De technologiereuzen – de befaamde Magnificent Seven – die jarenlang de boventoon voerden, worden ingeruild voor hun toeleveranciers, in de eerste plaats chip- en geheugenfabrikanten. Die omslag vertaalt zich zowel in de duizelingwekkende stijging van de Zuid-Koreaanse markt, aangevoerd door Samsung en SK Hynix, als in de terugkeer van oude boegbeelden, zoals Intel, dat zijn koers in één jaar tijd met bijna 500% zag stijgen. In de schaduw van de Amerikaanse en Aziatische kampioenen is er echter nog een groep die de records aaneenrijgt: de Europese halfgeleider-sector!

Met een stijging van 127% sinds begin dit jaar klopt de Stoxx Europe Total Market Semiconductors moeiteloos zijn Amerikaanse concurrent, de beroemde Philadelphia Semiconductor of SOX, die blijft steken op 81%. Sommige bedrijven in die Europese index zetten zelfs nog indrukwekkender prestaties neer. Was u vol bewondering voor het Zuid-Koreaanse SK Hynix en zijn 246% koerswinst sinds begin dit jaar? Dan brengt het Franse Soitec met zijn 758% u vast helemaal in vervoering! Ging Samsung er dit jaar al bijna 150% op vooruit? De Frans-Italiaanse groep STMicroelectronics staat op ruim 167% winst.

Kwakkelende autosector

Schijn bedriegt echter… die cijfers hebben minder te maken met een miraculeuze ontdekking dan met een bruuske inhaalbeweging. Vóór het bedrijf eind vorig jaar opnieuw in de gratie begon te komen, was STMicroelectronics namelijk meer dan 60% gedaald tegenover zijn koersniveau van de zomer van 2023, doordat het sterk is blootgesteld aan de kwakkelende autosector. Bij Soitec was de terugval zelfs nog groter: dat verloor 90% ten opzichte van zijn piek uit 2021 doordat de koers werd gecorrigeerd en de klanten op de rem gingen staan nadat ze eerder te veel voorraden hadden ingeslagen.

De markten hebben dus niet opeens de verborgen parels van het Oude Continent ontdekt. Ze hebben – bruusk en mogelijk wat overenthousiast – bedrijven die bijna van de kaart geveegd waren, geherwaardeerd toen plotseling bleek dat een deel van hun activiteiten cruciaal is voor de uitrol van AI.

Bij STMicroelectronics neemt de opleving het probleem van de marges en de blootstelling aan de autocyclus niet weg. Glasvezelverbindingen, vermogensomzetting en onderdelen voor warmte-infrastructuur – stuk voor stuk technologieën die datacenters laten communiceren, van stroom voorzien en hun stroomverbruik optimaliseren – worden echter gezien als belangrijke groeimotoren. Het verhaal van Soitec spreekt nog meer tot de verbeelding.

Korte verbindingen binnen datacenters – tussen servers, kaarten, GPU’s, geheugenchips – verlopen nog grotendeels elektrisch, maar verschuiven mogelijk stap voor stap naar glasvezel om de energiekosten te drukken, de snelheid te verhogen en het risico op oververhitting tegen te gaan. Als dat gebeurt zou Soitec een cruciale toeleverancier van de productieketen worden dankzij zijn technologische voorsprong in fotonische substraten, die essentiële bouwstenen voor glasvezelverbindingen zijn.

BE Semiconductor

Een ander goed voorbeeld is het Duitse Infineon, waarvan de vermogenschips helpen om de energievoorziening van datacenters efficiënter en stuurbaar te maken; of BE Semiconductor, de Nederlandse specialist in het optimaliseren van chips- en geheugenassemblage, waarmee het energieverbruik kan worden teruggedrongen en de verwerkingssnelheid stijgt. In de grote beursindices, die moeite hebben om het tempo van hun Amerikaanse en Aziatische tegenhangers te volgen, verdwijnt Europese technologie in de massa, maar ze hoeft niet onder te doen voor de concurrentie uit de rest van de wereld.

Het verhaal van AI werd op de markten lange tijd geschreven door een handvol favorieten van de beleggers, maar die beginnen te beseffen dat de halfgeleiderindustrie, die van doorslaggevend belang is voor de groei van AI, een complexe keten met tal van cruciale schakels vormt. In 2026 komt de markt er opnieuw achter dat heel wat van die schakels zich nog altijd in Europa bevinden.

Het bericht Halfgeleiders: de geruisloze comeback van Europa verscheen eerst op The Asset.

AI versnelt en verbetert verschillende fasen van het beleggingsproces. Traditioneel kost het analyseren van jaarverslagen, bedrijfsdocumenten, researchrapporten en nieuws veel tijd. Met tools zoals ChatGPT Enterprise en Bloomberg’s Document Search and Analysis (DSX) verloopt dit nu veel sneller. Schroders gebruikt deze technologie bijvoorbeeld voor eerste bedrijfs-, landen- en sectoranalyses, en ontwikkelt daarnaast eigen toepassingen die interne en externe data combineren voor diepgaandere inzichten. Innovaties zoals het Model Context Protocol (MCP) maken het mogelijk AI-systemen naadloos te koppelen aan databronnen en applicaties, wat de integratie in de dagelijkse workflow van analisten vergemakkelijkt. Ook Contex AI speelt een belangrijke rol, vooral bij gestructureerde duurzaamheidsanalyses (ESG).

De voordelen van AI voor beleggers zijn concreet en drieledig. Ten eerste versnelt AI de initiële analyse: waar traditionele studies weken konden duren, halveert AI die tijd, wat kennis toegankelijker maakt en nieuwe markten opent. Ten tweede vergroot AI het investeringsuniversum doordat tijd vrijkomt om meer idee te onderzoeken en complexere, kwalitatieve vragen te behandelen. Ten derde verbetert AI de monitoring van bestaande posities, waardoor beleggers sneller kunnen beoordelen of hun beleggingshypothesen nog kloppen en tijdig kunnen bijsturen. Dit alles draagt bij aan een betere risico-rendementsverhouding.

In de praktijk helpt AI bijvoorbeeld bij het sneller diagnosticeren van teruglopende bedrijfsresultaten, door snel te onderscheiden of oorzaken cyclisch, competitief of markttechnisch zijn. Bij Schroders maken inmiddels bijna 300 analisten en beleggers in de publieke markten divisie gebruik van AI-tools als ChatGPT Enterprise, Contex AI en Bloomberg DSX.

Na een introductiefase in 2024 wordt 2025 het jaar waarin AI volledig wordt geïntegreerd in het beleggingsproces. Analisten starten hun onderzoek steeds vaker met door AI voorverwerkte informatie en kunnen met de verdere ontwikkeling van AI complexere beleggingsvragen beantwoorden. De rol van de mens verschuift daardoor naar het beoordelen wat echt relevant is en wat slechts ruis vormt, waardoor een optimale samenwerking tussen mens en machine ontstaat.

Het bericht Hoe grote beleggers AI gebruiken verscheen eerst op The Asset.

“Big Tech heeft in deze eerste fase van de AI-revolutie een voorsprong opgebouwd, vanwege de hoge kosten die ermee gemoeid waren. Naarmate we de volgende fase ingaan, is de kans echter rel dat ze hun positie als koploper zullen verliezen aan nieuwe AI-bedrijven.”

Volgens Shant vertonen grote technologische revoluties vaak een herkenbaar patroon. “Eerst ligt de focus op hardware en infrastructuur. In dit geval leidde dat tot een sterke vraag naar GPU-chips en datacenters. Vervolgens versnelde de introductie van Deepseek’s R1-model de overgang naar het gebruik van software en applicaties. We zitten nu dus in de latere fase van kapitaalinvesteringen, en tegelijk aan het begin van toepassingen en grootschalig gebruik en adoptie.”

Voor de meest aantrekkelijke kansen zijn beleggers waarschijnlijk nog lange tijd op de Verenigde Staten en China aangewezen, denkt Shant. “Europese bedrijven kunnen worden belemmerd door beperkende regelgeving, terwijl de Amerikaanse markt juist innovatie voorrang geeft.”

De grootste winnaars in de komende 3 tot 5 jaar zouden wel eens jonge, puur op AI gerichte bedrijven kunnen zijn, vervolgt hij. “Beleggers doen er verstandig aan om in een gebalanceerde portefeuille aanzienlijke blootstelling aan dit thema te hebben, maar wel middels experts die diepgaande kennis en de middelen hebben om deze dynamische omgeving goed te volgen.”

Het bericht Big Tech gaat leidende positie AI inleveren verscheen eerst op The Asset.

Twee jaar geleden was dat nog 5%. Tegelijkertijd zegt een derde van de beleggers zijn eigen koers vast te houden, waarbij AI geen rol speelt in hun beleggingsstrategie. Drie op de tien (29%) heeft hier nog niet actief over nagedacht, maar ziet het wel als een optie om te overwegen. Bob Homan, hoofd ING Investment Office: “Ongemerkt zullen veel beleggers al wel flink in AI investeren. Wanneer je bijvoorbeeld in een wereldwijd indexfonds belegt, beleg je al gedeeltelijk in bedrijven als Microsoft, Meta en Nvidia. Juist dit soort bedrijven verdienen een deel van hun geld met AI-gerelateerde zaken.”

Driekwart (75%) van de beleggers ziet dat AI zeker voordelen heeft, maar ook nadelen. Deze mening wordt steeds dominanter, want in 2024 was dit nog 68% en in 2023 59%. Het aandeel beleggers dat vindt dat we ermee moeten stoppen daalt naar 4%.

Meningen beleggers verdeeld over de gevolgen van AI

De helft van de beleggers (52%) denkt dat door generatieve AI bepaalde banen verdwijnen, maar ook andere worden gecreëerd waardoor er uiteindelijk geen winst of verlies is. Een derde (34%) denkt dat het banen gaat kosten. Vier op de tien (38%) denkt dat generatieve AI een positief effect heeft op de wereldeconomie, terwijl n op de vijf (20%) denkt dat dit een negatief effect heeft. Homan: “Onder economen is de mening eenduidiger. De algemene opinie onder hen is dat economische groei duidelijk positief beïnvloed gaat worden door AI.”

Het bericht Bob Homan (ING): ‘Artificial Intelligence wordt meer gebruikt door beleggers’ verscheen eerst op The Asset.

Deze index is onlangs gedaald tot onder de seizoensgecorrigeerde grenswaarde van 50 — een niveau dat van oudsher een teken is van een naderende economische neergang (bron: Bloomberg Finance L.P., peildatum 1 april 2025).

“De belangrijkste oorzaak is het onvoorspelbare handelsbeleid van de regering-Trump. De stroom aan heffingen ondermijnt het vertrouwen onder Amerikaanse bedrijven. Bovendien blijft de golf aan investeringen door buitenlandse bedrijven, die in de VS fabrieken zouden moeten bouwen om importheffingen te omzeilen, vooralsnog uit”, weet Scherrmann.

Toch is het volgens Scherrmann nog te vroeg om te spreken van een onvermijdelijke recessie. Zoals de grafiek toont, is de ISM-index slechts een beperkte indicatie voor de toekomstige nieuwe orders. “Normaliter fluctueert het ondernemersvertrouwen sterker dan de feitelijke investeringen, zonder dat dit noodzakelijkerwijs een voorbode is van een structurele economische kentering. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de beperkte steekproefomvang van dergelijke enquêtes en het verschil tussen vrijblijvende inschattingen en het schrappen van kapitaalinvesteringen, omdat dat laatste vaak vaak gepaard gaat met enorme kosten”, aldus de DWS-econoom.

Scherrmann: “Een conjunctuuromslag doet zich doorgaans voor wanneer veel bedrijven tegelijkertijd besluiten hun investeringen terug te schroeven. Zulke besluiten worden vaak ingegeven door een sterk teruglopende vraag, dalende aandelenkoersen of minder gunstige financieringsvoorwaarden die drukken op de investeringsbereidheid. Dergelijke omstandigheden kunnen leiden tot een neerwaartse spiraal waarin het pessimisme hoogtij viert.”

Scherrmann haalt nobeplrijswinnaars George Akerlof en Robert Shiller aan uit in hun boek Animal Spirits: Wanneer bedrijven daadwerkelijk besluiten te investeren, spelen psychologische factoren een grote rol (…). De beslissingen die bepalend zijn voor investeringen zijn eerder intuïtief dan gebaseerd op analyses. Die intuïtie is een sociaal psychologisch proces. “Met andere woorden: wil de Amerikaanse regering voorkomen dat het tanende vertrouwen overslaat en de investeringsbereidheid ondermijnt, moet het snel in actie komen.”

Het bericht Investeringen zijn moeilijk vooraf in te schatten verscheen eerst op The Asset.

Om niet in herhaling te vallen met wat er al over gezegd is, de korte versie over de introductie van het Chinese AI-model DeepSeek: hoewel het model nog uitgebreid onderzocht en getest wordt, lijken nieuwe AI-modellen goedkoper en sneller te maken dan we dachten. Dit komt ten eerste doordat er minder tijd nodig is voor het trainen van de modellen en ten tweede doordat er minder geavanceerde chips voor nodig zijn. Tot slot is het model ‘open source’, zodat er op voortgebouwd kan worden. Daarmee kan DeepSeek als een snelle sprong voorwaarts gezien worden, die tot veler verrassing uit China komt. Dit kan impact hebben op de groei en winstgevendheid van met name Amerikaanse bedrijven in de chipproductie en op de bouwers van de modellen, terwijl zij eerder werden gezien als de gedoodverfde winnaars. Daar ging het de afgelopen dagen veel over. Maar de economische en geopolitieke impact zijn veel belangrijker.

Het goede economische nieuws

Tot dusverre werd Europa gezien als kandidaat voor de bezemwagen op gebied van AI en de VS als de meest kansrijke winnaar. Daarbij gaat het om het ontwikkelen van de technologie en om het toepassen ervan. Voor de ontwikkeling en de grootschalige inzet van AI-modellen zijn er vier dingen nodig: data, veel chips en energie voor datacenters met enorme rekenkracht en tot slot de modellen zelf. Vooral dat laatste zag niemand Europa doen, terwijl de modellen en rekenkracht de VS op voorsprong zetten. Nu duidelijk is dat modellen snel kunnen voortbouwen op eerder ontwikkelde “open source” modellen, opent dit voor Europa de optie toch zelf modellen te gaan maken.

Maar belangrijker is de inzet van de modellen. Die modellen worden naar verwachting goedkoper, als de toetredingsdrempels lager blijken dan gedacht. Het grootste deel van de impact van deze technologie op de economie komt niet van het ontwikkelen, maar van het inzetten van AI.

1. Er zijn grofweg drie typen inzet van AI. De eerste is die van versneller van bedrijfsprocessen. Programmeren wordt makkelijker, de klantenservice kan met minder mensen, een filmpje maken kan snel, net als het schrijven van een tekst. Dat heeft natuurlijk invloed op de economie, maar lijkt op wat eerdere technologieën, zoals ICT, deden.
2. De tweede toepassing – en dit is waar AI een revolutie kan zijn – is de rol van AI als leraar of mentor en in het inzetten van AI voor onderzoek en ontwikkeling. De ‘leraar’ gaat om het inzetten van AI als manier om nieuwe kennis en vaardigheden eigen te maken. Dat kan in het onderwijs: denk aan directe feedback op het maken van een oefentoets of het omzetten van een leerboek in een podcast of visualisaties, voor leerlingen met dyslexie. Wie al aan het werk is, heeft minder parate kennis en ervaring nodig. Denk aan de beginnende jurist die dankzij AI alle jurisprudentie al kent of een onderhoudsmonteur met jaren kennis in de digitale achterzak. Dit kan grote hoeveelheden mensen veel ‘slimmer’ maken.
3. De laatste toepassing en andere revolutie brengt AI als onderzoeksinstrument. Zo legde Nobelprijswinnaar Demis Hassabis – nu de baas van Google’s Deepmind – vorige week op het World Economic Forum in Davos uit dat hij met AI-onderzoek deed waar anders zo’n miljard (!) promovendusjaren voor nodig waren geweest. Hij bracht eiwitstructuren in kaart en verwacht dat dit jaar de eerste medicijnen in de apotheek liggen die hierop voortbouwen. Niet alleen op gezondheid, ook voor bijvoorbeeld nieuwe materialen en energie kunnen veel grotere sprongen gemaakt worden dan in het verleden.

Deze twee revolutionaire toepassingen staan nog in de kinderschoenen, maar AI is als een stoommachine voor ons denken en leren – iets wat de kern vormt van een heel groot deel van onze economie en ons werk. Dat het toepassen van AI mogelijk veel goedkoper wordt, kan in de toekomst een positieve aanbodsschok opleveren: we kunnen plotseling veel meer dan we dachten. En juist voor Europa, waar arbeid schaars is en er veel zorgen zijn over ons groeipotentieel, is dit goed nieuws.

Het geopolitieke nieuws

Geopolitiek bestaat het beeld dat óf de VS óf China de technologierace zal winnen. Dat stoelt op de fysieke grenzen aan het produceren van de enorme hoeveelheden hoogwaardige chips, die nodig zijn om modellen te ontwikkelen en gebruiken. Het is praktisch onmogelijk, zo is de veronderstelling, om genoeg chips te maken om dit in beide landen grootschalig te doen.

Verschillende technologieleiders verschillen van mening over het moment waarop AI menselijke intelligentie evenaart . Maar Dario Amodei, de CEO van Anthropic, verwacht dat dit moment snel komt , althans, in het land dat er voldoende chips en modellen voor heeft. Hij gaf vorige week in Davos aan, dat wie dat als eerste bereikt, zo’n vliegwiel heeft, dat het niet meer in te halen is. De redenatie: met ‘een land vol genieën in een datacenter’ kun je dan immers AI en ‘andere technologie’ nog slimmer maken.

De (impliciete) oproep van de Amerikaanse AI-bazen in Davos was daarom: als koploper VS wil voorkomen dat China de dominante wereldmacht wordt, moet het voorkomen dat westerse chips China bereiken. Dat kan het doen door exportrestricties op chips veel strikter te maken. Nou is het maar de vraag of de regering Trump hier happig op zou zijn. China op die manier de pas afsnijden zal op zichzelf al heel ingrijpend zijn, ook voor de vele Amerikaanse bedrijven die er produceren. Het zal bovendien tot pijnlijke tegenmaatregelen leiden. Maar de denkrichting impliceert een enorme handelsoorlog en een totale ontkoppeling, wat ook Europese bedrijven flink zou raken.

DeepSeek roept – nog meer – de vraag op of er echt maar één winnaar kan zijn. De schaalvoordelen lijken minder groot en een breder palet aan chips kan worden gebruikt. Dat maakt het invoeren van exportrestricties op chips nog lastiger en bovendien minder effectief. Het kan dus het risico verlagen dat de Verenigde Staten die kant op gaan. Voor Europa betekent dit een kleinere kans op een zeer pijnlijk scenario.

We moeten, zoals iedereen, nog wachten tot DeepSeek helemaal op zijn merites is beoordeeld. Maar in een tijd waar zorgen over Europese groei zich op lijken te stapelen, is dit een welkome afwisseling.

Het bericht Marieke Blom (ING): ‘DeepSeek is mogelijk goed nieuws voor Europa’ verscheen eerst op The Asset.

Google steeg woensdag met bijna 6% toen het bedrijf aankondigde wat een gamechanger zou kunnen blijken te zijn in de race om kwantumcomputing. Willow, de nieuwste kwantumcomputerchip van Alphabet, belooft een doorbraak te brengen in grootschalige simulaties en het breken van codes.

“Willow brengt ons dichter bij het uitvoeren van praktische, commercieel relevante algoritmen die niet kunnen worden gerepliceerd op conventionele computers”, schreef Google in een blogpost, eraan toevoegend dat de bevindingen bewijs kunnen zijn dat parallelle universums bestaan.

“De prestaties van de Willow-chip waren zo fenomenaal snel dat hij de berekening van parallelle universums moet hebben ‘geleend’.” Dus over welke snelheden hebben we het precies? De chip voerde een rekentaak uit die een moderne, krachtige computer 10 septiljoen jaar zou kosten in minder dan vijf minuten. Dat is 10.000.000.000.000.000.000.000 jaar.

“Dit verbijsterende aantal overschrijdt de bekende tijdschalen in de natuurkunde en overschrijdt ruimschoots de ouderdom van het universum”, aldus de blog. De buitengewone prestatie van Willow “geeft geloofwaardigheid aan het idee dat kwantumberekeningen plaatsvinden in veel parallelle universums, in overeenstemming met het idee dat we in een multiversum leven.”

Bron: TradingView

Het bericht Google: het parallel-universum moet wel bestaan verscheen eerst op The Asset.

“Het AI-verhaal is bekend en er vloeit veel geld naar investeringsmogelijkheden. Maar we verwachten dat er naast winnaars óók verliezers zullen zijn. Want als individuele bedrijven de mist in gaan – bijvoorbeeld door een slechte uitvoering, onzeker management of negatieve publiciteit – kan de neergang snel gaan en resulteren in aanzienlijke verliezen.”

In Artificial Intelligence: An Accelerating Revolution noemt de vermogensbeheerder verschillende uitdagingen voor bedrijven die de voordelen van AI-tools willen benutten. “Een belangrijke uitdaging is de zuiverheid van data. Als bedrijven (vooral kleine en middelgrote ondernemingen) interne AI-toepassingen willen bouwen, kunnen hun eigen gegevens verspreid, inefficiënt opgeslagen of ontoegankelijk zijn.”

Revolutionaire technologie

Toch blijft Jennison erbij dat AI een revolutionaire technologie is die uiteindelijk de wereldeconomie zal transformeren. “De afgelopen maanden hebben we bewijs gezien dat we de snelheid en omvang van AI-gerelateerde veranderingen hebben onderschat. AI biedt aantrekkelijke kansen voor de lange termijn en wij geloven dat beleggers met de middelen, ervaring, expertise en gedisciplineerde aanpak het best gepositioneerd zijn om deze te benutten.”

In 2025 zullen er meer toepassingen beschikbaar komen als techbedrijven hun nieuwste AI-producten presenteren. AI-agents zijn een nieuw ontwikkeling die de ‘next frontier’ kunnen zijn in het gebruik van large language models. “Een AI-agent is software die is ontworpen om autonoom of semi-autonoom complexe taken uit te voeren. AI-agents kunnen actieplannen maken, redeneren, de behoefte aan externe acties of hulpmiddelen bepalen, aanvullende informatie van de gebruiker verzamelen in een conversatievorm, samenwerken met andere AI-agents, tools gebruiken voor interactie met externe systemen (websites, software-API’s), hun plan herzien op basis van onderzoek en proactief een reeks acties starten.”

Een AI-agent kan al aan de slag met een algemene ‘prompt’, zoals ‘Ik wil graag in mei met mijn gezin een reis naar Parijs boeken’. “Deze technologie staat nog in de kinderschoenen en wordt door slechts enkele bedrijven aangeboden. Deze toepassing heeft echter het potentieel om het gebruik van AI-systemen enorm uit te breiden, wat bijna elke branche kan raken.”

Het bericht AI-agents heeft de eerste schreden al gezet verscheen eerst op The Asset.

Geothermische energie is warmte die wordt verkregen uit de ondergrond van de aarde. Water en/of stoom dragen de geothermische energie naar het aardoppervlak. Eenmaal bovenaards kun je dit vervolgens gebruiken voor verwarming en koeling of voor het opwekken van schone elektriciteit.

Het gebruik van geothermie heeft zo zijn voordelen. Het is een relatief betrouwbare en schone energiebron die lokaal kan worden gewonnen. Dit biedt regionaal dus ecologische en economische kansen. En het is ook nog eens een langdurige energiebron.Aardwarmte brengt op haar manier energie-efficiëntie en is de basis voor andere hernieuwbare warmtebronnen, zoals warmtepompen. Die zijn uiteindelijk cruciaal om woningen aardgasvrij te maken of om onze kassen te voorzien van warmte. Per saldo is de agrarische sector grootverbruiker, maar dat is relatief. Want ten opzichte van het finale energieverbruik van alle sectoren tezamen heeft aardwarmte als energiedrager een aandeel van nog geen half procent (2023).

Niet zo eenvoudig

Het belangrijkste bezwaar bij geothermie is misschien wel de omvang van de projecten in vergelijking met andere hernieuwbare energieprojecten (zoals wind en zon). Het blijft een complex ingenieursvraagstuk. De zoektocht naar de juiste locatie met de juiste ondergrond en meest ‘vruchtbare’ bron is cruciaal. En heb je eenmaal de juiste locatie, dan moet nader onderzoek uitwijzen hoe diep de boring moet zijn en of dit haalbaar en betaalbaar is. En dit hele traject kan alleen met de juiste vergunningen: eerst één voor het zoeken naar aardwarmte, als dat succesvol is, dan heb je een startvergunning nodig. Daarna moet er instemming zijn met een uitvoerder om tot slot een vervolgvergunning te krijgen. Het zorgt al-met-al voor (te) lange doorlooptijden. Het komt erop neer dat veel geothermische projecten dus uiteindelijk veel geduld, diepe zakken en ook een politieke wil vergen. Alle drie zijn helaas schaars.

Er zijn ook andere prangende kwesties. Geothermische projecten en installaties kunnen leiden tot verstoring van leefgebieden en kan vervuiling van water veroorzaken, met lokale gevolgen voor de biodiversiteit. Bovendien wil je graag weten wat exact de risico’s voor de leefomgeving zijn en is een seismologisch onderzoek noodzakelijk. Want op het moment dat er boorputten aangelegd moeten worden en ook als het boren daadwerkelijk gaat plaatsvinden kunnen er trillingen ontstaan met mogelijk aardbevingen tot gevolg. Die risico’s wil je zo nauwkeurig mogelijk in kaart brengen.

Grote kansen toegedicht

Ondanks dat het aandeel van geothermie nog relatief klein is, kan het echter een betekenisvolle rol hebben bij het bereiken van de doelstellingen voor het koolstofarm maken van de economie. Omdat het een gegarandeerde bron van energiezekerheid is, verdient het meer aandacht in de energietransitie. Het wordt al met succes toegepast voor bijvoorbeeld stadsverwarming en ook in de glastuinbouw. Op termijn kan het ook gebruikt worden voor industriële processen (voor de lagere temperaturen) en om elektriciteit op te wekken. De meest dringende kwestie is misschien wel de vergunningsprocedure, die moet eenvoudiger en sneller. Ook hier is het aan de overheid om met maatregelen te komen om de uitrol van geothermie nog veel meer te versnellen.

Het bericht Geothermie heeft nog veel voeten in de aarde verscheen eerst op The Asset.

JPLEdge AI, of lokale AI, is gebaseerd op een eenvoudig idee: haal AI uit datacenters, waar het gegevens verwerkt met enorme rekenkracht, en plaats het direct in smartphones, pc’s of zelfs industriële activa. Het zal dan gegevens gebruiken die lokaal worden gegenereerd, aan de periferie van het netwerk. Het integreren en analyseren van gegevensstromen zo dicht mogelijk bij aangesloten objecten biedt een aantal troeven en een groot voordeel: door gegevensopslag en rekenkracht dichter bij elkaar te brengen, worden datacenters en de bijbehorende latentie overbodig en worden middelen bespaard. Door gegevens lokaal te verwerken, overschrijdt Edge AI de grenzen van de huidige cloudgebaseerde AI. Edge AI kan werken zonder internettoegang of cloud en zou daardoor ook betrouwbaarder zijn.

Mini-AI’s die op deze manier in onze technologische apparaten worden ingebouwd, vergroten de relevantie van persoonlijke assistenten. Apple stelde deze nieuwe mogelijkheid voor aan het grote publiek met zijn Apple Intelligence-strategie die generatieve AI-functies in zijn Siri-assistent integreert. Volgens ons zou het hele segment van technologische apparatuur die wordt aangedreven door Edge AI de komende drie jaar dus relatief sterk moeten groeien. De verwachtingen van beleggers zijn hooggespannen, zowel wat betreft de toegenomen volumes voor mobiele apparaten als de toename van het DRAM (dynamic random-access memory )- dat het geheugen beheert – van deze apparaten.

De ontwikkeling van deze functies vereist meer rekenkracht en RAM-geheugen, en dus krachtigere halfgeleiders. De proliferatie van Edge AI in halfgeleiders zou bijvoorbeeld een gemiddelde jaarlijkse groei van 25% kunnen genereren voor deze sector tussen 2023 en 2027. Dit blijkt uit onderzoek van Morgan Stanley in 2023.

De opbouw van het Edge AI-ecosysteem stimuleert innovatie in het algemeen, terwijl bedrijfsmodellen en manieren van werken volledig worden omgegooid. Deze technologische innovaties bieden ook tal van mogelijkheden voor industriële en robottoepassingen. Veel sectoren zullen profiteren van Edge AI, van robotchirurgie tot autonome auto’s, robottaxi’s, vrachtwagens en collaboratieve robots.

Als intelligentieversneller opent Edge AI nieuwe deuren. Een krachtig potentieel dat de volgende paradigmaverschuiving kan inluiden. En een nieuwe revolutie waaraan wij deelnemen en die volgens ons de hele economie zal beïnvloeden.

Het bericht Christophe Pouchoy: ‘We are Edge AI’ verscheen eerst op The Asset.