Er hangt precies hetzelfde gevoel in de lucht als vóór het Lehman-faillissement. Ik herinner me dat ik bijna alleen stond in mijn overtuigen dat Lehman niet overeind zou blijven. Zowel de markt als de Federal Reserve bleven last-minute oplossingen zien.
De beslissing komt overeen. Lehman werd beschouwd als ‘te ingewikkeld om te redden’, zeer weinig mensen waren bereid om hen te helpen en vergeet niet dat Lehman al lang voor 2008 een significante premie van +100/200 basispunten voor one-week deposits betaalde.
Lehman was op zijn balans 30/35x gefinancierd en de Griekse schuld was en is vergelijkbaar blootgesteld. Het ‘morele’ risico is ook vergelijkbaar. Het komt neer op een macro-financieel kader van altijd meer tijd willen komen, hetgeen nooit werkt.
Plan ABC
Het plan van de Fed (ten aanzien van Lehman Brothers) was om meer tijd te kopen aangezien Plan A en Plan B ‘wortel-en-stok’-achtige oplossingen waren. Toen deze opbliezen, was Plan C paniek, en geen plan. Lehman had geen plan en Griekenland heeft ook geen plan. Geen plan hebben is geen plan en dat zien we nu gebeuren.
We kunnen maar lastig omgaan met niet-lineaire bewegingen in markten, blijkt uit de hoop en het vertrouwen. Maar laat mij wederom benadrukken dat het grootste risico een omvangrijke Value-at-Risk is, een renterisico. Dit zal onbedoelde consequenties hebben zoals de val van Bulgaarse en Roemeense staatsobligaties gisteren, een mogelijk faillissement van Puerto Rico en een hogere euro.
De markt jaagt naar ‘goede afdekkingen’, die niet bestaan. Geloof me: als iemand die zich met risico’s en handelen bezighield gedurende 1992, 1997-1998, 2000, 2008 en 2010/14, er bestaan geen goede hedges of afdekkingen. Er bestaat alleen het überhaupt niet hebben van de slechte posities wanneer alles met elkaar correleert.
Vakantienemen is beter
Het falen om een last-minute overeenkomst te sluiten zal de DAX met opnieuw 3-5% naar beneden brengen en het kredietrisico voor nieuwe eurozone-leden zoals Hongarije, Kroatië, Bulgarije en Roemenië laten exploderen. Zelfs Polen zal tegenwind gaan voelen.
Helaas lijkt mijn advies om een zes maanden durende vakantie van de markten te nemen een goede raad te zijn. De markt in Shanghai, waar ik me nu bevind, is reeds voor de opening al nerveus. We zijn al 22% lager dan de piek in 2015.
