WASH: de kern van menselijk kapitaal

Hoewel er op onze planeet water in overvloed is, is minder dan 1% van de zoetwatervoorraden in de wereld makkelijk toegankelijk voor menselijke consumptie. Dit aanbod is nog voldoende, maar staat tegelijkertijd onder druk door vervuiling, klimaatverandering en de toenemende vraag van de almaar groeiende wereldbevolking. 2,2 miljard mensen hebben vandaag de dag nog altijd geen toegang tot veilige drinkwatervoorzieningen en 4,2 miljard mensen hebben geen veilige sanitaire voorzieningen tot hun beschikking (UNWater.org). Vanwege de slechte infrastructuur, het gebrek aan investeringen en een gebrekkige planning sterven elk jaar miljoenen mensen (waarvan het merendeel kinderen) aan ziektes die in verband worden gebracht met ontoereikende watervoorzieningen, sanitaire voorzieningen en hygiëne (VN, 2018). Watertekorten staan dan ook niet voor niets ieder jaar opnieuw in de top vijf van het World Economic Forum van mondiale risico’s en hun verstrekkende gevolgen.

Schoon water, sanitaire voorzieningen en hygiëne (samen bekend als ‘WASH’) zijn essentieel voor de gezondheid en het welzijn van mensen. Wanneer onvoldoende WASH-middelen voorhanden zijn, leidt dit tot een breed scala aan risico’s, variërend van ziektes tot schoolverzuim en van huiselijk geweld tot gevolgen voor het leven van mensen met een beperking. Anderzijds hebben positieve WASH-resultaten ook een positieve invloed op veel andere ontwikkelingskwesties, zoals gezondheid, milieu, onderwijs, gendergelijkheid, invaliditeit, toerisme en economische groei.

Een glasheldere investeringspropositie

De investeringskansen voor WASH zijn zeer uiteenlopend, aangezien de verschillen in de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het water en de mate van toegankelijkheid van de producten en diensten zeer locatie gebonden zijn. Hoewel deze lokale omstandigheden uiteenlopen, is de investeringspropositie evident. De financiële kosten als gevolg van een gebrek aan toegang tot WASH zullen naar schatting stijgen en hebben de wereldeconomie in 2015 US$ 230 miljard gekost (Water Action Hub, 2016). De Wereldbank (2016) zegt dat het bevorderen van goede hygiëne één van de meest kosteneffectieve gezondheidsinterventies is die er bestaat. Uit een onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO, 2018) is gebleken dat het wereldwijde economische rendement op de uitgaven voor sanitaire voorzieningen US$ 5,5 per geïnvesteerde Amerikaanse Dollar bedraagt.

Uit een ander onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (2018) valt te lezen dat WASH de meest effectieve investeringsstrategie is op het gebied van gezondheid (op basis van beschikbare data per categorie in deze studie), waarbij per US$ 100 die wordt geïnvesteerd zes levens worden gered.

Tevens spelen bedrijven met watergerelateerde activiteiten een belangrijke rol in zowel het aanbieden van oplossingen voor toegang tot schoon water en het aanpakken van de waterschaarste als het adresseren van de klimaatcrisis.

Investeringsproposities voor schoon water, sanitaire voorzieningen en hygiëne

Volgens de meest recente prognoses voor 2018-2023 die door Global Water Intelligence (GWI, 2018) zijn gepubliceerd, zal de mondiale watermarkt naar verwachting in 2023 een totale waarde van US$ 914,9 miljard bereiken. In een analyse uit 2016 van de Wereldbank wordt ingeschat dat jaarlijks US$ 114 miljard aan kapitaalinvesteringen nodig zal zijn om in 2030 universele toegang tot veilig water en veilige sanitaire voorzieningen te realiseren.

Het benodigde kapitaal kan door bedrijven met verschillende achtergronden worden aangewend om een oplossing te vinden voor de watertekorten en toekomstige beschikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Deze bedrijven met financieringsbehoeften kunnen worden gestructureerd met diverse financiële instrumenten, variërend van projectfinanciering, vastrentende waarden tot aandelen. en zo een aanzienlijk financieel rendement én duurzame impact bieden. Ook zullen zij met de juiste aanvullende steunmechanismen verder kunnen groeien.

Onbenutte beleggingskansen winnen aan populariteit

Het mag duidelijk zijn dat, gezien de uitdagingen waar we voor staan en de financieringsbehoefte op het gebied van WASH, er enorme druk staat op het aantrekken van kapitaal en ontwikkelen van investeringsproposities op dit thema. Om die reden trekt water wereldwijd de aandacht van impactbeleggers.

Nu impact investing significant toeneemt in populariteit, is WASH met een groei van 43% per jaar één van de snelst groeiende sectoren hierbinnen. Andere snelgroeiende sectoren waren de infrastructuur met 61% en de ICT met eveneens 43% per jaar. Daarnaast is bijna één op de vijf respondenten in het GIIN-onderzoek van plan een eerste evaluatie van WASH uit te voeren.

Geplande sectorallocatiewijzigingen

Bron: GIIN 2019 Annual Impact Survey

Particuliere en professionele beleggers zijn steeds vaker bereid hun vermogen aan impact investing te alloceren en een bijdrage te leveren aan het behalen van de SDGs. Toch voeren zij vaak aan dat er in de markt een gebrek is aan gedegen en omvangrijke beleggingsoplossingen die aan hun eisen voldoen: een marktconform rendement, aanzienlijke omvang en positief meetbare impact.

Voor WASH is de positieve impact en de economische redenering glashelder. Het is echter een sector die nog steeds marktopbouwende inspanningen vereist in opkomende markten, gezien het uitdagende risico-rendementsprofiel en locatiespecifieke karakter. Enkele van de geïdentificeerde risico's zijn:

• Gemakkelijk toegankelijke, beschikbare en betaalbare WASH-producten en -diensten zijn vaak te laag geprijsd
• Investeren in WASH is risicogevoelig, omdat het betrekking heeft op menselijke basisbehoeften
• Een gering trackrecord van dergelijke investeringen kan beleggers afschrikken
• De beschikbare investeringsstructuren en oplossingen die toegankelijk zijn voor professionele investeerders zijn schaars en relatief onderontwikkeld
• WASH-projecten zijn vaak te klein en zijn land- en contextspecifiek

Deze uitdagingen vormen momenteel een belemmering om de sector te beoordelen en te integreren in het beleggingsproces van professionele investeerders. De status-quo van de sector op het gebied van het mobiliseren van private equity en private debt kan worden vergeleken met het thema “financiële inclusie” meer dan tien jaar geleden. Een thema dat met de juiste ondersteuning enorme stappen heeft gemaakt op het gebied van professionalisering en nu algemeen wordt geaccepteerd in de beleggingsportefeuille van verschillende typen investeerders.

Alle stakeholders in impact investing, variërend van ngo’s en instellingen voor ontwikkelingsfinanciering tot institutionele beleggers met een fiduciaire plicht, kunnen een rol spelen door zich te richten op het mobiliseren van kapitaal om bij te dragen aan het behalen van de SDGs. Als we deze doelen in 2030 willen behalen, is het essentieel dat dit vermogen wordt benut.

Zo kunnen en moeten vermogensbeheerders hun verantwoordelijkheid nemen door beleggingskansen en thema’s te selecteren waarin kan worden belegd (o.a. WASH) en die om te zetten in gedegen beleggingsoplossingen die tegemoetkomen aan de wensen van zowel de beleggers als de bedrijven of projecten waarin wordt belegd. Met name gezien de benodigde diepgaande kennis en ervaring kunnen de vermogensbeheerders een cruciale rol spelen middels onderzoek, educatie en het vergroten van het bewustzijn. Door strategische-, implementatie-, overheids- en financieringspartners samen te brengen, heeft de sector het potentieel om kapitaal vanuit private equity en private debt aan te trekken en zich verder te professionaliseren

Innovatieve samenwerkingsverbanden voor maximaal financieel en positief maatschappelijk rendement

Naast de huidige financieringstekorten waar de WASH-sector tegenaan loopt, zijn er ook andere uitdagingen. Zoals in de WASH-strategie 2016-2030 van het ministerie van Buitenlandse Zaken is beschreven, blijft duurzaamheid van WASH-voorzieningen een groot probleem. Op bepaalde plaatsen is nog altijd geen sprake van gelijke dienstverlening en de sectorfinanciering is nog niet gemobiliseerd en gemaximaliseerd. Om de ambitieuze doelstellingen van de SGDs te behalen en sanitaire voorzieningen op een duurzame manier te financieren, moeten we samenwerken, innovatieve samenwerkingsverbanden opzetten en kennis delen. De twee onderstaande praktijkvoorbeelden laten zien hoe belangrijk het is dat de belangen op één lijn worden gebracht, zodat rendabele ondernemingen en projecten ontstaan, risico’s geadresseerd kunnen worden en blijvend positieve resultaten worden gerealiseerd.

WASH: een multi-impact beleggingskans voor uw beleggingsportefeuille

De watertekorten in de wereld vormen nog altijd een existentiële bedreiging en een urgente crisis. Vanwege de economische bijverschijnselen die de COVID-19-pandemie heeft, schat Oxfam dat ruim een half miljard meer mensen onder de armoedegrens terecht kunnen komen, tenzij met spoed maatregelen worden genomen en arme landen worden geholpen. Deze maatregelen moeten door lokale, nationale en internationale overheidsinstanties worden genomen om een gunstig klimaat te ondersteunen en de weg vrij te maken voor diverse partijen (investeerders, asset managers en uitvoerders).

Bedrijven kunnen hun eigen effect op de kwaliteit en beschikbaarheid van lokale waterbronnen onder de loep nemen. In deze fase van marktopbouw is de rol van de gekwalificeerde vermogensbeheerder essentieel om de wensen van beleggers en de bedrijven en projecten waarin wordt belegd op elkaar te laten aansluiten door het bewustzijn te vergroten, kennis te delen en beleggingsoplossingen te ontwikkelen en op de markt te brengen. Het financiële en maatschappelijke bewijs van WASH-beleggingen ligt er al: zal de stroom beleggingen dan ook volgen?

Dit artikel is ook beschikbaar in het Engels: English version

Het bericht Water: een essentieel onderdeel van beleggingsportefeuilles verscheen eerst op The Asset.

Vermogensbeheerders hebben steeds meer aandacht voor sociale en ethische waarden en voor het milieu. Deze aandacht uit zich op vele manieren: van het beheersen van de risico’s tot aan het actief maximaliseren van beleggingen die positieve waarden bevorderen. Hoe vindt u uw weg in deze snel veranderende beleggingswereld?

Impact Investing onmisbaar in een verantwoord beleggingsbeleid

In 2006 zijn de Principes voor Verantwoord Beleggen van de Verenigde Naties (UN PRI) uitgebracht, wat heeft geleid tot een groep van ondertekenaars die gezamenlijk USD 45 biljoen aan activa vertegenwoordigen. Dit getal is inmiddels verdubbeld tot bijna USD 90 biljoen in 2017.

Ondertekenaars verbinden zich ertoe kwesties op het gebied van milieu, maatschappij en goed ondernemingsbestuur (environmental, social and governance ook wel ESG genoemd) op te nemen in het beleggingsbeleid, in overeenstemming met hun fiduciaire plicht. Een tak binnen maatschappelijk verantwoord beleggen gaat nog verder dan het uitsluiten van bedrijven voor beleggingen en het aangaan van de dialoog (engagement) met ondernemingen over producten of bepaalde manieren van zakendoen die niet stroken met ESG-waarden, en ook nog verder dan het kiezen van “best-in-class”-spelers. Deze groep van impact investeerders is actief gericht op het genereren van een meetbaar positief effect.

De 229 beleggers die hebben meegedaan aan de achtste Annual Impact Investor Survey van het Global Impact Investing Network (GIIN) hadden circa USD 228 miljard aan activa per ultimo 2017. Deze activa zijn grotendeels belegd op de private markt.

Figuur 1: Spectrum impact investing

Tegengaan van “impact washing”

Volgend op de introductie van de Sustainable Development Goals en door de grotere externe druk van overheden, consumenten en maatschappelijke organisaties, zoeken institutionele beleggers nu naar manieren om beleggingen gericht op een positieve impact naar een hoger niveau te tillen. Deze ontwikkeling  wordt zowel vanuit een zakelijk als een maatschappelijk oogpunt toegejuicht en ondersteund.

“Ondanks de grotere belangstelling voor en het grotere aanbod van producten die worden gepresenteerd als impact investments, is er geen gemeenschappelijke discipline voor de wijze waarop op effect gerichte beleggingen moeten worden beheerd en ontbreken systemen om deze te ondersteunen. Hierdoor is voor beleggers een ingewikkelde en verwarrende situatie ontstaan, en ontbreekt het aan een duidelijk onderscheid tussen impact investing en andere vormen van verantwoord beleggen” (International Finance Corporation - IFC, 2018).

Het risico bestaat dat de integriteit van de markt zou kunnen afnemen. Als zodanig kunnen vermogensbeheerders producten aanbieden die claimen een positieve impact te creëren en bij te dragen aan de SDG's, terwijl deze claim in werkelijkheid soms vergezocht of te kortzichtig is. Deze investering is dus feitelijk niet meer of minder dan een reguliere belegging.

Verdere groei van het impact-investingsegment moet daarom vergezeld gaan van zorgvuldige aandacht voor “impact washing”. Meer transparantie en het vaststellen van normen zijn twee ontwikkelingen waarmee het risico van impact washing kan worden aangepakt. In de meest recente GIIN impact investor survey koos 80% van de respondenten voor “meer transparantie van impact investors over hun impactstrategie en -resultaten”, terwijl 41% zei dat het zou helpen als “door derden wordt gecertificeerd wat als een impact investment moet worden aangemerkt” (GIIN).

Fondsbeheerders moeten transparant zijn over zowel de financiële als de niet-financiële doelstellingen van hun beleggingsproducten. Zo wordt het voor het publiek duidelijk op welk deel van het impact-spectrum de belegging zich richt en hoe een fonds in hun beleggingsportefeuille past (figuur 1).

Het meer gemeengoed maken van impact investing is een uitdagende taak, vanwege de vereiste zorgvuldige selectie van (private) portfoliobedrijven, variëteit tussen bedrijven, risiconiveaus en verwachte rendementen. Het is daarom van groot belang dat institutionele beleggers kritisch zijn ten aanzien van het (marketing)potentieel van de term impact investing en waakzaam zijn om zorgvuldig gespecialiseerde vermogensbeheerders te selecteren. Een gedegen managerselectie kan hierbij helpen. Onlangs zijn verschillende richtlijnen gepubliceerd, om dit proces te vergemakkelijken.

Standaardisatie en handige tools voor het beoordelen van Impact Investing

Vanaf het moment dat in 2007 de term impact investing zijn intrede deed, heeft de sector zich razendsnel ontwikkeld; zowel met betrekking tot het aantal beleggingen als de ontwikkeling van standaarden. Deze betreffen voornamelijk de investeringszijde, ter bescherming van kwetsbare groepen.

In een fase waarin de bedrijfstak last heeft van groeipijnen bij de omschakeling van een nichemarkt naar een reguliere beleggingsmogelijkheid voor een diverse groep beleggers, reageert de markt door eveneens nieuwe standaarden op dit gebied te ontwikkelen. Als beleggers willen kunnen beoordelen of er een oprechte bedoeling, inspanning en mogelijkheid is om een positieve impact te genereren, kunnen deze normen een goed hulpmiddel zijn om mogelijkheden in de markt te bekijken zonder een ervaren deskundige daarvoor te hoeven inschakelen.

De volgende, driestapsbenadering helpt bij het beoordelen van het impactpotentieel als onderdeel van een efficiënte due diligence van beleggingsmogelijkheden.

1. Selectie van beleggingscategorie en thema

Op basis van de ALM-vereisten kunnen institutionele beleggers screenen op mogelijkheden voor impact investing. Een algemene vuistregel is dat private investeringen een groter impactpotentieel hebben dan beursgenoteerde beleggingen, net zoals investeringen gericht op ontwikkelingslanden.

Daarnaast kan een beleggingsthema worden geselecteerd op basis van de match met de sponsor of met het potentieel om impact te genereren. De onlangs ontwikkelde marktkaart van de VN Principles kan ondersteuning bieden.

De PRI Market Map

De PRI Market Map verbindt 10 maatschappelijke thema’s aan specifieke Sustainable Development Goals en hun respectievelijke targets/indicatoren en geeft informatie ter vergroting van de kennis over en vertrouwdheid met impact investing. Dankzij de PRI Market Map wordt het proces van het identificeren van bedrijven en thema’s op het gebied van impact investing duidelijker, zodat vermogens- en fondsbeheerders de mogelijkheden in deze markt beter kunnen beoordelen.

2. Interne ontwikkeling of managerselectie

Om een snelle scan te maken van het werkelijke impact-potentieel van een belegging (of in het geval dat stap 1 wordt uitbesteed, een mandaat) kunnen beleggers zich nu wenden tot de IFC-principles voor Impact Management (figuur 2). Door simpelweg deze 9 vragen te behandelen in een zoektocht naar een manager of beoordeling van de eigen belegging, kunnen beleggers gemakkelijk informatie verzamelen en vergelijken over de mate van “impact washing” en het potentieel om positieve impact te genereren.

IFC - Investing for Impact: Operating Principles for Impact Management

IFC heeft onlangs in samenspraak met externe belanghebbenden een conceptversie gepubliceerd van “Investing for Impact: Operating Principles for Impact Management” (hierna: Principles). Het doel ervan is om een gemeenschappelijke discipline en marktconsensus te bewerkstelligen rond het beheren van beleggingen gericht op impact en een bijdrage te leveren aan de vormgeving en ontwikkeling van deze vorm van beleggen. De Beginselen vormen een basis om impact investing te toetsen.

Figuur 2: Operationele principes voor impact investing

Bron: IFC, 2018

3. Oog voor detail: verantwoordelijkheden en daadwerkelijke impact

Na de eerste twee stappen is het van cruciaal belang om de daadwerkelijke impact samen met de risico- en rendementsvereisten binnen het gehele beleggingsproces nader te bekijken. Figuur 3 beschrijft een proces met betrekking tot verantwoordelijkheid en impact voor elke fase van een belegging.

Ten slotte ondersteunt he GIIN Initiative for Institutional Impact Investment institutionele vermogensbeheerders die de markt voor impact investing willen betreden of hun betrokkenheid daarin willen intensiveren door het verstrekken van educatiemateriaal, onderzoeksresultaten en concrete voorbeelden.

Vergroten van daadwerkelijk positieve impact bepaalt groei van Impact Investing

Impact investing ontwikkelt zich sneller dan ooit tevoren en ook de hulpmiddelen voor beleggers om “impact washing” te identificeren, nemen toe. Deze zijn zeer welkom, omdat institutionele beleggers niet altijd de middelen in huis hebben om dit te doen. Het lijdt geen twijfel dat de vermogensbeheerders die actief op zoek zijn naar een positieve impact, ernaar streven om de sector verder te ontwikkelen. Hierdoor neemt het groeipotentieel toe. Dit artikel biedt een driestapsbenadering die kan helpen het potentieel voor het genereren van impact te vergroten en het “impact washing” te voorkomen door een aantal vooraf gedefinieerde vragen te stellen. De gerealiseerde impact kan dan ook hand in hand toenemen met de intentie en claim van veel beleggers om het niveau van impact investing te verhogen.

Figuur 3: Proces rondom verantwoordelijkheden en daadwerkelijke impact

Bekijk ook:

• Populisme laat oude tijden herleven
• Sturen op impact steeds belangrijker

Het bericht Impact investing: oog voor detail verscheen eerst op The Asset.