopt de weg naar meer duurzaamheid ongelijk, met duidelijke verschillen tussen ESG-dimensies en structurele spanningen die het langetermijnrisicoprofiel blijven beïnvloeden.

Op sociaal vlak profiteert India van een jonge bevolking en verbeterde toegang tot basisvoorzieningen, lagere werkloosheid en een meer beperkte consumptie-ongelijkheid. Daar tegenover staan hardnekkige kwetsbaarheden, zoals de kwaliteit van banen, de omvang van de informele economie en forse regionale en gendergerelateerde verschillen.

Milieutechnisch is de uitdaging voor India groot: de uitstoot per hoofd blijft relatief laag, maar de afhankelijkheid van steenkool en de snel stijgende energievraag maken decarbonisatie ingewikkeld, ondanks stevige investeringen in hernieuwbare energie.

Governance blijft een gevoelig punt. Hoewel India formeel een democratie is, zijn er zorgen rond burgerlijke vrijheden, persvrijheid en aansluiting bij internationale normen. Juist die mix van vooruitgang en blijvende kwetsbaarheden maakt India een relevante testcase voor ESG-analyse in opkomende markten.

Het bericht DPAM: ‘Duurzaamheid India verbetert geleidelijk’ verscheen eerst op The Asset.

Wereldwijd komt echter de grootste toename van de energievraag uit opkomende markten in Azië en Afrika, waar de welvaart en de bevolking groeit. Het internationaal energie agentschap (IEA) schat dat het wereldwijde elektriciteitsgebruik van huishoudens in 2035 met 25% gestegen zal zijn. In 2050 wordt zelfs een stijging van 60% verwacht! De afbeelding hieronder laat zien dat het gebruik van olie en gas blijft toenemen en ook de hoeveelheid nucleaire energie zal verdubbelen. Veruit de belangrijkste bijdrage komt echter van duurzame energie, waaronder zonne- en windenergie.

Afbeelding: Verwachte ontwikkeling van de vraag per energiebron

Zonne- en windenergie

Aandelen van beursgenoteerde ondernemingen die zich bezighouden met zonne- en windenergie zijn de laatste jaren achtergebleven op de beurs. Dit heeft twee redenen. Duurzame energieprojecten hebben weinig lopende kosten, maar vergen hoge investeringen. Door de gestegen rente zijn de kapitaalkosten fors toegenomen. De andere reden is politiek, er wordt te weinig naar de lange termijn gekeken. Met name in de Verenigde Staten is onder president Trump de steun voor de duurzame energiesector fors afgenomen.

Door technologische ontwikkelingen blijven de kosten voor duurzame energie echter dalen en inmiddels is het slechte nieuws over deze sector grotendeels in de koersen van de aandelen verdisconteerd. De bodem in de aandelenkoersen lijkt bereikt en sinds april laat de zon- en windsector herstel zien. In de afbeelding hieronder is de koersontwikkeling van een wereldwijd gespreid mandje aandelen in zowel de zon- als de windsector te zien.

Afbeelding: Beleggingen in zonne- en windenergie lijken uit het dal te kruipen

Beleggen in duurzame energie

De stijgende energievraag is een belangrijk beleggingsthema voor Optimix. Onvoldoende beschikbaarheid van elektriciteit kan een belangrijk obstakel vormen voor de investeringen in kunstmatige intelligentie en de benodigde datacenters. Eerder stond Optimix stil bij de zeldzame aardmetalen die nodig zijn voor de productie van onder andere batterijen. Ook belegt Optimix in de nucleaire sector. Een belegging in duurzame energie zou volgens de vermogensbeheerders uitstekend bij dit thema passen. De waarderingen in de sector zijn aantrekkelijker dan een aantal jaren geleden en de vraag naar duurzame energie blijft hoog. Het is echter ook een zeer concurrerende sector, waardoor de winstmarges op met name zonnepanelen laag zijn.

De vermogensbeheerders van Optimix kijken nu dan ook vooral naar ondernemingen die zich bezighouden met de installatie van zon- en windenergie, de slimme apparatuur die daarvoor nodig is, maar ook naar ondernemingen die profiteren van de uitbreiding en verzwaring van de energienetwerken. Het energie-thema zal ook in 2026 een belangrijk accent in de door Optimix beheerde portefeuilles blijven.

Het bericht Optimix: ‘Beleggen in zonne- en windenergie opnieuw ‘hot’ in 2026’ verscheen eerst op The Asset.

Bedrijven in de Verenigde Staten en China lopen achter, zowel qua rapportage over hun uitstoot als het stellen van doelen op weg naar een fossielvrije toekomst. Bedrijven in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk gaan aan kop.

“Ander beleid en veranderende politieke prioriteiten kunnen ertoe leiden dat eerder geboekte vooruitgang teniet wordt gedaan,” schrijft L&G over de ontwikkelingen in de VS. Chinese bedrijven boekten van alle onderzochte landen ondanks de lage score de afgelopen 12 maanden wel de meeste vooruitgang. Ook Japan en Zuid-Korea zijn, volgens de L&G duurzaamheidsschaal, bezig aan een flinke opmars.

Vijftien bedrijven op uitsluitingslijst

L&G meet sinds het Klimaatakkoord van Parijs jaarlijks in welke mate bedrijven waarin het belegt hun CO2-uitstoot terugdringen en in hoeverre zij transparant rapporteren over emissies en andere duurzaamheidscriteria. Bedrijven die ondanks aandringen van L&G onvoldoende vooruitgang boeken, plaatst de vermogensbeheerder op een uitsluitingslijst en de belangen in deze bedrijven worden verkocht. Per juni 2025 gaat het om 15 bedrijven, waaronder China Airlines, het Britse Glencore en de Amerikaanse olieproducent Exxon Mobile en verzekeraars Metlife en AIG.

Het Chinese bedrijf COSCO Shipping is een van de weinige bedrijven die na een verblijf op de ‘uitsluitingslijst’ weer op de lijst zijn gezet van bedrijven waarin L&G wel belegt. De rederij belooft vaker op schone brandstof te varen en in 2050 CO2-neutraal te zijn.

Voor haar jaarlijkse Climate Impact Pledge neemt L&G wereldwijd meer dan 5000 bedrijven onder de loep.

Het bericht L&G: 'Amerikaanse en Chinese bedrijven blijven achter met verduurzaming, Frankrijk en VK scoren goed' verscheen eerst op The Asset.

Nederland was één van de eerste land in Europa die een CO2-heffing op industriële vervuiling in 2021 invoerde, als onderdeel van het Nederlandse Klimaatakkoord. Het doel van de heffing was om de grote industriële vervuilers te stimuleren hun productieprocessen koolstofarm te maken ofwel te ‘decarboniseren’. Een stok achter de deur om het tempo in de vergroening vast te houden. De wortel in dit traject was het vooruitzicht van duurzame producten tegen lagere kosten.

De heffing werkte ongeveer als volgt. De industriële ETS bedrijven – die onder heffing vallen – krijgen jaarlijks dispensatierechten toegewezen. Dit zijn de onbelaste (gratis) emissierechten. Voor elke ton CO2 die een industrieel bedrijf in een jaar meer dan haar dispensatierechten uitstoot, moet het bedrijf een bedrag betalen, een soort boete. Hier geldt in eerste instantie de EU-ETS prijs per ton CO2. Bij een relatief lage EU-ETS prijs is de decarbonisatieprikkel laag. De CO2-heffing werkt in dit geval als een soort minimumprijs voor een ton CO2. Omdat dit jaar voor het eerst de CO2-heffing het leidende boetebedrag zal zijn en bedrijven daardoor een hoger bedrag per ton CO2 boven de dispensatierechten moesten gaan betalen, barstte de discussie los. Het kwam met name doordat de druk op de energie-intensieve industrie op dat moment al hoog was door de hoge energiekosten.

Verdeelde meningen

De één vond het een belangrijke pijler onder het Nederlandse industriële klimaatbeleid. Met het duurder maken van de CO2-uitstoot krijgt het verminderen van de uitstoot automatisch prioriteit en wordt zo de verduurzaming versneld. Het sluit aan bij de adviezen uit het Draghi EU-concurrentierapport (september 2024) om te excelleren in koolstofarm leiderschap, minder afhankelijk van fossiele brandstoffen (en dus volatiele prijzen) en zo het concurrentievermogen te verstevigen. De ander was echter van mening dat de heffing een ongelijk speelveld creëerde voor de industrie. De CO2-heffing verhoogt immers de productiekosten en verzwakt daarmee de concurrentiekracht ten opzichte van landen waar geen extra heffing bestaat. Bovendien kan het leiden tot een verschuiving van de productie naar landen met een minder streng klimaatbeleid.

Nu de CO2-heffing in de geschiedenisboeken is opgenomen, heeft het nooit de kans gehad haar ware kracht te tonen. De industriële ETS bedrijven met ambitieuze klimaatplannen zijn de gebeten hond, terwijl de industriële ETS bedrijven die weinig tot geen klimaatambitie hadden niet extra worden aangepakt met hun vervuilende installaties. Onder deze laatste groep valt echter maximaal een vijfde van alle industriële ETS bedrijven. Hierbij gaat het om de industriële ETS bedrijven die tussen 2017-2024 hun CO2-emissies hebben zien toenemen. Dit aantal is nog redelijk overzichtelijk.

Op naar maatwerkbeleid

Het hebben van een klimaatbeleid biedt veel voordelen. Het brengt economische groei, meer investeringen (in bijv. hernieuwbare energie), nieuwe banen, een duurzame leefomgeving en een betere volksgezondheid. Als je dit beleid echter generiek maakt, dan kleven daar soms nadelen aan. Zo kan het voorkomen dat het beleid uiteindelijk ondoeltreffend is of dat de handhaving moeilijk te realiseren is. Maar veel vaker is het geval dat de kosten en baten van het beleid niet gelijkmatig zijn verdeeld. Dan is maatwerk per subsector in de industrie misschien wel veel effectiever. Elke industriële subsector kent namelijk zo haar eigen uitdagingen en complexiteit. En bovendien, Nederland heeft circa 195 industriële ETS bedrijven. Dat maakt een maatwerkaanpak overzichtelijk.

Het bericht CO2-heffing was een papieren tijger verscheen eerst op The Asset.

Ook de investeringen in duurzaamheid nemen toe: een kwart van de bedrijven verhoogde vorig jaar het budget, dat nu 25% van de omzet beslaat, tegenover 17% in 2024. Daarnaast stelt de helft van de bedrijven duurzaamheidseisen aan leveranciers, een stijging ten opzichte van 38% vorig jaar. Het ondernemersklimaat in Nederland is eveneens verbeterd; 53% van de managers beoordeelt dit als goed tot uitstekend, een flinke stijging ten opzichte van 37% in 2024. De houding ten opzichte van duurzaamheid is positief, waarbij 83% dit zo beoordeelt en 76% het als noodzakelijk beschouwt.

Toch zorgen politieke ontwikkelingen, met name het beleid van de Amerikaanse president Trump, voor onzekerheid. Bijna de helft van de managers ziet het presidentschap van Trump als de grootste invloed op hun bedrijfsvoering, meer dan het Nederlandse beleid. Als gevolg verwachten 29% minder zaken te doen met de VS, met minder export (21%) en import (20%). Dit compenseren zij deels door meer handel binnen Europa. Geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne, worden door 65% gezien als stimulans voor versnelde verduurzaming binnen Europa, met een nadruk op energie-onafhankelijkheid. Deze spanningen leiden ook tot zorgen over stijgende inflatie (69%) en rente (63%), wat gevolgen kan hebben voor de financiering van verduurzaming.

Consistent en effectief overheidsbeleid speelt een belangrijke rol; 64% van de bedrijven noemt dit als stimulerend, het hoogste sinds het onderzoek zes jaar geleden startte. Subsidies, zoals de Milieu- en Energie-investeringsaftrek, worden door de helft als belangrijkste prikkel gezien. Tegelijkertijd is er behoefte aan minder regeldruk en duidelijke beleidslijnen.

Steeds meer bedrijven streven naar het volledig af van het gas; in 2025 wil 11% dit bereiken, in 2026 stijgt dit naar 26%. Ook verplicht zakelijk elektrisch rijden neemt toe, met bijna de helft van de bedrijven die dit de komende jaren wil invoeren. Verduurzaming wordt steeds meer gezien als essentieel voor kostenbesparing, marktkansen en bedrijfssucces.

Financiële instellingen spelen een groeiende ondersteunende rol, vooral bij financiering. Ruim een kwart van de bedrijven wil meer begeleiding bij verduurzamingsfinanciering. Meer bedrijven maken gebruik van rentekortingen; 51% noemt dit belangrijk, tegenover 34% vorig jaar. Ongeveer een derde werkt samen met hun bank aan een verduurzamingsplan. Volgens Laurens de Vos van ING biedt deze samenwerking cruciale steun om verduurzaming verder te versnellen.

Het bericht ING: ‘Tweederde bedrijven verwacht verduurzamingsinspanningen in 2025 te versnellen’ verscheen eerst op The Asset.

De mogelijke gevolgen van een tweede ambtstermijn van Donald Trump voor de hernieuwbare energiesector in de VS roepen veel vragen op. Hoewel zijn campagne-retoriek anders doet vermoeden, is de impact op de energietransitie minder eenduidig en lijken de somberste scenario’s voor hernieuwbare energie in de VS onwaarschijnlijk, stelt David Boyce, CEO, Schroders Greencoat in de VS. Drie belangrijke factoren spelen volgens hem een rol: de kloof tussen verkiezingsbeloften en beleid, de economische voordelen van hernieuwbare energie en de invloed van bedrijfsbeslissingen. Tegelijkertijd blijven er uitdagingen, zoals hogere importtarieven en versoepeling van regelgeving voor fossiele brandstoffen.

Tijdens de verkiezingscampagne sprak Donald Trump zich herhaaldelijk uit ten gunste van de olie- en kolensector en beloofde hij subsidies voor alternatieve energiebronnen af te schaffen. Dit sloot aan bij de voorkeuren van zijn achterban, die vaak sceptisch staat tegenover hernieuwbare energie. Echter, beloften tijdens campagnes vertalen zich zelden direct in wetgeving of uitvoerend beleid. Dat gold ook voor Trump’s eerste termijn. In die periode bleef er brede politieke steun bestaan voor wetgeving die hernieuwbare energie stimuleerde.

Het bericht Schroders: ‘Energietransitie onder Trump 2.0: misvattingen versus realiteit’ verscheen eerst op The Asset.

In de vroege jaren 2020 was er veel enthousiasme voor groene waterstof, met voorspellingen van investeringen tot 500 miljard dollar tegen 2030. Echter, hoge kosten, complexe productieprocessen en trage overheidssteun leidden tot vertragingen en een afname van interesse onder beleggers. Nu lijkt het echter een gunstiger moment voor de sector, met een groeiend aantal positieve signalen.

Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) zal de vraag naar en productie van waterstof met lage emissies in 2024 naar schatting 1 miljoen ton bedragen, met een significante stijging van meer dan 50% sinds 2021. Deze groei is voornamelijk te danken aan de toename van de productie van groene waterstof. De geïnstalleerde elektrolysecapaciteit is in hetzelfde jaar toegenomen tot 5,2 GW, met investeringen die zijn gestegen van 300 miljoen dollar in 2021 naar 7 miljard dollar in 2024.

Desondanks zijn deze cijfers nog steeds ver verwijderd van de verwachtingen voor de sector. Het IEA verwacht dat er tegen 2030 56 miljoen ton emissiearme waterstof geproduceerd moet worden om de wereldwijde energietransitie te ondersteunen. Momenteel zijn veel aangekondigde projecten nog niet gerealiseerd, wat de noodzaak benadrukt voor verdere investeringen en beleidssteun.

Gelukkig lijkt er een hernieuwd optimisme te zijn, mede dankzij aanzienlijke overheidsinvesteringen in subsidies en belastingvoordelen om de ontwikkeling van groene waterstofinfrastructuur te stimuleren. In 2024 hebben verschillende Europese landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en Spanje, aanzienlijke bedragen aangekondigd om groene waterstofprojecten te ondersteunen. Bovendien heeft de EU verplichtingen geïntroduceerd voor industriële gebruikers om een percentage van hun waterstof uit hernieuwbare bronnen te betrekken, wat de vraag naar groene waterstof verder kan aanjagen.

De groei van groene waterstof is onlosmakelijk verbonden met de beschikbaarheid van hernieuwbare energie. De EU-regels vereisen zelfs dat de productie van groene waterstof gekoppeld is aan de hernieuwbare energie die wordt gebruikt. Dit betekent dat de groei van de groene waterstofsector ook een belangrijke stimulans zal zijn voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiecapaciteit.

Na een uitdagende periode zijn er tekenen van herstel in de groene waterstofsector. De initiële speculatie heeft plaatsgemaakt voor realistische projecten die nu beginnen uit te bloeien. De productie en installatie van elektrolyses versnellen, wat nieuwe investeringsmogelijkheden biedt. Het potentieel van groene waterstof als motor voor de wereldwijde energietransitie blijft prominent, vooral nu politieke en financiële steun vanuit overheden toeneemt.

Desondanks blijven investeerders voorzichtig, gezien de inherent risico’s van de sector. Het is essentieel dat projecten worden gekoppeld aan de vraag van klanten om succesvol te zijn. De groei van de groene waterstofsector zal ongetwijfeld de vraag naar hernieuwbare energieoplossingen verhogen, en er zijn duidelijke aanwijzingen dat deze sector op termijn een cruciale rol kan spelen in de uitbreiding van hernieuwbare energiecapaciteit wereldwijd.

Het bericht Schroders: 'Geïnstalleerde elektrolysecapaciteit blijft achter bij verwachtingen' verscheen eerst op The Asset.

Twee belangrijke variabelen bij het meten van inflatie zijn de geharmoniseerde consumentenprijsindex (HCPI) en de kerninflatie. De HCPI vergelijkt prijsstijgingen van een breed assortiment goederen en diensten tussen Europese landen. Kerninflatie is een maat voor de prijsstijging van een mandje van goederen en diensten, vergelijkbaar met de HCPI, maar dan zonder de meer volatiele prijzen van voedsel, energie, alcohol en tabak. Door deze volatiele componenten uit te sluiten, geeft de kerninflatie een beter.

beeld van de onderliggende, structurele inflatietrend, omdat deze minder wordt beïnvloed door tijdelijke prijsschommelingen. De HCPI kende na COVID een forsere stijging dan de kerninflatie, door de sterk oplopende energieprijzen en ook voedselprijzen. Inmiddels zijn beide inflatie-indicatoren in Europa weer gedaald, waarbij de HCPI nu zelfs lager is dan de kerninflatie.

Hoe stabiel is deze normalisatie?

Nieuwsberichten over sterk gestegen voedselprijzen halen met regelmaat de krant. Eind oktober verscheen in het FD een artikel over chocoladeletters, die dit jaar wel een kwart duurder zouden kunnen zijn dan vorig jaar. De boosdoener is de cacaoprijs, die al langere tijd aan het stijgen was en begin 2024 zelfs een spectaculaire sprong maakte van 4000 naar 10000 USD per ton. Oorzaken zijn tegenvallende oogsten door slecht weer en boomziektes. Begin juli volgde een waarschuwing voor koffiedrinkers: “koffieliefhebbers moeten rekening houden met verder stijgende prijzen.” De prijs van een pak koffie in de supermarkt is het afgelopen jaar al zo’n 15% gestegen, en daar komt de komende twaalf maanden nog eens 10% bovenop, volgens Giuseppe Lavazza, bestuursvoorzitter van het bekende Turijnse koffiemerk Lavazza. De aanhoudende droogte in Vietnam en overmatige regen in Indonesië liggen aan de basis van deze prijsstijgingen. Gelukkig kan Brazilië een deel van de Robusta-productie van Vietnam overnemen, waarmee de productie van de kwetsbare Arabica-boon, die steeds meer onder de opwarming van de aarde lijdt, deels gecompenseerd kan worden.

Sterk verband tussen temperatuur- en weergegevens en de daaropvolgende voedselprijzen

Een belangrijke gemeenschappelijke factor achter de prijsstijgingen van cacao, koffie en olijfolie is droogte, hoge temperaturen, overmatige regenval en ziektes – verschijnselen die allemaal samenhangen met klimaatverandering. Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt deze samenhang. Volgens wetenschappers wordt het steeds duidelijker dat er een verband bestaat tussen stijgende temperaturen en

hogere voedselprijzen in het algemeen. Uit een studie gepubliceerd in Communications Earth & Environment, in samenwerking met de Europese Centrale Bank, blijkt dat voedselprijzen tegen 2035 jaarlijks met 0,9 tot 3,2% kunnen stijgen, wat de inflatie elk jaar met 1% kan verhogen. De onderzoekers vonden, op basis van gegevens uit 121 landen, een sterk verband tussen temperatuurenweergegevens en de daaropvolgende voedselprijzen. Hitte bleek in het onderzoek een nog belangrijkere factor te zijn dan regen.

Inflatie door klimaatverandering breder dan voedsel alleen

Inflatie door klimaatverandering vindt niet alleen haar weg via hogere voedselprijzen, maar ook via de groene transitie. De maatregelen die nodig zijn om klimaatverandering tegen te gaan, zoals de energie- en woningtransitie, brengen investeringen met zich mee die op korte termijn inflatoir kunnen werken. Het NGFS (Network for Greening the Financial System) benadrukt bovendien in haar rapport “The Green Transition and the Macroeconomy: A Monetary Policy Perspective” dat in geval van een ongecoördineerde late transitie we extra inflatiedruk kunnen verwachten. Bij een gestructureerde overgang kunnen de overheden het inflatie-effect van de groene transitie nog beperken.

Klimaatambities cruciaal voor betaalbaar voedsel

Voorlopig zijn er geen tekenen dat klimaatverandering en extreme weersomstandigheden afnemen of zelfs maar stabiliseren. Wereldwijde emissies blijven stijgen. Volgens het meest recente Emissions Gap Report van de Verenigde Naties, dat eind oktober verscheen, stevenen we zonder aanscherping van ambities en plannen af op een temperatuurstijging van 2,6 tot 3,1 °C. Op basis van het huidige klimaatbeleid is er dan ook geen reden om te twijfelen aan de voorspellingen van de ECB over stijgende voedselprijzen. In november 2024 vond in Azerbeidzjan de COP 29 plaats. Nog belangrijker is COP 30 dit jaar, waar de nieuwe NDC’s (Nationally Determined Contributions) van de verschillende landen zullen worden vastgesteld. NDC’s zijn nationale klimaatdoelstellingen of ambities volgens het evaluatiemechanisme van het Akkoord van Parijs. Hopelijk nemen de regeringsleiders dit jaar en tijdens de komende jaarlijkse COP-bijeenkomsten voldoende grote stappen om de klimaatambities en plannen aan te scherpen, zodat onze wekelijkse boodschappen betaalbaar blijven!

Wat betekent dit voor beleggers?

De afgelopen decennia was inflatie over het algemeen laag, op enkele korte pieken na. Hierdoor leek inflatiebescherming in beleggingsportefeuilles minder belangrijk. De hoge en langdurige inflatie na COVID heeft ervoor gezorgd dat beleggers opnieuw kijken naar beleggingen die goed presteren tijdens inflatie, zoals grondstoffen, vastgoed of obligaties die gekoppeld zijn aan inflatie (inflation-linked bonds). Hoewel de recente inflatiestijging langer aanhoudt dan initieel verwacht – voornamelijk veroorzaakt door tweederonde- effecten – ligt het voor de hand dat de inflatie zal afnemen nu de problemen in de aanvoerketens grotendeels zijn opgelost.

Toch lijkt er een nieuwe, structurele aanjager van inflatie te zijn: klimaatverandering. De langetermijneffecten van opwarming en extreme weersomstandigheden zullen naar verwachting niet van tijdelijke aard zijn. Voor beleggers wordt het daarom steeds belangrijker om portefeuilles te beschermen tegen inflatie door te investeren in activa die juist profiteren van stijgende prijzen. Dit biedt niet alleen inflatiebescherming, maar maakt portefeuilles ook robuuster tegen de impact van klimaatverandering. Naast deze aanpak is het screenen van belegging en op transitie- en fysieke risico’s een cruciale eerste stap om goed voorbereid te zijn op de directe gevolgen van klimaatverandering.

Het bericht Cardano: ‘Is klimaatverandering een verborgen aanjager van toekomstige inflatie? verscheen eerst op The Asset.