In de hindoeïstische mythologie is het universum ontstaan uit een gouden ei, schitterend als de zon. Heel wat momenten in het Indiase bestaan baden bijgevolg in een gouden gloed. Zo ontvangt een echtgenote bij haar huwelijk de ‘stridhan’, een hoeveelheid goud die voor altijd haar eigendom blijft, zelfs na een scheiding. Dat stelt Alexis Bienvenu, fondsmanager bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).
De explosieve stijging van de goudprijs de afgelopen tijd is voor de Indiase natie dan ook een echte zegening. Dat goud in één jaar tijd 75% in waarde is gestegen, straalt ook af op de Indiase centrale bank. Die heeft ongeveer 880 ton goud in reserve en staat daarmee wereldwijd op de negende plaats. Bovenal doet het echter het vermogen schitteren van de Indiase huishoudens, die meer goud bezitten dan de tien grootste centrale banken samen! Een recent onderzoek van Morgan Stanley schat dat zij op een berg van wel 34.000 ton van het edelmetaal zitten, al wordt dat volume doorgaans eerder op om en bij de 25.000 ton geraamd.
Goud is namelijk een belangrijk onderdeel van het Indiase gezinsvermogen en maakt daar over het algemeen meer dan 10% van uit – in de sociale klassen met de laagste penetratie van bankdiensten soms zelfs tot 50%. De stijging van de goudprijs heeft daardoor een groot welvaartseffect op de bevolking. In theorie betekent dat een stevige rugwind voor de consumptiebestedingen in een land waar die circa 70% van het bbp vertegenwoordigen. Wil dat zeggen dat er een nieuw gouden tijdperk aanbreekt?
Statussymbool
In de praktijk is de impact minder eenduidig. Een theoretisch welvaartseffect wil immers nog niet zeggen dat de bestedingen ook effectief gaan stijgen. Om te beginnen zien heel wat huishoudens goud als een verzekering, een statussymbool of hun patrimonium voor het nageslacht en niet als te besteden kapitaal. Bovendien brengt de hoge goudprijs minstens twee economische moeilijkheden met zich mee: hij veroorzaakt inflatie voor wie juwelen koopt, in India een traditionele bezigheid, en hij doet het handelstekort oplopen, want nagenoeg al het goud wordt geïmporteerd. Dat tekort zet neerwaartse druk op de roepie, wat zich dan weer kan vertalen in inflatie in de prijzen van andere ingevoerde producten. Een stijging van de welvaart dankzij de goudprijs betekent dus niet automatisch een toename van de Indiase consumptie.
Eén positief netto-effect is wel al merkbaar: leningen van banken en niet-financiële instellingen aan particulieren met goud als onderpand, schieten de hoogte in. Volgens de Reserve Bank of India was het bedrag daarvan in november 2025 in zes maanden tijd verdubbeld. Die hervonden bron van scherp geprijsde kredieten, waarvoor geen extra goud moet worden ingevoerd, kan de consumptie alleen maar aanwakkeren en voorkomt tegelijk dat Indiase huishoudens hun kostbare bezit voorgoed moeten afstaan.
Gevolgen voor handelstekort
De welvaartsexplosie in India als gevolg van de goudprijs heeft niet alleen een impact op de kredietverlening, maar biedt ondanks de gevolgen voor het handelstekort ook een geopolitiek voordeel. De omvangrijke reserves van het gele metaal kunnen het land alleen maar bijstaan in zijn streven om los te komen van de Amerikaanse dollar. Nu India van de Verenigde Staten hoge invoerheffingen opgelegd krijgt en het een gigantisch vrijhandelsakkoord sluit met Europa, krijgt het van goud steun uit onverwachte hoek om zijn soevereiniteit te doen gelden. Dat sterkt het land in zijn overtuiging dat het sinds zijn ontstaan onlosmakelijk verbonden is met de kracht van ‘Hiranyagarbha’, het gouden oerei.
