Met de tussentijdse verkiezingen aan de horizon zorgt de stijgende elektriciteitsprijs in de Verenigde Staten voor politieke hoogspanning. Met name het risico dat de prijs de hoogte in schiet doordat de versnelde uitbouw van AI-datacenters de vraag opdrijft, is voer voor discussie. Verschillende prominente Democraten uitten al felle kritiek – senator Bernie Sanders eist zelfs in heel het land een moratorium op nieuwe datacenters. Ook in het Republikeinse kamp klinkt bezorgdheid, tot aan Donald Trump toe, die technologiebedrijven uitdrukkelijk heeft opgeroepen om de meerkosten van hun energieverbruik op zich te nemen, zodat de Amerikaanse consument buiten schot blijft. Dat stelt Enguerrand Artaz, strategisch analist bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).
Verschillende staten nemen met woorden alleen echter geen genoegen en zijn al overgegaan tot daden. In zes staten, onder meer Georgia, Virginia en Oklahoma, ligt een voorstel op tafel om de bouw van datacenters tijdelijk op te schorten, tot er een wettelijk kader is vastgelegd. Daardoor is het aantal uitgestelde of geannuleerde bouwprojecten van datacenters in heel het land sterk gestegen. Veel vaker wordt er echter voor gekozen om de meerkosten door te rekenen aan de eigenaren van die datacenters, op verschillende manieren. Het eenvoudigste en meest voorkomende mechanisme is de introductie van een aparte tariefregeling op staatsniveau (large-load tariffs), die afwijkt van het klassieke industriële tarief, waardoor de kosten die de extra vraag met zich meebrengt – in het bijzonder voor de versteviging en capaciteitsuitbreiding van het net – in de prijs verrekend worden zonder dat andere categorieën van stroomverbruikers daarvoor opdraaien.
Vaak gaat dat gepaard met langetermijnverbintenissen, minimumfacturen en de verstrekking van financiële zekerheden. Die moeten de investeringen in het elektriciteitsnet afdekken en voorkomen dat andere consumenten hun factuur zien stijgen als de datacenters, om welke reden ook, uiteindelijk minder stroom verbruiken dan gepland. Ohio eist bijvoorbeeld een betaling van minimaal 85% van het referentieverbruik.
Aansporing technologiebedrijven
Dergelijke maatregelen komen in tal van Amerikaanse staten voor. Meer en meer worden technologiebedrijven echter ook aangespoord om een groot deel van de nieuwe productiecapaciteit rechtstreeks te financieren of zelfs eigen opwekkingscapaciteit te bouwen. Zo staat in Ohio de gascentrale Socrates South op stapel, die exclusief bedoeld is om een datacenter van Meta Platforms van elektriciteit te voorzien, zonder aansluiting op het fysieke net.
Amazon is samenwerkingen aangegaan voor de bouw van kleine modulaire kernreactoren en AI-bedrijf Anthropic kondigde onlangs aan zich ertoe te verbinden alle kosten voor de versterking van het elektriciteitsnet voor zijn datacenters op zich te nemen en flink mee te betalen voor de inbedrijfstelling van nieuwe opwekkingscapaciteit. Microsoft bewandelt met zijn eerder dit jaar onthulde ‘Community-First AI Infrastructure’-plan hetzelfde pad en draagt de volledige kosten van de uitbouw van het net die voor zijn datacenters nodig is. De politieke dimensie is daarbij nooit veraf – dergelijke aankondigingen gaan meestal gepaard met de uitdrukkelijke belofte dat de versnelde ontwikkeling van AI de energiefactuur van de huishoudens niet zal verzwaren.
Voor technologiebedrijven is de toegang tot voldoende energie van levensbelang en een conditio sine qua non voor het realiseren van hun doelstellingen. Niettemin betekent de belofte om een groot deel van de toegenomen stroomopwekkingscapaciteit te financieren een extra kostenpost boven op de sowieso al gigantische uitgaven, ook al is het de bedoeling om een groot deel daarvan door te rekenen aan de eindklant. Het vergroot alleen maar de behoefte aan pricing power van AI. Te meer daar de bedrijven in kwestie overstappen van een model met overvloedige kasstromen en een hoog aandeelhoudersrendement op een model met hoge kapitaalinvesteringen, waardoor ze in de ogen van beleggers een ander karakter krijgen.
Forse meevaller
Voor de Amerikaanse economie kan dit alles daarentegen een forse meevaller worden. De vele plannen om de energiecapaciteit uit de breiden zullen de bedrijvigheid flink aanzwengelen – en wellicht ook werkgelegenheid creëren – in de betrokken sectoren, met name de bouw en ontwikkeling van energie-installaties, en bijdragen aan de uitbreiding en modernisering van het Amerikaanse stroomnet – met een beperkte impact op de overheidsfinanciën. Dat kan uiteindelijk de hele economie ten goede komen.
Reden genoeg om aan te nemen dat de Amerikaanse economie opnieuw vaart kan winnen en de rotatie die op de beurs gaande is – waarbij grote technologiebedrijven minder in trek zijn, maar small- en midcaps opnieuw meer gegadigden lokken – kan aanhouden.
