In een bearmarkt of in een klimaat dat erg onzeker is vanwege de angst voor een nakende financiële crisis, moet er veel meer zorgvuldigheid aan de dag gelegd worden om de activa te selecteren die de risicoblootstelling van de portefeuille helpen te verminderen en die het rendement op een aanvaardbaar niveau houden.

Goud, dat als een veilige haven gezien wordt, is recent opnieuw in trek bij beleggers aangezien activa die als veilige havens gezien worden normaal beter zullen presteren in tijden van turbulentie op de markt. Ook de populariteit van defensieve aandelen neemt opnieuw toe. Terwijl veilige havens zich doorgaans gedragen als defensieve belegging, zijn niet alle defensieve beleggingen veilige havens.

In deze nota lichten we de eigenschappen van veilige havens en defensieve aandelen toe. Wat zijn de voornaamste verschillen tussen de twee? Welke van de twee moeten beleggers kiezen? En hoe zal dit de prestaties van de portefeuille beïnvloeden? We gebruiken de S&P 500 als een maatstaf voor de aandelenmarkt, en deze index dient ook in de rest van dit document als benchmark.

Wat is een defensieve belegging?

Een belegging wordt als defensief beschouwd indien de portefeuille waaraan de belegging toegevoegd wordt een duurzaam rendement kan realiseren en de volatiliteit onder controle gehouden wordt. Bepaalde segmenten van de beurs zoals gezondheidszorg of infrastructuur worden als defensief beschouwd. De vraag naar hun producten en diensten schommelt doorgaans weinig doorheen de economische cyclus, wat stabielere inkomsten genereert dan in andere sectoren.

Om de impact van deze defensieve beleggingen op het rendement te beoordelen, gebruikten we ons vergelijkingsmodel voor aandelen en obligaties en vervingen de obligatiecomponent in de portefeuille door deze afzonderlijke defensieve sectoren, met de volatiliteitsindex van de S&P 500 als handelssignaal.

De resultaten tonen aan dat de combinatie van de S&P 500 en defensieve sectoren gemiddeld 2,1% minder volatiel is dan de portefeuille met alleen aandelen. Met uitzondering van de nutsbedrijven, deed elke portefeuille het gemiddeld 1,8% per jaar beter dan de aandelenindex, wat de Sharpe-ratio gemiddeld deed stijgen met 49%  tot 0,50 (zie grafiek hieronder).

Als we nagaan in welke mate deze sectoren overeenstemmen met de definitie van een defensieve belegging, dan zien we dat:

1. de toevoeging van gezondheidszorg, basisconsumptie en infrastructuur de volatiliteit van de aandelenindex deed dalen.
2. infrastructuur met 0,46 de laagste correlatie heeft met de S&P 500 in vergelijking met gemiddeld 0,71 voor de andere sectoren.
3. door gezondheidszorg en basisconsumptie toe te voegen aan de aandelenportefeuille het rendement tussen 8,7% en 9,6% per jaar bleef, terwijl de portefeuille met infrastructuuraandelen 4,6% per jaar beter presteerde dan de aandelenindex.

Veilige havens: meer dan alleen goud

In dit deel doen we dezelfde analyse als hierboven, maar vervangen we de defensieve aandelensectoren door veilige havens zoals overheidsobligaties en goud.

*Op basis van dagelijkse gegevens in USD van september 1989 tot augustus 2016. Volatiliteit en rendement op jaarbasis. ‘Max drawdown’ verwijst naar de maximale daling van een piek tot een dieptepunt, afgaand op de in het verleden behaalde resultaten van de portefeuille. ‘Max recovery’ verwijst naar de tijd in aantal jaren die nodig was om zich te herstellen van het dieptepunt tot de vorige piek. De risicovrije rente is 2,8% (Cash – een gesimuleerde combinatie van de Britse depositorente van het IMF en de 1-jaars-Liborrente). Bron: ETF Securities, Bloomberg

De tabel hierboven toont aan dat overheidsobligaties er sinds 1989 beter in slagen dan goud om het risico-rendementsprofiel te verbeteren. De voordelen van de opname van overheidsobligaties in de portefeuille valt af te lezen uit de volatiliteit van de portefeuille, die daalt van 17,5% naar 7,5% per jaar, en uit het rendement van de portefeuille, dat stijgt van 8,7% naar 9,3% per jaar.

Een positie in goud daarentegen verminderde de volatiliteit van de portefeuille tot 11,2% per jaar, maar verminderde ook het rendement tot 7,4%. Terwijl de Sharpe-ratio van de portefeuille met goud hoger blijft dan de Sharpe-ratio van de aandelenbenchmark, is de Sharpe-ratio van de portefeuille met obligaties dubbel zo groot als de Sharpe-ratio van de portefeuille met goud.

Defensief of veilige haven?

Afgaand op deze resultaten zien we dat zowel veilige havens als defensieve aandelen de volatiliteit van een aandelenportefeuille kunnen doen verminderen. Omdat veilige havens echter minder gecorreleerd zijn met de algemene beursindices dan defensieve aandelen (zie afbeelding hieronder) is de volatiliteit van de portefeuilles met veilige havens gemiddeld 6,1% lager dan de volatiliteit van portefeuilles met defensieve aandelen.

Met uitzondering van de nutsbedrijven slaagden alle geanalyseerde portefeuilles erin om de Sharpe-ratio te verbeteren door de volatiliteit van de portefeuille te verminderen. Veilige havens lijken hun opdracht op efficiëntere wijze te vervullen dankzij hun lage correlatie met aandelen, wat ons doet besluiten dat in dit opzicht veilige havens beschouwd kunnen worden als een subsegment van defensieve beleggingen.

Jammer genoeg is het effect van defensieve aandelen en veilige havens op het rendement van de portefeuille minder voor de hand liggend. Hoewel een lage correlatie doorgaans gepaard gaat met lage volatiliteit, gaat een hoger rendement doorgaans vergezeld van een hogere risicoblootstelling, met uitzondering van obligaties en infrastructuuraandelen.

De perfecte combinatie

Overheidsobligaties en infrastructuuraandelen zorgen voor de grootste verbetering van de Sharpe-ratio (tot respectievelijk 0,87 en 0,69 van 0,34 voor de benchmark alleen).

In dit deel leek het ons interessant om infrastructuuraandelen te combineren met overheidsobligaties in een portefeuille die dezelfde relatieve beleggingsstrategie volgt en na te gaan hoe de combinatie van defensieve aandelen met veilige havens het zou doen.

De analyse toont aan dat de portefeuille met infrastructuuraandelen en obligaties het 2,7% per jaar beter deed dan de portefeuille met algemene aandelen en obligaties, maar het 1,2% per jaar minder goed deed dan de portefeuille met algemene en infrastructuuraandelen. De tabel hieronder wijst er echter op dat de portefeuille met infrastructuuraandelen en obligaties profiteerde van de sterke prestaties van de infrastructuuraandelen en de lage volatiliteit van obligaties, waardoor de Sharpe-ratio steeg tot 1,15.

*Op basis van dagelijkse gegevens in USD van september 1989 tot augustus 2016. De risicovrije rente is gelijk aan 2,8%. Bron: ETF Securities, Bloomberg

Een belangrijk kenmerk van defensieve aandelen en veilige havens is dat ze de volatiliteit van de portefeuille verminderen. Een belangrijk verschil is dat veilige havens een veel lagere correlatie met largecapaandelen hebben en daardoor het risico-rendementsprofiel verbeteren. In plaats van te kiezen tussen de twee, kunnen beleggers het beste van twee werelden combineren om de Sharpe-ratio verder te verhogen.

Het bericht Defensieve aandelen en veilige havens: de perfecte combinatie verscheen eerst op The Asset.

De prijs van koper is de laatste tijd erg volatiel als gevolg van de onzekerheid van de wereldwijde economische groeiverwachtingen. Eind augustus nog werd de laagste prijs in zes jaar genoteerd, terwijl deze enkele weken later weer 9% opveerde. De belangrijkste reden voor het herstel was een aardbeving in Chili, waardoor de mijnproductie uit die regio in gevaar kwam. Deze prijsstijging is illustratief voor de wankele balans tussen vraag en aanbod.

Aan het begin van het jaar voorspelde de International Copper Study Group (ICSG) een overschot van 364.000 ton voor 2015. Aan het eind van het derde kwartaal was daar nog slechts 19.000 ton van gerealiseerd. Als achtergrond is het goed om aan te geven dat de ICSG de afgelopen vier jaar ieder jaar een overschot voorspelde en dat er aan het eind van het jaar telkens een tekort bleek te zijn. Productieverstoringen waren de belangrijkste oorzaak van het verschil.

Grootste gebruiker

Er lijkt nu een andere dynamiek te ontstaan in zowel de vraag- als de aanbodzijde van de kopermarkt. China is voor veel grondstoffen een belangrijke consument. Voor koper in het bijzonder is China goed voor ongeveer 45% van de wereldwijde vraag. Twijfels over de groei en een eventuele ‘harde landing’ van de Chinese economie hebben geleid tot een sterke daling van veel grondstoffenprijzen.

Deze zijn in veel gevallen zover gedaald dat ze ondertussen lager zijn dan de marginale kosten van productie van de grondstof. Dit geeft aan dat het negatieve sentiment een sterke rol speelt. In realiteit is de Chinese netto-import van koper in september van dit jaar met 18% gestegen ten opzichte van een jaar eerder en de lokale Chinese vraag blijft ook toenemen. Fundamenteel gezien groeit de vraag vanuit ’s werelds grootste gebruiker van koper.

De lage koperprijs heeft er ook toe geleid dat verschillende producenten hun productieverwachtingen naar beneden hebben bijgesteld. Zo heeft grondstoffenproducent Glencore zijn productiedoelstelling voor 2015 met 500.000 ton naar beneden bijgesteld. Een andere grote speler in de wereldwijde kopermarkt, het Amerikaanse Freeport, heeft aangegeven zijn kosten te willen terugbrengen van 5,6 miljard naar 4 miljard dollar in 2016. Dit zal ook tot lagere productie leiden.

Aanbod loopt achter

In Chili, een van de landen met de grootste kopermijnactiviteit, loopt de productie terug. In het derde kwartaal was de productie 6% lager dan een jaar eerder. ’s Werelds grootste uitbater van kopermijnen, Codelco, verwacht dat de koperproductie uit Chileense mijnen de komende 25 jaar met 33% zal afnemen. De belangrijkste reden hiervoor is de afnemende kwaliteit van het erts in Chili.

Concluderend lijkt een omslag in de kopermarkt aanstaande na jaren van negatief sentiment. Zoals bij grondstoffen vaak het geval is, loopt de productietrend en daarmee het aanbod achter op de vraagontwikkeling. Het heeft in dit geval dan ook enige tijd geduurd voordat de productie is aangepast op de lagere wereldwijde groei.

De lage prijs van de afgelopen jaren begint nu echt effect te hebben op investeringen in de sector en daardoor te wegen op de productie. Als gespecialiseerde aanbieder van grondstoffentrackers merken we ook dat bij onze beleggers het sentiment begint te verbeteren en dat er meer vraag ontstaat om te beleggen in grondstoffen.

Het bericht Koper ziet omslagpunt naderen verscheen eerst op The Asset.