De Japanse batterij- en grondstoffenproducenten kunnen profiteren van Amerikaanse wetgeving die de overgang naar ‘schone’ energie stimuleert. De Visie van Grace Peters, Head of Investment Strategy EMEA, bij J.P. Morgan Private Bank.

Onlangs begon Japan weer buitenlandse reizigers te verwelkomen. Pas in mei van dit jaar verlaagden de Japanse autoriteiten het gezondheidsrisico van COVID-19 naar een typische seizoensgebonden griep. De heropening van Japan, in combinatie met een relatief goedkope yen, zorgt voor een opleving van inkomend toerisme in Japan. Officiële gegevens over het aantal internationale passagiers op luchthavens zijn met enige vertraging beschikbaar. JP Morgan Private Bank heeft ook gegevens over uitgaven met JP Morgan Private Bank-kaarten geanalyseerd om toeristische trends te volgen tot en met juni. Beide indicatoren laten een scherpe stijging zien, maar de kaartgegevens, gebaseerd op uitgaven in lokale restaurants in Japan, tonen een grotere opleving en suggereren dat de snelle groei de komende maanden kan aanhouden.

Opeens bezoeken buitenlandse reizigers Japan weer

Sources: J.P. Morgan Private Bank, Japan Airport Terminal Co., Narita Int’l Airport Corp. Data as of June 30, 2023. Note: For international passenger traffic, we are considering traffic through Narita and Haneda Airports. The lines consider April of each year, and the dot is based on June of each year to remove seasonal distortions.

Beleggers kunnen overwegen om te investeren in een scala aan toerisme-gerelateerde Japanse aandelen, waaronder luchtvaartmaatschappijen, tot grote winkel- en entertainmentlocaties. Deze aandelen zijn in het algemeen ondergewaardeerd wat de belegging aantrekkelijk maakt. Hoewel toerisme aandelen dit jaar met ongeveer 15% zijn gestegen, blijft deze solide prestatie achter bij de bredere markt (Topix). Vanuit waarderingsperspectief zijn toerisme-aandelen in Japan aantrekkelijker gewaardeerd dan voor de pandemie, met een korting van ongeveer 2% (rekening houdend met het verschil tussen de forward price-book ratio ten opzichte van Topix). Het groeipotentieel is veelbelovend met de mogelijke komst van nog meer toeristen uit China en de VS. De huidige opleving van de toerismebestedingen heeft grotendeels plaatsgevonden zonder een significante instroom van Chinese toeristen, aangezien Japan en China dit jaar in een impasse verkeerden over visumbeperkingen. Beide landen bespreken nu de mogelijkheid om een wederzijds visumvrijstelling in te stellen dat de toerismebestedingen van Chinese toeristen in Japan kan stimuleren.

Intussen hebben Amerikanen ook weer de reiskoffers van zolder gehaald, met een recordaantal Amerikanen dat binnenkort naar het buitenland wil reizen. Volgens de Amerikaanse consumentenvertrouwensgegevens van de Conference Board is de verklaarde intentie van Amerikanen om naar het buitenland te reizen op het hoogste niveau ooit (en de gegevens gaan terug tot eind jaren zestig). Bovendien kunnen veel Amerikanen tot Japan worden aangetrokken, gezien de sterke positie van de dollar tegenover de yen. Kijkend naar gegevens vanaf 1972, is de yen momenteel ongeveer 1,4 standaarddeviaties ondergewaardeerd ten opzichte van de Amerikaanse dollar.

Het aantal Amerikanen dat zegt van plan te zijn om een buitenlandse reis te maken, staat op het hoogste niveau ooit

De yen is fors verzwakt ten opzichte van de dollar

Japanse batterijsector kan profiteren van de Amerikaanse Inflation Reduction Act

Afgelopen maart ondertekenden de VS en Japan een vrijhandelsovereenkomst, gericht op essentiële grondstoffen zoals lithium, nikkel, mangaan en grafiet. Deze overeenkomst volgde op de Amerikaanse Inflation Reduction Act (IRA), ondertekend in augustus 2022. Voor de Amerikaanse energietransitie is de aanvoer van deze grondstoffen, waarvan China wereldwijd een dominante marktpositie heeft, essentieel. Bovendien is in de IRA een toezegging opgenomen om de aanvoer van grondstoffen te vergroten; subsidies zijn beschikbaar wanneer grondstoffen worden gedolven of verwerkt in een land waarmee de VS een vrijhandelsovereenkomst hebben (die China niet omvat).

Japan voldoet buitengewoon goed aan de voorwaarden. Na China is Japan de grootste producent van synthetisch grafiet dat veel wordt gebruikt in lithium-ionbatterijen voor energieopslag. Sommige batterijproducenten experimenteren met technologieën van de volgende generatie die geen synthetisch grafiet gebruiken; echter, het opschalen van de productie van anoden van de volgende generatie kan minstens een decennium duren. Voorlopig kan de Japanse synthetisch grafiet-industrie profiteren van de IRA als de logische vervanger voor Chinese productie.

Japan is na China de grootste producent van synthetisch grafiet dat voor energieopslag in batterijen wordt gebruikt

Source: J.P. Morgan Asia Energy Research. Data as of December 31, 2022.

Beleggers kunnen overwegen om te investeren in Japanse producenten van synthetisch grafiet en in Japanse batterijproducenten. Vooral producenten met een productiefaciliteit in de VS, waardoor ze kunnen profiteren van belastingvoordelen van de IRA die naar verwachting de winstgevendheid zullen stimuleren, zijn interessant. Ook bedrijven die momenteel fabrieken bouwen in de VS of dat van plan zijn te doen, zijn het overwegen meer dan waard. Peters raadt aan om bij een dergelijke investering vooral te kijken naar de winstverwachtingen van het bedrijf om te zien of deze rekening houdt met verwachte winstverhogingen door IRA-susidies.

Het bericht Beleggingskansen in toerisme en batterijproductie in Japan verscheen eerst op The Asset.

Het wereldwijde datacenteraanbod, gemeten in vermogen of megawatt, zal naar verwachting met ongeveer 40% stijgen van 12.703 MW in 2021 tot 18.148 MW in 2024. Een belangrijke motor is de aanhoudende toename van publieke clouddiensten. Die groeien naar verwachting met ongeveer 20% per jaar tot bijna 600 miljard dollar in 2023. Datacenters zijn gebouwen die speciaal zijn ontworpen om computersystemen en netwerkapparatuur te huisvesten ter ondersteuning van digitale informatieverwerking.

De vraag van beleggers naar alternatieve vastgoedsectoren, zoals datacenters, gezondheidszorg, koudeopslag en studentenhuisvesting, blijft wereldwijd groeien nu deze segmenten geleidelijk meer mainstream worden. Vandaag zoekt bijna een derde van alle institutionele beleggers naar datacenterpanden, tegenover slechts 5% in 2018.

Aantrekkelijke rendementen voor nieuwkomers vergeleken met lagere rendementen in de meer gevestigde commerciële vastgoedsectoren, zoals kantoren, winkels en logistiek, en de aanhoudende groei van de informatie- en communicatietechnologiesector (ICT), zijn de belangrijkste drijfveren voor de toenemende belangstelling voor datacenters. Datacenters zijn, net als technologie, een “must-have” en PGIM Real Estate verwacht dat de vraag in de huidige moeilijke economische omstandigheden robuust zal blijven.

Vertraging

De economische vertraging en de sterke stijging van bouwkosten door de schaarste aan grondstoffen en het tekort aan arbeidskrachten remmen naar verwachting het volume van nieuwe ontwikkelingen wereldwijd af, met uitzondering van Europa. Ook in APAC zal de aanbodpijplijn naar verwachting matigen, hoewel bepaalde markten zoals Sydney en Tokio verder capaciteitsgroei zullen blijven zien.

Na een recordhoge investeringsactiviteit in 2021 verwacht PGIM Real Estate voor 2022 een daling van het transactievolume met ongeveer 30% op jaarbasis. De rendementen zijn in 2022 gematigd, maar de belangrijkste oorzaak is de rendementsverschuiving, niet de verzwakkende vraag van gebruikers.

Van de grote datacenterhubs in Europa is de aanbodpijplijn het meest in beweging in Londen, Frankfurt en Amsterdam. De bouwkosten van datacentra, gemeten in US-dollar per watt, zijn relatief laag in de Nederlandse hoofdstad in vergelijking met verschillende andere Europese steden, waaronder Zürich, dat na Tokio de duurste locatie is. Amsterdam is ook minder duur dan Stockholm, Kopenhagen, Londen en Parijs.

De toenemende publieke bezorgdheid over de milieu-impact van de energie-intensieve datacentersector vormt een potentieel risico, maar dwingt de sector ook om de balans op te maken en te zoeken naar manieren om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen. Niettemin worden datacenters steeds meer een kritieke infrastructuur om economieën draaiende te houden, en PGIM Real Estate ziet de beleggingsopbrengsten in 2023 wereldwijd opleven in het licht van de verwachte verbeterende marktvooruitzichten. Dit bewijst hoe veerkrachtig de sector is ondanks kortetermijnmarktontwikkelingen

Het bericht Sterke groei datacentermarkt verscheen eerst op The Asset.

Om de energie versus nieuwe economie ‘trade’ te keren moeten er een paar dingen gebeuren. Het belangrijkste is een daling van de energieprijzen. ‘Voor lagere energieprijzen is een tragere economische groei nodig, aangejaagd door centrale banken, maar ook door meer ruimte aan de aanbodzijde, waarvan het meest voor de hand liggende het einde van de oorlog in Oekraïne zou zijn. Maar zelfs dan nog zou een “normalisering” van de aardgasvoorziening in Europa moeilijk zijn zonder een enorme verandering in de politieke betrekkingen met Rusland.’

Er zullen volgens de CIO extra investeringen worden gedaan om het energieaanbod te stimuleren, maar op lange termijn zal er een verschuiving plaatsvinden van kapitaalinvesteringen in olie, gas en steenkool richting hernieuwbare energiebronnen. Iggo: ‘De prijzen kunnen nog enige tijd hoog blijven, maar de geschiedenis leert ons dat de winsten van traditionele energiebedrijven zeer cyclisch en prijsafhankelijk zijn. Dus als de prijzen dalen, dalen ook de winsten. De toekomstige energiesector zou er een moeten zijn met minder variatie in prijzen en bedrijfswinsten. (…) Verantwoorde beleggers willen geen langetermijnblootstelling aan olie en gas. Zij willen energiebedrijven zien overstappen.’

Het herstel van de prestaties van bedrijven uit de nieuwe economie kan dus nog enige tijd duren. ‘Maar volgens mij moet er niet te veel pessimisme zijn over deze sectoren. Toegegeven, bepaalde bedrijven raakten erg overgewaardeerd en hebben bedrijfsmodellen die op de helling staan en de economische vooruitzichten op korte termijn zijn moeilijk. Maar de bredere thema’s van toenemende digitalisering, cloud computing, automatisering en biotechnologie blijven thema’s die op lange termijn winstgroei zullen opleveren.’

De energietransitie blijft daarbij een “vitale” kracht en dat zal op zich al vraag creëren naar producten en diensten die de overgang naar een koolstofvrije wereld faciliteren. De andere grote thema’s van reshoring, zekerheid van de toeleveringsketen en het tekort aan gespecialiseerde mensen ondersteunen ook investeringen in technologie en automatisering. En de opwinding over de vooruitgang bij de behandeling van ziekten als Alzheimer en kanker belooft veel goeds voor de prestaties van de biotechnologiesector in de komende jaren.

‘Als de energieprijzen dalen, zullen de vooruitzichten voor groei verbeteren en zullen deze sectoren weer presteren.’

Het bericht Chris Iggo (AXA): ‘Tech komt terug’ verscheen eerst op The Asset.

Lange tijd hebben beleggingsexperts in Europese aandelen hun adviezen geformuleerd in termen van een ’te verwachten cyclische opleving’ of ‘waarderingsgedreven kansen’ ten opzichte van Amerikaanse aandelen. In de afgelopen jaren, echter, hebben Europese beleggers op de private markt een ongekende verandering in de manier van denken en aanpak doorgemaakt. “Private investeerders hebben de ontwikkeling gesteund van een Europees technologie-ecosysteem dat steeds sterker wordt. Durfkapitaal- en andere early-stage investeerders wereldwijd hebben dit opgemerkt, wat ervoor heeft gezorgd dat bij een derde van alle Europese technologiedeals in 2021 ten minste één Amerikaanse of Aziatische durfinvesteerder betrokken was. Het resultaat is een vliegwieleffect in de Europese techsector waarbij succes leidt tot nog meer succes.”

Hodges verwacht dat in de loop van de tijd steeds meer van deze opwindende, innovatieve bedrijven naar de beurs zullen gaan, waardoor de kansen voor beleggers in Europese aandelen zullen verbeteren. “Europa maakt een belangrijke periode van transformatie door, aangedreven door een herlevende ondernemersambitie.”

Kanshebbers

Uit de analyse blijkt dat het merendeel van de underperformers last hebben van een verandering in het marktsentiment en niet van een ongunstige verandering van de operationele gang van zaken of de vooruitzichten van de bedrijven. Verschillende bedrijven hebben indrukwekkende vooruitgang geboekt, waarbij Spotify een stijging van zijn brutowinstmarge liet zien, terwijl HelloFresh en Delivery Hero blijven investeren in uitbreiding. Hodges: “Met dit in het achterhoofd hebben we bestaande posities vergroot die te lijden hebben gehad van koerszwakte, maar waarvan we geloven dat ze op de lange termijn een aanzienlijk opwaarts potentieel hebben.”

Het bericht Thomas Hodges (BG): ’Tech groeit’ verscheen eerst op The Asset.

“De metaverse is de volgende paradigmashift. Dat wordt bevestigd door de miljarden die techgiganten erin investeren; het mobiele computertijdperk (iPhone) is immers al vijftien jaar oud.”

Sinds het begin van de computergolf zijn er verschillende van die paradigmashifts geweest: van mainframe naar de desktop, van netwerk naar cloudcomputing, en het meest recent naar mobiel, stelt Malik. “De metaverse is de volgende golf en surft op de wijdverbreide invoering van artificial intelligence en virtual reality. Eigenlijk is het een containerbegrip voor de nieuwe vloed interactief computergebruik waarbij de grenzen tussen het echte leven en de virtuele wereld verder vervagen.”

50 Miljard

Volgens Malik is de metaverse een zeer indrukwekkende ervaring die mensen echt het gevoel geeft samen te zijn in plaats van dat ze interactie hebben via een scherm. De verwachting is dat bedrijven als Meta, Apple, Google, en Microsoft de komende vijf jaar meer dan 50 miljard dollar gaan investeren in de metaverse, en naarmate nieuwe technologieën en ervaringen aan momentum winnen, neemt het tempo van de investeringen waarschijnlijk alleen maar toe.”

Toch vindt Malik het nu nog te vroeg om te weten wie de uiteindelijke winnaars zullen zijn. Maar bedrijven die rechtstreeks met de metaverse verbonden zijn, lijken het meest veelbelovend. “Denk bijvoorbeeld aan chipfabrikanten, producenten van apparatuur voor de halfgeleiderindustrie, digitale contentmakers, en techplatforms.”

Het bericht Komende 5 jaar 50 miljard investeren in metaverse verscheen eerst op The Asset.

Transactiedata geven een eerste inzicht hoe de Nederlandse economie aan de start is verschenen. Transactiegegevens geven ons een goed beeld van hoe de consumentenaankopen van goederen en diensten zich ontwikkelen. Met pinbetalingen, iDEAL-transacties en geldopnames (als indicator voor contante betalingen) zitten we kort op de bal als het gaat om waar en hoe hard de lockdown onze economie raakt.

En wat zien we? Sinds de start van de ’harde lockdown’ op 19 december 2021 is de totale waarde van deze transacties (pin + iDEAL + ATM) flink teruggevallen. In de 1e twee weken van de lockdown lag het transactieniveau gemiddeld 8% onder wat we ‘normaal’ gesproken hadden kunnen verwachten, terwijl het in de 1e helft december nog iets daarboven zat. Sinds het sluiten van de niet-essentiële winkels is op plekken waar normaliter non-food producten worden verkocht de terugval logischerwijs het grootst geweest.

In de eerste twee weken van de lockdown lag de pin-omzet bij non-food winkels ruim 60% onder ‘normaal’. Bouwmarkten en woonwinkels zaten rond de -70% en ‘fashion’ zelfs op ruim -90%. Ook op plekken waar diensten aan consumenten worden aangeboden is vanaf 19 december een flinke stap verder teruggezet. Bij recreatieve en culturele activiteiten (musea, bioscoop, sporthallen, pretparken, etc.) ligt de waarde van de pinbetalingen zo’n 90% onder ‘normaal’. Restaurants (en cafés) zitten gemiddeld op -70%. Afhaal en bezorging kunnen daar de schade enigszins beperken.

Pin-omzet

Tegelijkertijd is de pin-omzet in de food retail op peil gebleven. Kennelijk verschuiven er wat consumentenuitgaven van horeca richting de supermarkt en voedingsspeciaalzaken. Consumenten hebben hun aankopen eind 2021 dus flink teruggeschroefd. Geen enkele lockdown is natuurlijk precies gelijk, maar vergelijken we met de lockdown van eind 2020 – die qua maatregelen veel op de huidige lijkt – dan ligt het transactieniveau in de eerste drie weken nu minder ver onder ‘normaal’ dan toen.

Mogelijk zijn veel winkeliers deze keer (nog) beter voorbereid en weten ze sneller in te springen op de verandering van de situatie. Daarnaast kan meespelen dat ‘click & collect’ deze keer direct een alternatief bood, terwijl dat in 2020 pas na twee maanden een optie werd. Wellicht zijn sommige consumenten ook iets minder terughoudend bij het doen van aankopen. Het kan haast niet anders dan dat we de flink lagere transactieomzetten zullen terugzien in cijfers over de particuliere consumptie, en daarmee ook in de totale groei van de Nederlandse economie. Wat dat betreft hebben we onze verwachtingen voor de bbp-ontwikkeling in het laatste kwartaal van 2021 en het eerste van dit jaar dan ook naar beneden bijgesteld. Hiermee komt de door ING verwachte groei over heel 2022 ook lager uit, op 3,3% tegen eerder nog 3,6%. Al met al, een klein beetje een kille start van het jaar in plaats van een frisse

Het bericht Marten van Garderen (ING): ‘Wat zeggen de betalingen met pin?’ verscheen eerst op The Asset.

De verstoring in de toeleveringsketen wordt als voornaamste schuldige aangewezen van tekorten in de supermarkten, het ontbreken van belangrijke producten in restaurants en stijgende prijzen in veel van ‘s werelds grootste economieën. Een deel van het probleem is de stijging van de kosten van zeecontainers: De Asia North America Regions All Container Price Index is sinds het begin van het jaar meer dan verdubbeld. Nu het vakantieseizoen in Europa en Noord-Amerika nadert, zet de logistieke sector zich schrap voor een piek in de vraag en verdere onrust.

Swords ziet dat blockchaintechnologie kenmerken bezit de transparantie van en interoperabiliteit tussen ondernemingen bevorderen. Swords neemt als voorbeeld de blauwe bes. Producenten hebben slechts een korte tijd om het fruit te leveren – de bes dient niet langer dan 42 dagen opgeslagen te worden op een temperatuur van 0 tot 1 graden. Momenten dat het buiten deze parameters treedt, verhogen de kans op rottend of zuur fruit en daarmee dus ook de kans op voedselverspilling.

Besjes en blockchain

Een samenwerking tussen een bessenproducent en een blockchain-techprovider resulteert in een optimalisatie van de levering en daarmee de kwaliteit van het fruit. De bessen worden constant gemonitord door vocht- en temperatuursensoren. In het geval zich een probleem voordoet met de koeling van een transportvoertuig wordt er uitgeweken naar een dichterbij gelegen supermarkt zodat de het fruit vers en eetbaar kan worden aangeboden.

Het bovenstaande is slechts een klein voorbeeld van blockchaintechnologie die zijn weg naar de ‘echt wereld’ vindt. Zo speelt blockchain ook een rol bij het ondersteunen van duurzaamheid – vooral waar consumenten duidelijkheid willen over de oorsprong en herkomst van de goederen die ze kopen.

Swords merkt op dat na jaren van bemoedigende ontwikkelingen, de markt op de lange termijn economische kansen biedt met een totale waarde van 3000 miljard dollar. “We vertrouwen erop de markt verder volwassen zal worden en breder zal worden geaccepteerd en gebruikt.”

Het bericht Blockchaintechno kan ontwrichting oplossen verscheen eerst op The Asset.

“Wij verwachten bijvoorbeeld dat de versnelling in investeringsuitgaven (Capex) aan technologie, software en R&D zal aanhouden, vooral omdat ze voor bedrijven nu een ‘noodzaak om te overleven’ zijn geworden in plaats van een manier om kosten te besparen en een ‘nice to have’. De implicaties van deze verandering in Capex zullen op de lange termijn waarschijnlijk ingrijpend zijn.” Echter, in tegenstelling tot de laatste economische cyclus van 2009-2019 zijn de waarderingen nu meer een weerspiegeling van deze krachtige onderliggende trends.

Verandering

Volgens Jennison heeft de pandemie de adoptie van digitale technologieën met enkele jaren versneld, en zullen veel van deze veranderingen blijvend zijn. "Bedrijven begrijpen dat, om in deze nieuwe omgeving concurrerend te blijven, ze het strategische belang van technologie moeten zien als een essentieel onderdeel van de business. Ze doen het soort investeringen dat de trend in stand zal houden. Dit is op verschillende fronten te zien: ‘techheavy’ kapitaaluitgaven, e-commerce strategieën, de overstap naar de cloud, direct-to-consumer bedrijfsmodellen, en software applicaties.”

Superieure groei

Consumenten hebben zich nog sneller aangepast: het consumptiegedrag is het afgelopen jaar drastisch verschoven richting digitaal. "Wij geloven dat deze massale adoptie de basis zal vormen voor aanhoudende, superieure groei voor de juiste bedrijven. Wij zijn van mening dat grote, wereldwijde adresseerbare markten nog veel ruimte bieden voor langdurige omzet- en winstgroei. Veel disruptieve trends zullen de komende 3 tot 5 jaar verdubbelen."

Het bericht Investeren in tech is overleven verscheen eerst op The Asset.

Batterijtechnologie, de waterstofeconomie en blockchaintechnologie zijn thema’s die de laatste tijd veel aandacht krijgen op de aandelenmarkt. De aandelenkoersen zijn doorgaans zeer volatiel en kunnen afhankelijk van het marktsentiment sterk afwijken van de fundamentele realiteit van de onderliggende innovatie.

Deze kloof tussen verwachtingen en fundamentele realiteit noemt men de hypecyclus. Ze doorloopt vijf fasen.

Innovatietrigger

Een innovatie, vaak in een experimenteel, kleinschalig stadium, trekt de aandacht – in eerste instantie vaak onder experts.

Opgeblazen verwachtingen

De innovatie wordt door de media opgepakt als een zogenaamde doorbraak en uitgeroepen tot het nieuwe antwoord op diverse toepassingen. De innovator komt in de publieke belangstelling. De aandelenkoers stijgt – vaak vergezeld van veelbelovende marktvooruitzichten en ondersteund door analistencommentaren – als gevolg van de agressieve verwachtingen van de marktdeelnemers. De prijsstijging trekt andere marktspelers aan in een zichzelf versterkende opwaartse trend. In deze fase wijkt de marktwaarde steeds meer af van de fundamentele realiteit.

Ontgoocheling

Een terugkeer tot de werkelijkheid onder invloed van langdurige, grootschalige implementatietests ontmaskert de omvang van de vroege opwinding. Bovendien leiden de financiële behoeften van de innovator, vaak via kapitaalverhogingen die de waarde van de aandelen doen verwateren, tot een verkoopdruk. De marktspelers die in de tweede fase voor een opwaartse dynamiek zorgden, jagen nu de neerwaartse trend aan. De grote belangstelling voor de innovator neemt af en de marktwaarde blijft achter bij de reële waarde.

Commercialisering

Na verloop van tijd slaagt de innovator erin op grote schaal het bewijs te leveren dat zijn concept werkt. Samen met een groeiend klantenbestand vergemakkelijkt dit de commercialisering. Dankzij de stijgende omzet en winst kan de interne financiering gewaarborgd worden om de innovatie verder te ontwikkelen. De verwachtingen, zoals weergegeven door de marktwaarde, benaderen weer de realiteit.

Massagebruik

De oorspronkelijke innovatie wordt geaccepteerd als een marktrijpe toepassing. In dit stadium vallen werkelijkheid en verwachting – tijdelijke verschillen daargelaten – grotendeels samen.

De internetsaga is een mooi praktijkvoorbeeld van de hypecyclus.

Hoe positioneren tijdens de vroege fase

Keer op keer zien we de hypecyclus opduiken in nieuwe, innovatieve marktsegmenten. Dat komt omdat de onderliggende drijfveer – de psychologie van de belegger – dezelfde patronen volgt. Toch is het geen exacte wetenschap. Zowel de verwachtings- als de tijdsdimensie variëren. Daarom heeft het alleen achteraf zin om een hype en de fase waarin die zich bevindt te identificeren. Maar het onderliggende principe van de hypecyclus is universeel: de aanvankelijke kloof tussen de verwachtingen en de werkelijkheid verdwijnt na verloop van tijd. We kunnen wel een aantal vuistregels afleiden voor de beginfase van de hypecyclus.

Kansspelen. Om in de eerste fase een positie in te nemen is tijdige kennis van de innovatie nodig en het vermogen om ze op basis van technische en economische maatstaven goed te kunnen beoordelen. Deze tweede vereiste is inherent tegenstrijdig, aangezien het op dit moment slechts mogelijk is een rudimentair oordeel te vellen op basis van veronderstellingen. Om deze reden is in dit stadium in één enkel bedrijf beleggen vooral een kansspel.

Irrationaliteit. Hemelhoge prijzen die enkel op hoop zijn gebaseerd, zijn over het algemeen niet houdbaar. In het stadium van de opgeblazen verwachtingen is een opportunistische instap ook zeer riskant gezien de duidelijke kloof tussen de fundamentele realiteit en de marktwaarde. De ervaring leert immers dat het moeilijk te voorspellen is wanneer de irrationaliteit waarop de prijsstijging gebaseerd is, zal rationaliseren. En wanneer dit gebeurt, gaat het zeer snel.

Mogelijke kansen. De ontgoochelingfase kan een geschikt moment zijn om een langetermijnpositie op te bouwen. Enerzijds kan men dan beter inschatten of de commercialisering mogelijk is. En anderzijds kan de voorafgaande koersdaling tot een aantrekkelijke waardering hebben geleid. Maar ook in deze fase blijft de belegging riskant, omdat de onzekerheid nog groot is en het succes – afhankelijk van de beleggingshorizon – ook afhangt van de timing.

Het bericht ‘De 5 fases van een hype’ verscheen eerst op The Asset.

Zo werd de productie in maart 2020 afgeschaald. Het was de verwachting dat er een wereldwijde recessie aan zou komen. Dat zou de vraag naar producten doen kelderen. Door de massale fiscale en monetaire steun is dat voorkomen. Door alle fiscale steun enerzijds en doordat consumenten vanwege de lockdown niet in staat waren geld uit te geven anderzijds, bleef er veel geld over.

De bestedingen gingen vooral naar (ondersteunende) producten als mobiele telefoons en auto’s. Als je thuis werkt, wil je goede apparatuur. En als je van A naar B wilt gaan, doe je dat het liefst met een eigen auto in plaats van met het openbaar vervoer. Voor al deze producten zijn semiconductors nodig. De vraag nam dus niet af, maar juist toe! Als laatste is het marktaandeel van elektrische auto’s harder gestegen dan eerder verwacht. In dergelijke auto’s zijn meer chips nodig dan in een traditionele auto.

Aan de aanbodkant is er juist een lange lijst met bijzondere factoren die de productie van semiconductors beperkten. In Taiwan is er een grote droogte, wat de productie van semiconductors bemoeilijkt. Voor de productie is veel water nodig om te koelen. Daarnaast was er een grote brand bij de Japanse maker Renesas Electronics Corporation. Dat heeft de productie voor enkele maanden stilgelegd. En door de sneeuwstormen in Texas lag ook daar de productie volledig stil. Al met al een zogenaamde “perfect storm” aan de aanbodkant van chips.

Deglobalisatietrend

De kortetermijneffecten zullen in de loop van de tijd vanzelf oplossen. Maar beleggers moeten ook rekening houden met de langetermijntrends. Een belangrijke ontwikkeling is deglobalisatie. Toen China als eerste door corona tot stilstand kwam, groeide het besef hoe afhankelijk de westerse economieën van China zijn. Daarnaast blijkt het totalitaire regime van China ook zijn donkere kanten te kennen die we voorheen niet wilden zien. En als China een bijna monopoliepositie in cruciale sectoren heeft, kan dat als machtswapen worden ingezet. Taiwan is één van s ‘werelds grootste producenten van semiconductors, terwijl China op een steeds agressievere manier heeft aangegeven dat ze Taiwan wilt inlijven.

Die ogen van de politieke leiders zijn nu wel geopend. In vrijwel alle regio’s worden in sneltreinvaart plannen ontwikkeld om eigen productiecapaciteit voor semiconductors op te bouwen. Dat geldt overigens ook voor andere sectoren, zoals de farmaceutische industrie en batterijproductie. Biden heeft gezegd dat hij U$ 50 miljard (€ 42 miljard) in de semiconductorindustrie wil investeren. China kwam met een plan om 214 miljard yuan (€ 28 miljard) te investeren. Japan wil met 100 miljard yen (€ 1 miljard) 20% marktaandeel veroveren. Dat is veel marktaandeel voor weinig geld. En de EU heeft onder de noemer “Digital Compass” een budget van € 140 miljard beschikbaar gesteld. Opmerkelijk dat zij daar ook een marktaandeel van 20% mee willen bereiken.

Kortetermijngevolgen

Door het tekort aan semiconductors, staat de autoproductie onder druk. Logisch: in 2000 was elektronica, waaronder semiconductors, nog slechts goed voor 18% van de totale kostprijs. Tegenwoordig is dat al 40%. Diverse autofabrikanten hebben de ontwerpen van hun auto aangepast, zodat er minder chips hoeven te worden gebruikt. In bepaalde Nissan-modellen wordt bijvoorbeeld de standaardnavigatie eruit gelaten. En in de nieuwe Dodge RAM heeft u geen dodehoekendetectie meer.

Maar deze beperkingen zijn niet voldoende om het tekort op te lossen. Diverse autofabrikanten hebben productiebeperkingen aangekondigd. Daimler Benz zei deze maand de werktijden in de fabrieken in Bremen en Rastatt te reduceren, omdat de auto’s niet kunnen worden afgemaakt. De auto kan klaar zijn, maar als het laatste onderdeel er niet is, kan de auto de fabriek niet verlaten.

Ook Volkswagen gaat de werktijden in haar fabriek in Wolfsburg verkorten. CEO Herbert Diess van Volkswagen zei dat het bedrijf nu in "crisismodus" opereert: in het eerste kwartaal lag de productie al 100.000 stuks onder de verwachting. Diess verwacht dat de impact in de komende maanden nog groter zal worden. Hij waarschuwde dan ook dat de tweedekwartaalcijfers daardoor negatief worden beïnvloed.

Beide bedrijven hebben overigens aangegeven dat ze de voorraden met cruciale componenten, waaronder semiconductors, zullen opbouwen. De oude logistieke wet van “just-in-time” wordt daarmee verlaten. Een systeem dat wel heel erg kostenefficiënt is. Tesla probeert voorrang in leveringen te krijgen door de bestelde semiconductors vooruit te betalen. Ook zoeken ze naar mogelijkheden om zelf semiconductorfabrieken te kopen. Op korte termijn zorgen deze ontwikkelingen juist voor nog meer vraag naar semiconductors, waardoor de stress in het systeem alleen maar groter wordt.

Het is voor de auto-industrie wel pijnlijk dat het productietekort komt op het moment dat de het orderboek voor de Duitse auto-industrie op het hoogste punt ooit staat.

Index voor de Duitse autoproductie en ordervolume

Bron: Refinitiv Datastream, 16 juni 2021. *2015=100

Hoelang gaat het duren?

Als er een tekort aan producten is, zal bij een gelijkblijvende vraag de prijs van producten stijgen. Dit zal voorlopig nog wel even aanhouden. Deze effecten zullen in de komende kwartalen duidelijk worden. De consensus is dat het tekort aan semiconductors minimaal tot het eerste kwartaal van 2022 zal aanhouden.

Overigens zien we niet alleen een tekorten in de semiconductorsector/ auto-industrie, maar in nog veel meer segmenten van de economie. De ISM subindex voor de voorraden staat op een laagterecord, terwijl die voor het orderboek juist op een hoogterecord staat.

ISM subindex voor de voorraden versus subindex voor orderboek

Bron: Refinitiv Datastream, 16 juni 2021

Een bijkomend gevolg is de explosie in de prijzen van tweedehandsauto’s. Op zich logisch: als je geen nieuwe auto kan kopen, dan koop je een tweedehands exemplaar. De Manheim used vehicle value index steeg in mei met maar liefst 48%. Autodealers bieden topprijzen om maar iets in de verkoop te hebben.

Het heeft ook een flink macro-economische impact. Tweedehandsautoprijzen hebben een relatief grote weging (2,53%) in het totale consumptiemandje. In april droeg de prijsstijging van tweedehandsauto’s 0,35 procentpunten en in mei 28 procentpunten bij aan de totale inflatie. In mei was de kerninflatie 3,8%. Hoewel dit waarschijnlijk tijdelijk effecten zijn, zal het door de verlagingen van de autoproductie nog wel enkele kwartalen aanhouden. Een voordeel is dat nu de economie weer opengaat, consumenten overgaan van het kopen van producten naar het kopen van diensten. Dat kan de vraag naar nieuwe auto’s wat verminderen.

Manheim used vehicle value index

Bron: Refinitiv Datastream, 16 juni 2021

Verwacht allocatie-effect

Het tijdelijke tekort aan semiconductors zal de prijzen opdrijven en de productie belemmeren. Dat zal een negatieve impact hebben op die economieën die erg op deze industrieën leunen, zoals Duitsland en Frankrijk. Reken dus op teleurstellende economische groeicijfers in de tweede helft van dit jaar. Minder economische groei betekent ook dat de Europese Centrale Bank (ECB) wat minder haast zal hebben om de rente snel te verhogen.

Op korte termijn zijn de marktomstandigheden voor de semiconductorindustrie door de huidige krapte nog bijzonder goed, maar veel van de tijdelijke factoren zullen verdwijnen. Voor de lange termijn is de deglobalisatietrend belangrijk. Als deze doorzet en alle overheidsplannen daadwerkelijk worden uitgevoerd, dan zal dat een permanent hoog aanbod veroorzaken. Logischerwijs krijgen we daardoor een varkenscyclus: van een aanbodtekort naar een aanbodoverschot.

De productie-uitbreiding is wel goed voor de toeleveranciers, zoals semiconductormachinemaker ASML. Niet voor niets zit het orderboek propvol, terwijl de productie-uitbreiding plannen in de diverse regio’s nog niet eens uitgeschreven zijn. Op korte termijn zal de semiconductorindustrie blijvend kunnen profiteren van de krapte in de markt. Over een aantal jaar zal er zoveel overcapaciteit zijn dat dit een sterk negatief effect op de winsten zal hebben. Dat zal ongetwijfeld in de koersen terug te zien zijn.

Het bericht Geen chips, geen auto’s verscheen eerst op The Asset.