AI vraagt niet alleen om krachtige chips en servers, maar ook om gebouwen, grote hoeveelheden elektriciteit en betrouwbare verbindingen. Hoewel ongeveer 80% van de kosten van een modern AI-datacenter volgens Schroders uit servers en IT-apparatuur bestaat, kan die apparatuur niet functioneren zonder geschikte locaties en voldoende stroom.

Walker verwacht daarom dat het niet voldoende is om simpelweg steeds meer datacenters te bouwen. Bestaande locaties zullen intensiever en efficiënter moeten worden gebruikt.

Meer rekenkracht uit bestaande datacenters

Een belangrijke ontwikkeling is de stijgende vermogensdichtheid. Volgens brancheorganisatie AFCOM nam het gemiddelde vermogen per serverrack afgelopen jaar toe van 16 naar 27 kilowatt, een stijging van bijna 70%. Van de ondervraagde exploitanten verwacht 69% dat deze dichtheid de komende twaalf tot 36 maanden verder toeneemt.

Nieuwe koeltechnieken en snellere verbindingen kunnen ervoor zorgen dat binnen dezelfde gebouwen meer rekenkracht beschikbaar komt. Schroders wijst onder meer op silicon photonics, waarbij gegevens met licht in plaats van elektrische signalen worden verzonden. Dit kan het energieverbruik verminderen en de capaciteit vergroten.

Stroom belangrijker dan vierkante meters

Ook de locatie van datacenters verandert. Het trainen van AI-modellen kan volgens Walker plaatsvinden in gebieden waar grond en elektriciteit relatief ruim beschikbaar zijn. Bij het daadwerkelijk gebruiken van AI-modellen, de zogenoemde inference, is een snelle verbinding met gebruikers belangrijker. Grote stedelijke gebieden met uitgebreide glasvezelnetwerken behouden daardoor een voordeel.

De beschikbaarheid van elektriciteit vormt ondertussen een steeds grotere beperking. Datacenterexploitanten integreren daarom vaker batterijopslag en hernieuwbare energie in hun campussen. Batterijen kunnen bovendien worden ingezet om het elektriciteitsnet te ondersteunen wanneer vraag en aanbod uit balans raken.

Volgens Schroders kan daarmee ook het concurrentievoordeel van vastgoed veranderen. Bij datacenters wordt niet alleen het aantal vierkante meters belangrijk, maar in toenemende mate ook het aantal beschikbare megawatts.

Voor vastgoedbeleggers ziet Walker hierin een structurele kans. Waar de eerste fase van de AI-boom vooral draaide om chipproducenten en ontwikkelaars van AI-modellen, kunnen in een volgende fase bedrijven profiteren die beschikken over de schaarse fysieke infrastructuur die nodig is om de groei van AI mogelijk te maken.

Het bericht Schroders: ‘Fysieke infrastructuur nieuwe bottleneck voor AI’ verscheen eerst op The Asset.

Hittegolven, hogere kosten voor energie en meststoffen en nieuwe verstoringen van de graanexport via de Zwarte Zee zetten de voedselvoorziening onder druk. De directe gevolgen verschillen sterk per land, omdat voedsel niet overal een even groot deel van de consumentenbestedingen uitmaakt.

In de Verenigde Staten hebben thuis geconsumeerde voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken een gewicht van ongeveer 8% in het inflatiemandje. In de eurozone is dat iets meer dan 15%. In India en Thailand loopt het aandeel op tot respectievelijk 37% en 36%. Turkije en Mexico zitten daar met 24% en 22% tussenin.

Hogere kosten kunnen worden geëxporteerd

Juist in landen waar huishoudens een groot deel van hun inkomen aan voedsel besteden, kunnen prijsstijgingen harder doorwerken in de koopkracht en inflatie. Volgens DWS kunnen de gevolgen vervolgens via lonen en productiekosten naar andere landen worden geëxporteerd.

Dat is relevant omdat onder meer India een belangrijke leverancier van diensten is, terwijl Mexico en Thailand een rol spelen in internationale industriële toeleveringsketens. Turkije exporteert onder meer textiel en machines naar Europa. Wanneer hogere voedselprijzen leiden tot hogere looneisen, kunnen ook de kosten van geëxporteerde goederen en diensten oplopen.

Hoe groot dat effect wordt, is volgens DWS moeilijk te voorspellen. Een slechte oogst kan worden gevolgd door een betere en bedrijven kunnen hogere kosten deels opvangen via hun winstmarges.

Voor centrale banken is vooral van belang of een voedselprijsschok tijdelijk blijft of zich verspreidt naar lonen en andere prijzen. Ook in ontwikkelde economieën kunnen hogere voedselprijzen volgens DWS de inflatieverwachtingen beïnvloeden, omdat consumenten er vrijwel dagelijks mee worden geconfronteerd.

Centrale banken kunnen de voedselproductie zelf niet beïnvloeden. Hun uitdaging is volgens DWS vooral te voorkomen dat een tijdelijke stijging van de kosten van levensonderhoud uiteindelijk leidt tot blijvend hogere loon- en inflatieverwachtingen.

Het bericht DWS: ‘Hogere voedselprijzen kunnen inflatie wereldwijd aanjagen’ verscheen eerst op The Asset.

Frederik Fischer (links) David Finger en van AllianzGI wijzen vooral op de ontwikkeling van de dollar. De Amerikaanse munt is verzwakt door tegenvallende arbeidsmarktcijfers en verwachtingen van renteverlagingen door de Federal Reserve. Omdat goud in dollars wordt verhandeld, maakt een goedkopere dollar het edelmetaal aantrekkelijker voor kopers buiten de Verenigde Staten.

Opvallend is volgens AllianzGI dat goud stijgt terwijl de rente nog relatief hoog is. Een hoge rente is normaal gesproken ongunstig voor goud, omdat het edelmetaal zelf geen rente of dividend oplevert. Zorgen over de dollar en de Amerikaanse overheidsschuld lijken momenteel echter zwaarder te wegen.

Centrale banken blijven goud kopen

Ook de vraag van centrale banken biedt steun. Onder meer China, Polen en Oezbekistan hebben hun goudreserves uitgebreid. Volgens AllianzGI bereikte de vraag van centrale banken en staatsfondsen in het tweede kwartaal een recordniveau.

Daarachter speelt de wens van verschillende landen om hun reserves minder afhankelijk te maken van de dollar. Goud kan daarbij dienen als alternatief reservemiddel.

Daarnaast kan het seizoen een rol spelen. De vraag naar goud neemt in de tweede helft van het jaar historisch vaak toe, onder meer door het Indiase huwelijks- en festivalseizoen en later in het jaar door Chinese aankopen.

Dollar en rente blijven risico’s

Een verdere stijging is volgens AllianzGI niet vanzelfsprekend. Een herstel van de dollar kan de goudprijs onder druk zetten, bijvoorbeeld wanneer de Amerikaanse economie sterker presteert dan verwacht of de Federal Reserve de rente minder snel verlaagt.

Ook een stijging van de lange rente vormt een risico. Hogere rendementen op obligaties vergroten de alternatieve kosten van het aanhouden van goud. Geopolitieke spanningen kunnen ondertussen de vraag naar veilige havens stimuleren, maar via hogere inflatie ook leiden tot langer hoge rentes.

AllianzGI ziet goud voor langetermijnbeleggers vooral als middel voor diversificatie. De combinatie van een zwakkere dollar, aankopen door centrale banken en seizoensgebonden vraag biedt momenteel steun, maar het verdere koersverloop blijft sterk afhankelijk van de Amerikaanse rente en dollar.

Het bericht ‘Steun voor goud door zwakkere dollar en centrale banken’ verscheen eerst op The Asset.

De afgelopen jaren draaide de discussie over artificiële intelligentie volgens Janasiewicz, portfoliomanager en hoofd beleggingsstrategie bij Natixis Investment Managers Solutions, vooral om de vraag of de omvangrijke investeringen in AI-infrastructuur voldoende rendement zouden opleveren. Recente cijfers wijzen er volgens hem op dat AI inmiddels op verschillende plaatsen in het ecosysteem inkomsten genereert.

“De vraag naar AI is reëel. De omzetgroei wordt steeds meer beperkt door beschikbare rekenkracht, niet door een gebrek aan belangstelling van klanten”, aldus Janasiewicz.

Volgens hem profiteert Nvidia nog altijd van een sterke vraag en zien toonaangevende AI-bedrijven hun omzet groeien. Tegelijkertijd neemt het gebruik van AI binnen ondernemingen toe. Toepassingen zoals codeer-agents en inferentie verlaten volgens Janasiewicz de experimentele fase en worden commercieel ingezet.

“Codeer agents, AI voor ondernemingen en interfacetoepassingen zijn echte bedrijfsactiviteiten geworden. Het zijn niet langer experimenten achter de schermen.”

Capaciteit beperkt groei

Een belangrijk signaal is volgens Janasiewicz dat de vraag naar rekenkracht groter blijft dan het beschikbare aanbod. Systemen kennen een hoge bezettingsgraad en AI-bedrijven proberen aanvullende capaciteit veilig te stellen.

“De vraag is niet het probleem. De capaciteit wel”, stelt hij. Volgens Janasiewicz wijst dit erop dat delen van de investeringen in AI-infrastructuur worden ondersteund door daadwerkelijk gebruik en economische activiteit.

Dat betekent volgens hem nog niet dat de investeringscase voor AI volledig is bewezen. De kapitaaluitgaven blijven hoog en ook de kosten voor inferentie, waarbij AI-modellen nieuwe gegevens verwerken om antwoorden of voorspellingen te genereren, liggen nog op een hoog niveau. Daarnaast staat de vrije kasstroom onder druk.

Tegelijkertijd ziet Janasiewicz verbeteringen in de marges door een hogere efficiëntie, omzetgroei en operationele hefboomwerking. Hij omschrijft dat als “een kleine vooruitgang, maar toch vooruitgang”.

Verschillen binnen AI-ecosysteem

Volgens Janasiewicz bieden onderdelen als cloudinfrastructuur, inferentie en distributie momenteel meer zicht op mogelijke rendementen. Voor ontwikkelaars van geavanceerde AI-modellen bestaat meer onzekerheid.

“Voor ontwikkelaars van geavanceerde AI-modellen ligt de uitdaging in het aantonen dat klanten bereid zijn een voldoende hoge premie te betalen voor superieure mogelijkheden. Voor hyperscalers ligt de kans in het creëren van waarde via de infrastructuur die het ecosysteem aandrijft”, zegt hij.

De centrale vraag is volgens Janasiewicz daarmee aan het veranderen. Waar eerder vooral ter discussie stond of AI überhaupt economische opbrengsten kon genereren, gaat het volgens hem nu steeds meer om welke onderdelen van het AI-ecosysteem voldoende waarde en duurzame kasstromen kunnen realiseren om de omvangrijke investeringen te rechtvaardigen.

Het bericht ‘AI-debat verschuift van omzet naar winstgevendheid’ verscheen eerst op The Asset.

Volgens Bogert neemt de activiteit op de goudmarkt doorgaans vanaf medio augustus toe, na relatief rustige zomermaanden. Dit jaar valt die opleving samen met toenemende zorgen over de Amerikaanse overheidsfinanciën. De Amerikaanse staatsschuld is in augustus boven de 40.000 miljard dollar uitgekomen.

Niet alleen de omvang van de schuld, maar ook de rentelasten lopen volgens Bogert op. Hij stelt dat verschillende landen en institutionele beleggers daarom hun blootstelling aan Amerikaanse staatsobligaties verminderen. Ook het Nederlandse pensioenfonds ABP heeft volgens Doijer & Kalff zijn positie in Amerikaans staatspapier versneld afgebouwd.

Meer vraag naar goud

Doijer & Kalff ziet die onzekerheid terug in de vraag van klanten. Het aantal orders bij de goudhandelaar lag in augustus volgens Bogert vier keer zo hoog als eerder.

Hij verwacht dat de belangstelling de komende maanden verder kan toenemen. Daarbij wijst Bogert op het koersverloop van vorig jaar, toen de goudmarkt vanaf medio augustus eveneens versnelde en eind januari een top bereikte.

Of dat patroon zich dit jaar herhaalt, is onzeker. Volgens Bogert wijzen de recente toename van de vraag en de zorgen over de Amerikaanse staatsschuld er wel op dat het momentum op de goudmarkt weer is toegenomen.

Het bericht Doijer & Kalff ziet goudaankopen aantrekken verscheen eerst op The Asset.

Van de ondervraagde beleggers beoordeelt 47% het beursjaar tot nu toe positiever dan vooraf verwacht. Daar staat tegenover dat 16% teleurgesteld is over het verloop van 2026.

Ook voor de komende maanden zijn de verwachtingen overwegend positief. Van de beleggers verwacht 56% dat de eigen portefeuille in de komende drie maanden in waarde stijgt. Een op de tien voorziet een daling. Voor de AEX rekent 44% op een stijging. Gemiddeld verwachten beleggers dat de index in november op 1.123 punten staat.

“Geopolitieke spanningen verdwijnen niet van de radar van beleggers. Wat opvalt, is dat zij zich daardoor niet laten afleiden van hun langetermijndoelen”, zegt Bob Homan, hoofd ING Investment Office. “Zij kijken door de dagelijkse onrust heen en blijven focussen op de economische en bedrijfsontwikkelingen die uiteindelijk rendement bepalen.”

Minder pessimistisch over economie

Ook het oordeel over de Nederlandse economie is verbeterd. Het percentage beleggers dat vindt dat de economische situatie de afgelopen drie maanden is verslechterd, daalde in augustus van 35% naar 28%. Het aandeel dat juist een verbetering constateert, steeg van 25% naar 30%.

Geopolitieke ontwikkelingen blijven volgens het onderzoek wel de belangrijkste factor voor de beurs. Van de beleggers noemt 53% de geopolitieke situatie als belangrijkste invloed. De wereldeconomie volgt met 25%.

Meeste beleggers zouden blijven zitten na koersdaling

ING vroeg beleggers ook wat zij zouden doen wanneer zij onverwacht 50.000 euro ontvangen. Voor 29% zou beleggen de belangrijkste bestemming van het geld zijn. Wanneer die belegging vervolgens binnen een jaar 20% in waarde zou dalen, zou 57% niets doen. Nog eens 19% zou bijkopen en 9% zou een deel van de belegging verkopen.

“Voor veel beleggers is beleggen inmiddels een vanzelfsprekend onderdeel van vermogensopbouw geworden”, aldus Homan. “Of het nu gaat om pensioen, financiële vrijheid of het opbouwen van vermogen voor volgende generaties: beleggers lijken zich steeds meer te richten op hun financiële doelen voor de lange termijn.”

Onder de afzonderlijke AEX-aandelen blijft ASML favoriet. Een kwart van de beleggers ziet voor de komende drie maanden de meeste kansen in het technologiebedrijf.

Het bericht Beleggersvertrouwen neemt verder toe verscheen eerst op The Asset.

Volgens Jack Janasiewicz, portfoliomanager en hoofd beleggingsstrategie bij Natixis Investment Managers Solutions, willen financiële markten vooral meer duidelijkheid over de manier waarop Warsh de inflatie wil terugbrengen naar de doelstelling van 2%.

Tijdens de rentevergadering van de Federal Reserve in juli liet Warsh nog open waarover hij in Jackson Hole zou spreken. Mogelijke onderwerpen zijn productiviteit, demografie, de wereldeconomie en financiële innovatie. Vooral zijn visie op productiviteit kan relevant zijn voor het rentebeleid. Warsh heeft eerder betoogd dat een hogere productiviteit de inflatiedruk kan verminderen en daarmee ruimte kan creëren voor een lagere rente.

Markt zoekt aanwijzingen over rente

Ook mogelijke hervormingen binnen de Federal Reserve kunnen aan bod komen. Warsh heeft werkgroepen ingesteld die onder meer kijken naar beleidscommunicatie, economische prognoses, de balans van de centrale bank en de gevolgen van AI-gedreven productiviteitsgroei voor het monetaire beleid.

Volgens Natixis IM is voor beleggers vooral van belang wat deze veranderingen concreet betekenen voor toekomstige rentebesluiten. Warsh heeft tot dusver weinig richting gegeven aan het rentepad en droeg niet bij aan de meest recente economische ramingen van het beleidscomité van de Fed.

Daarmee ligt er vrijdag een kans om meer inzicht te geven in de koers van de centrale bank. De financiële markten reageerden terughoudend op de communicatie na het rentebesluit van juli. Een duidelijker beeld van de beleidsstrategie en mogelijke rentestappen in de rest van 2026 kan volgens Janasiewicz helpen om onzekerheid bij beleggers weg te nemen.

Blijft Warsh vooral bij algemene economische thema’s, dan bestaat volgens Natixis IM het risico dat beleggers ook na Jackson Hole met weinig concrete aanwijzingen over het Amerikaanse rentebeleid achterblijven.

Het bericht ‘Jackson Hole moet meer duidelijkheid geven over koers Fed’ verscheen eerst op The Asset.

De ETF is sinds deze week in Europa verhandelbaar en wordt onder meer genoteerd aan Euronext Amsterdam. Vanguard breidt hiermee zijn aanbod van breed gespreide aandelen-ETF’s uit.

Smallcaps toegevoegd aan wereldwijde spreiding

Vanguard biedt al de FTSE All-World UCITS ETF, die belegt in grote en middelgrote ondernemingen uit ontwikkelde en opkomende landen. De nieuwe Global All-Cap ETF voegt daar kleinere beursgenoteerde ondernemingen aan toe.

Daarmee kunnen beleggers via één fonds een groter deel van de wereldwijde aandelenmarkt volgen. Een vergelijkbare spreiding kan ook worden opgebouwd met afzonderlijke ETF’s voor bijvoorbeeld ontwikkelde markten, opkomende landen en smallcaps.

Het kostenniveau van 0,07% betekent dat per 10.000 euro belegd vermogen jaarlijks ongeveer 7 euro aan fondskosten in rekening wordt gebracht. Bij 100.000 euro is dat circa 70 euro. Eventuele transactiekosten en andere kosten zijn hierin niet meegenomen.

Nog twee nieuwe ETF’s

Vanguard introduceert daarnaast de FTSE Global Small-Cap UCITS ETF. Deze richt zich specifiek op kleinere beursgenoteerde ondernemingen wereldwijd en kent jaarlijkse fondskosten van 0,22%.

De derde nieuwe ETF is de FTSE All-World ex-U.S. UCITS ETF. Deze biedt voor 0,12% per jaar blootstelling aan ontwikkelde en opkomende aandelenmarkten buiten de Verenigde Staten.

Van alle drie de ETF’s komen zowel herbeleggende als uitkerende varianten beschikbaar. De fondsen krijgen noteringen aan verschillende Europese beurzen, waaronder Euronext Amsterdam.

Het bericht Vanguard lanceert wereldwijde ETF inclusief smallcaps verscheen eerst op The Asset.

Een kwart van de ondervraagde particuliere beleggers belegt specifiek in AI, bijvoorbeeld via aandelen van bedrijven die bij de technologie betrokken zijn. De daadwerkelijke blootstelling ligt waarschijnlijk hoger, omdat AI-gerelateerde bedrijven zwaar wegen in veel breed gespreide beleggingsfondsen.

Volgens Mary Pieterse-Bloem, Chief Investment Officer van Rabobank, kunnen beleggers daardoor nauwelijks om het thema heen. Ontwikkelingen rond AI zijn volgens haar inmiddels relevant voor vrijwel iedere belegger.

Twijfel over waarderingen

Opvallend is dat de zorgen over een mogelijke zeepbel bij AI groter zijn dan bij aandelen in het algemeen. Van de beleggers vermoedt 57% een zeepbel rond AI-aandelen, tegenover 49% die denkt dat sprake is van een zeepbel op de wereldwijde aandelenmarkten.

Die zorgen weerhouden beleggers er niet van kansen te zien. Zelfs onder degenen die een AI-zeepbel waarschijnlijk achten, behoort kunstmatige intelligentie tot de meest kansrijke beleggingsthema’s voor de komende drie jaar.

Volgens Pieterse-Bloem weerspiegelt dit de spanning tussen de economische potentie van AI en de waarderingen op de beurs. Beleggers zien mogelijkheden voor de technologie, maar twijfelen tegelijkertijd of de beurskoersen niet te veel op toekomstige groei vooruitlopen.

31% ziet overwaardering, maar verwacht geen daling

RaboResearch ziet bij een deel van de beleggers overtuigingen die kunnen passen bij zeepbelvorming. Zo vindt 31% AI-aandelen overgewaardeerd, terwijl deze beleggers tegelijkertijd verwachten dat de koersen volgend jaar even hoog of hoger zullen staan.

Dat bewijst volgens Rabobank niet dat een zeepbel op knappen staat. Hoge verwachtingen in combinatie met twijfel over de waarderingen kunnen aandelenmarkten wel gevoeliger maken voor tegenvallers en grotere koersbewegingen.

Geopolitiek blijft grootste zorg

Voor de komende twaalf maanden zien Nederlandse beleggers geopolitieke ontwikkelingen als de belangrijkste bedreiging voor hun portefeuille. Vooral oorlogen en conflicten buiten Europa en de rol van de Verenigde Staten worden als risico genoemd.

Tegelijk neemt de aandacht voor zeepbelvorming toe. Het percentage beleggers dat financiële zeepbellen tot de drie belangrijkste bedreigingen rekent, steeg van 14% vorig jaar naar 21% dit jaar.

Volgens Rabobank kunnen juist risico’s die zich geleidelijk opbouwen belangrijk zijn voor rendementen op langere termijn. Daarbij gaat het onder meer om hoge waarderingen op financiële markten en een mogelijke verslechtering van het economische klimaat.

Het bericht Belegger vreest AI-zeepbel (en ziet grote kansen) verscheen eerst op The Asset.

De omvang van de klimaatschade neemt toe. DPAM wijst onder meer op de bosbranden van deze zomer en op de gevolgen van droogte en overstromingen voor landbouw en infrastructuur. Volgens schattingen van de Verenigde Naties kunnen de werkelijke kosten van natuurrampen wereldwijd oplopen tot circa 2.300 miljard dollar per jaar.

Voor beleggers betekent dit dat naast mitigatie, het beperken van klimaatverandering, ook adaptatie belangrijker wordt.

Waterbeheer en infrastructuur

Water is volgens DPAM een van de belangrijkste thema’s binnen klimaatadaptatie. Ongeveer 4 miljard mensen wonen in gebieden met grote waterstress. Toenemende droogte en hevigere regenval vergroten de behoefte aan waterzuivering, hergebruik en efficiëntere irrigatie. Bedrijven die actief zijn met lekdetectie, slimme watermeters en afvalwatertechnologie kunnen daarvan profiteren.

Ook elektriciteitsnetten en stedelijke infrastructuur vragen om grote investeringen. Netwerken moeten bijvoorbeeld bestand zijn tegen een hogere elektriciteitsvraag tijdens hittegolven, terwijl steden hun afwatering moeten aanpassen aan hevigere regenval.

Daarnaast ziet DPAM kansen bij energiezuinige koeling en klimaatbeheersing van gebouwen. Hogere temperaturen vergroten de vraag naar airconditioning, waardoor efficiëntere systemen en koelmiddelen met een lagere klimaatimpact belangrijker worden.

Voorkomen van klimaatschade

Een ander groeigebied is technologie waarmee schade eerder kan worden voorkomen. Daarbij gaat het onder meer om detectiesystemen voor bosbranden, waarschuwingen voor extreem weer en software waarmee bedrijven hun blootstelling aan fysieke klimaatrisico’s kunnen beoordelen.

De traditionele energietransitie blijft ondertussen eveneens grote investeringen vragen. Niet alleen wind- en zonne-energie zijn daarbij van belang, maar ook elektriciteitsnetten, energieopslag, energiebesparing en technologie voor sectoren waarin verduurzaming moeilijker is.

Volgens DPAM moeten beleggers klimaatverandering daarom breder bekijken dan alleen de overgang van fossiele naar duurzame energie. De noodzaak om economieën aan te passen aan hitte, droogte, branden en overstromingen creëert een tweede structureel investeringsthema naast de energietransitie.

Het bericht DPAM: ‘Klimaatadaptatie nieuw beleggingsthema’ verscheen eerst op The Asset.