Velen zeggen dat we na de coronacrisis in een totaal andere wereld zullen leven. We kunnen er hoe dan ook zeker van zijn dat er hernieuwde aandacht zal zijn voor gezondheidszorg, sociale zekerheid en misschien zelfs het economisch bestel. En ook is het zeker dat de virtuele wereld terrein gaat winnen op de fysieke wereld.

Online platforms lieten al geruime tijd een gestage groei zien, maar door de crisis hebben mensen hun gewoonten radicaal moeten omgooien. Nu we de deur niet meer uit mogen, bloeit ons online leven als nooit tevoren. Denk daarbij aan online sociale netwerken, online vergaderen en het spelen van videogames. De geest is uit de fles.

De recente publicatie Video Games & Esports: The MVPs of Quarantine van VanEck laat zien dat de vraag naar videogames en esport op dit moment fors groeit. Om aan deze vraag tegemoet te komen hebben fysieke sportclubs en sportbonden, die al hun wedstrijden hebben moeten afgelasten, als alternatief eigen esportcompetities opgestart. Zo kondigde Formule 1 eind maart de komst aan van de F1 Esports Virtual Grand Prix Series, een virtuele competitie waaraan ook enkele van de huidige F1-coureurs meedoen.

Maar is dit nu iets tijdelijks of hebben we hier te maken met de vliegende start van een nieuwe trend? Past de explosieve groei van videogaming in een langetermijnbeweging waarin we steeds meer gebruikmaken van digitale sociale media? Is het een bestaande trend die door de crisis in een stroomversnelling is geraakt? Is dit een kantelpunt in de geschiedenis, een moment waarop de voorspelde techrevolutie zichtbaar is geworden?

Fundamentele factoren 

De huidige explosieve groei van de videogame-industrie moeten we plaatsen in de context van een bestaande hypergroeitrend. De verwachting is dat de wereldwijde omzet tussen 2015 en 2021 zal verdubbelen (zie afbeelding 1). Deze schatting dateert van voor de coronacrisis en kan daarom nog aan de voorzichtige kant zijn.

Bron: Newzoo Global Games Market Report 2016, 2017, 2018 en 2019. *De cijfers voor 2019 t/m 2022 zijn ramingen.

Veel aandelen van videogame-gerelateerde bedrijven floreerden in het kielzog van deze trend. Op dit moment zijn ze dan ook vaak hoog gewaardeerd. Dit mag niet worden gezien als een garantie voor duurzame rendementen in de toekomst, maat het zou wel een voorbode kunnen zijn van snelle winstgroei.

De explosieve groei is het gevolg van het feit dat mensen ook in tijden van lockdown onverminderd behoefte hebben aan sociale interactie. Dit laat zien dat videogames goed passen bij de menselijke natuur.

Tegemoetkomen aan menselijke behoeften

Vroeger werden videogames gezien als een tijdverdrijf voor sociaal minder actieve personen. Onderzoek naar psychologische processen laat echter zien dat videogames heel veelzijdig zijn in de manier waarop ze tegemoetkomen aan menselijke behoeften.

Je zou kunnen stellen dat videogames aansluiten op tenminste drie elementen van de beroemde behoeftenpiramide van Maslow: zelfontplooiing, erkenning en verbondenheid. In het kader van zelfquarantaine vanwege COVID-19 zou je veiligheid kunnen toevoegen als een behoefte waaraan wordt tegemoetgekomen (zie afbeelding 2).

Net nu de vraag naar videogaming een enorme vlucht neemt, is de technologische infrastructuur er ook klaar voor. Breedband internet is wereldwijd steeds ruimer beschikbaar, ook buiten de grote steden. Daarnaast zijn er twee technologische ontwikkelingen die nieuwe mogelijkheden bieden voor gaming:

1) Cloudcomputing en cloudgaming.

‘Cloudgaming’, zoals aangeboden door Google Stadia, heeft buitengewoon veel potentieel. Bij cloudgaming wordt de content van videogames verwerkt in de cloud in plaats van op een PC of console. Daardoor zijn er hoogwaardige games beschikbaar voor iedereen met snel internet. Spelers hoeven geen dure consoles of games meer aan te schaffen, maar betalen via maandelijkse abonnementen. Het is waarschijnlijk dat het gebruik van games enorm gaat toenemen (zie afbeelding 3), in lijn met wat we ook hebben gezien bij muziekstreamingplatforms zoals iTunes.

Bron: NewZoo Global Cloud Gaming Report 2020

2) Virtual reality.

Dankzij augmented reality en virtual reality (VR) neemt de noodzaak van fysieke nabijheid tot andere gamers verder af. Iedereen die wel eens een VR-game heeft gespeeld, weet hoe dichtbij andere personen of objecten kunnen lijken. Wellicht dat Facebook daarom in 2014 de VR-pionier Oculus voor ruim USD 2 miljard overnam.

Volgens Fortune Business Insights had de VR-gamingmarkt in 2018 een omvang van USD 4 miljard met een verwachte groei tot USD 71 miljard in 2026 (zie afbeelding 4).

Bron: Fortune Business Insights, per 16 april 2020. https://www.fortunebusinessinsights.com/industry-reports/virtual-reality-gaming-market-100271

Meer vrije tijd

Wanneer we vanuit een breder perspectief naar nieuwe technologie kijken, zien we dat kunstmatige intelligentie en andere technologieën leiden tot meer automatisering en bredere inzet van robots. Daarom is het waarschijnlijk dat mensen steeds meer vrije tijd krijgen. Ook al is de videogame-industrie al behoorlijk groot (met een geschatte omzet van USD 152 miljard in 2019), het vertegenwoordigt slechts 0,2% van het bbp. Het totale aandeel van vrije tijd in het wereldwijde bbp (waarbij we de reis- en toerismesector als benadering nemen) is 10%. Wanneer we aannemen dat het aandeel van videogaming zal groeien naar 2% van het wereldwijde bbp, zal de huidige omzet van de videogame-industrie vertienvoudigen. We moeten daarbij aantekenen dat VanEck niet beschikt over onderzoeken of andere gegevens die erop wijzen dat deze prognoses werkelijkheid gaan worden.

Bron: VanEck

Wie profiteert?

Welke bedrijven kunnen het meeste profiteren wanneer de videogame-industrie volgens de geschetste prognoses groeit? We kunnen dit analyseren aan de hand van de waardeketen. Wanneer we kijken naar de zes stappen in de waardeketen van de videogame-industrie, verwachten we de meeste waardegroei bij gameontwikkelaars en -uitgevers en bij hardwarefabrikanten. Dit realiseren ze hetzij rechtstreeks, hetzij via hun rol binnen de esport-sector.

Bron: VanEck

Afbeelding 7 laat zien dat de volgende factoren een belangrijke rol spelen bij het aanschaffen van een game: de hardware, de prijs, het verhaal, de continuïteit van een serie en de online speelervaring. De laatste vier factoren liggen in handen van gameontwikkelaars en -uitgevers. Een interessant gegeven is dat intellectueel eigendom als laatste wordt genoemd, waarbij overigens intellectueel eigendom vaak is gecreëerd door uitgevers, zoals het Mario-personage van Nintendo.

Bron: Entertainment Software Association, Essential Facts About the Computer and Video Game Industry, 2018

Distributie gebeurt in toenemende mate digitaal. Ook ten aanzien van deze ontwikkeling zijn gameontwikkelaars en -uitgevers, samen met cloudplatforms, het best gepositioneerd (zie afbeelding 8).

Bron: Entertainment Software Association, Essential Facts About the Computer and Video Game Industry

Wanneer we kijken naar esport, zien we dat de eigenaren van de belangrijkste competities ook gameontwikkelaars en -uitgevers zijn. Ook zij zijn dus goed gepositioneerd om te profiteren van de groei (zie afbeelding 9).

Bron: Android Authority, bedrijfswebsites

Conclusie

Wanneer de huidige coronacrisis inderdaad gaat zorgen voor een verandering in menselijk gedrag, is het waarschijnlijk dat videogamebedrijven hier een belangrijke rol in zullen spelen. Omdat we elkaar niet meer fysiek kunnen ontmoeten, zoeken we digitaal contact met elkaar via videogames. Er komt een moment dat het coronavirus tot het verleden zal behoren. Maar het zal wel blijvende sporen nalaten. Een ervan is waarschijnlijk een veel bredere acceptatie van digitale sociale interactie.

Het bericht Videogaming trekt een sprintje verscheen eerst op The Asset.

Verstandig, want op de lange termijn zullen bedrijven die de duurzaamheidsprincipes hoog in het vaandel dragen minder risico lopen op bijvoorbeeld calamiteiten, fraudezaken en milieuovertredingen. Het vooroordeel dat een duurzame belegger op lange termijn minder rendement zou maken is daarmee van tafel.

Sterker nog, er is op dat gebied een ware kentering bezig. Drie jaar geleden gaf de Amerikaanse business strateeg (Fortune Magazine: ‘the most famous and influential business professor who has ever lived’) Michael Porter al aan dat een meer duurzame wereld niet langer bij overheden en NGO’s, maar juist bij het bedrijfsleven zou moeten beginnen.

Winstgevend

Zijn argumenten snijden hout: om echt duurzaam te zijn moeten ondernemingen winstgevend zijn en om winstgevend te blijven moeten ondernemingen duurzaam zijn. Dat begint volgens Porter bij het nastreven van een duurzame strategie met een winstoogmerk.

Nespresso is een lichtend voorbeeld met zijn Positive Cup Strategy. De koffiemaker traint en ontwikkelt koffieboeren in efficiënte en milieuvriendelijke technieken. De boeren, veelal uit exotische minder ontwikkelde gebieden, ontwikkelen op die manier hun eigen concurrentiekracht, terwijl Nespresso profiteert van een extreem gedifferentieerd aanbod. Alle stakeholders blij: een win-win situatie en duurzaamheid pur-sang, aldus Porter.

Lange en korte termijn

Het heeft allemaal te maken met lange en korte termijn denken. Alleen bedrijven die korte termijnwinst nastreven, zullen investeringen in duurzaamheid tegenhouden. Daarmee doen ze zichzelf te kort, want uiteindelijk zal het hanteren van een duurzaam beleid zich op allerlei gebieden terugbetalen.

Dat geldt dan natuurlijk ook voor de beleggers die in die bedrijven beleggen. Het naleven van duurzaamheidsprincipes vergt op korte termijn investeringen die misschien ten koste van de huidige winst per aandeel gaan.

Beter en gezonder

Maar op de lange termijn betaalt zich dat uit in een beter en gezonder bedrijf. Als het in het DNA van een bedrijf ingebakken zit, is de kans op fraudezaken, milieuboetes of andersoortige rampspoed veel kleiner.

Beleggen is niet alleen zoveel mogelijk rendement halen. Het gaat ook om het risico dat u loopt met het geld dat u in de aandelenmarkt investeert. Op de lange termijn zal een betere risicobeheersing zich vertalen in een hoger rendement.

Uiteindelijk wil iedere belegger een hoog rendement met zo min mogelijk risico. Duurzaam en verantwoord beleggen beantwoordt aan die groeiende vraag van beleggers. Dat een groeiende groep bedrijven dat inmiddels zelf ook inzien is wellicht de grootste winst.

Het bericht Bedrijven worden zelf duurzaam verscheen eerst op The Asset.

Dergelijke complexe ETF’s zijn niet zomaar voor iedere belegger te begrijpen. Er is natuurlijk op zich niets mis met innovatie in de ETF-industrie.

Misschien zullen er de komende jaren een aantal slimme strategieën boven komen drijven die er inderdaad in slagen meerwaarde te creëren. Maar als de complexiteit toeneemt en de kosten omhoog gaan, moet je volgens mij goed blijven opletten.

Voortekenen

Als ik kijk naar de ontwikkelingen in de vermogensbeheerindustrie tijdens de afgelopen twintig tot dertig jaar, dan zie ik een ontwikkeling waarbij beleggingsfondsen steeds duurder werden en die kostenverhoging is in mijn beleving ten koste gegaan van het rendement. Dit verklaart onder andere de opkomst van ETF’s, want een van de sterke punten van ETF’s was juist dat ze de kosten weer een stuk omlaag brachten.

Ik hoop dat de geschiedenis zich hier niet zal herhalen, maar de eerste voortekenen zijn er al, complexe ETF’s zijn namelijk meestal duurder dan de ‘gewone’ ETF’s. Het volgen van deze ontwikkeling met een gezonde kritische blik is dus geen overbodige luxe. Ik geloof dat het op lange termijn loont om trouw te blijven aan de eenvoud van het indexbeleggen.

Saai is niet slecht

Daarom geloof ik in eenvoudige ETF’s die doen waar ze in eerste instantie voor bedoeld waren. Namelijk het volgen van een index die exposure biedt op een basale beleggingscategorie en daarmee door het bieden van goede spreiding tegen lage kosten meerwaarde creëren voor de belegger.

Als we dan toch ergens gaan innoveren, dan richt ik me liever op zaken waar de belegger echt iets aan heeft. Denk aan het oplossen van dividendlekkage en het voorkomen van tegenpartijrisico. Dat klinkt misschien heel saai, maar als er spannende dingen met geld gebeuren, loopt het helaas niet altijd goed af.

Het bericht Complexe ETF’s zijn niet zonder risico verscheen eerst op The Asset.