De vervroegde verkiezingen in Japan hebben een duidelijke uitslag opgeleverd. Nu de resultaten helder zijn, voorspelt NHK dat de regerende LDP op weg is naar een tweederde meerderheid in het 465 zetels tellende lagerhuis – een overwinning van ongekende omvang. De regeringscoalitie met de Japan Innovation Party stond op het punt meer dan 300 zetels te behalen, genoeg om veto’s in het hogerhuis te overrulen. Al met al geeft de klinkende verkiezingszege premier Takaichi een sterk mandaat en aanzienlijk meer manoeuvreerruimte op beleidsgebied. Dat Charu Chanana, beleggingsstrateeg bij Saxo.
Een duidelijke uitslag is doorgaans gunstig op de korte termijn, omdat het de politieke onzekerheid vermindert – een zogenaamde “zekerheidspremie”. Ons basisscenario is dat er fiscale stimuleringsmaatregelen komen – dat was immers grotendeels de reden om deze verkiezingen uit te schrijven: een sterk mandaat verkrijgen om sneller vooruitgang te boeken op de binnenlandse agenda.
Wij zijn echter van mening dat de voordelen voor de markten waarschijnlijk zwaarder wegen dan de nadelen . Een supermeerderheid vergroot de beleidsruimte op het gebied van belastingverlagingen, fiscale stimulering, defensie en industriebeleid , maar verhoogt ook de kans op beleidscoherentie , flexibiliteit en minder verrassingen.
De belangrijkste vraag voor de middellange termijn is of de stimuleringsmaatregelen gericht, tijdsgebonden en gefinancierd (marktgericht) zijn, of dat ze onbeperkt van aard zijn (wat zorgen zou baren over financiering, schuldendynamiek en geopolitieke risico’s).
Impact van beleid: macht en keuzemogelijkheden
Met een sterk mandaat kan de regering sneller en met minder compromissen maatregelen doorvoeren. Dat kan marktgericht zijn als het leidt tot een duidelijker en samenhangender beleid .
Maar een aardverschuiving werkt ook twee kanten op. Het kan grotere fiscale en veiligheidsambities aanwakkeren (wat vragen oproept over de uitgifte, de houdbaarheid van de schuld en de risicopremies). Of het kan ruimte creëren voor pragmatisme , aangezien een zelfverzekerde leider minder behoefte heeft om vanuit de periferie campagne te voeren en meer reden heeft om de goedkeuring te behouden door de meest marktgevoelige voorstellen te matigen.
Wat dit betekent voor de markten
Aandelen: eerst verlichting, dan rotatierisico. Een steunpakket is aannemelijk: politieke duidelijkheid en een sterk mandaat ondersteunen doorgaans het risicosentiment.
Waar stimuleringsmaatregelen zich zouden kunnen manifesteren (gebaseerd op de door Takaichi aangegeven prioriteiten): de regering heeft haar agenda consequent geformuleerd rond een “verantwoordelijke en proactieve” fiscale expansie met de nadruk op door investeringen gedreven groei. In de praktijk wijst dit op mogelijke steun voor sectoren zoals defensie , AI en digitale infrastructuur , halfgeleiders en strategische toeleveringsketens/kritieke materialen (inclusief thema’s die verband houden met zeldzame aardmetalen), naast bredere uitgaven gericht op het versterken van economische en nationale veiligheidsprioriteiten.
De duurzaamheid van de rally hangt echter af van de obligatiemarkt. Als het fiscale nieuws de volatiliteit op de Japanse staatsobligaties snel weer aanwakkert – vooral bij de zeer lange looptijden – kunnen aandelen omslaan van een brede rally naar een markt met sectorrotaties .
In die rotatie:
- Beleidsgerelateerde begunstigden (defensie, strategische kapitaaluitgaven, binnenlandse investeringsthema’s) zullen het wellicht beter doen.
- Rentegevoelige en langdurige beleggingen kunnen vertraging oplopen als de rentes weer stijgen.
Wil je ideeën in verschillende Japanse sectoren verkennen? Bekijk dan hier onze shortlist met Japanse aandelen: Shortlist met Japanse aandelen .
Obligaties (JGB’s): het lange uiteinde is de drukmeter
De verkiezingsuitslag kan positief uitpakken voor de obligatiemarkt als deze leidt tot een samenhangender beleid en minder onverwachte concessies.
Het grootste risico is echter dat een sterk mandaat een groen licht wordt voor grotere/ongefinancierde fiscale expansie . Als de markten “grotere uitgaven” horen zonder geloofwaardige financiering of een duidelijke volgorde, dan is het doorgaans het moment waarop de problemen zich het eerst manifesteren bij zeer lange looptijden (30-40 jaar) .
Wij zijn van mening dat Takaichi’s beleidsmix op het eerste gezicht pleit voor een steilere rentecurve : haar nadruk op “verantwoordelijke en proactieve” fiscale expansie zal waarschijnlijk de rentes op langere looptijden opdrijven, terwijl een voorkeur voor een soepeler monetair beleid de rentes op korte termijn stabieler zou kunnen houden. Deze logica zou direct na de verkiezingen de boventoon kunnen voeren, vooral na een sterker dan verwacht resultaat van de regeringspartij. De rentes op 30-jarige Japanse staatsobligaties stijgen maandagochtend al.
Een aanvankelijke steilere rente is echter mogelijk van korte duur . Zelfs als de leenbehoefte toeneemt door stimuleringsmaatregelen en belastingverlagingen, zullen beleidsmakers wellicht terughoudend zijn om te veel geld uit te geven aan obligaties met zeer lange looptijden. Die looptijden hebben al grote schommelingen laten zien en blijven volatiel. Dit geeft het Ministerie van Financiën een prikkel om de uitgifte te richten op kortere looptijden, wat op termijn de rentes op kortere looptijden verder zal opdrijven.
De yen vormt een extra potentiële afvlakkingsfactor. Grotere overheidsuitgaven en belastingverlagingen kunnen de inflatiedruk hoog houden en de reële rentes laag, wat de zwakte van de munt kan verergeren. Als de depreciatie van de yen doorwerkt in de inflatie en de druk op de kosten van levensonderhoud, zou de Bank van Japan de rente meer kunnen verhogen dan de markten momenteel verwachten – wat de kortetermijnrente zou verhogen en de rentecurve zou afvlakken.
Yen (JPY): handelt in de beleidsmix, niet in de politiek
De reactie van de yen zal afhangen van de beleidsmix:
- Risico voor de yen: als de berichtgeving na de verkiezingen de bezorgdheid over ongedekte belastingverlagingen en een grotere uitgifte van staatsobligaties weer aanwakkert, kan de yen zwaar blijven staan en kunnen de geruchten over een koers van 160 dollar weer de kop opsteken.
- Stabilisator: als de boodschap verschuift naar pragmatisme/fiscale discipline (gerichte steunmaatregelen, duidelijke financiering, zorgvuldige dosering), kan de yen stabiliseren en de volatiliteit afnemen – vooral als de posities voorafgaand aan de uitslag al overspannen waren.
Kortom
Dit resultaat maakt een einde aan de vraag “wie regeert?”. Markten prijzen nu de vraag “hoe regeren ze?” in – en dat komt neer op de vraag of een supermeerderheid een mandaat wordt voor gedisciplineerd beleid of voor grotere, snellere fiscale ambities .
