Het was een hobbelige rit voor beleggers. De ups en downs van de markt kunnen de beslissing om op het juiste moment te beleggen zeer moeilijk maken. Waarschijnlijk is er nooit een perfect moment. Maar berekeningen van Schroders tonen aan dat met een ‘dollar cost averaging’- beleggingsstrategie waarmee gespreid wordt belegd, beleggers risico’s kunnen beperken en rendementen gladstrijken. Vooral wanneer de markten volatiel zijn.

Wat is dollar cost averaging?

Dollar cost averaging (dca) is een beleggingsstrategie om het marktrisico te beperken. Dat gebeurt door het systematisch aankopen van effecten met eenzelfde bedrag op regelmatige tijdstippen gedurende een lange periode, in plaats van het gehele bedrag in een keer te beleggen (lump sum beleggen).

Door zijn geld druppelsgewijs naar de markt te laten vloeien, belegt een belegger met tussenpozen. Theoretisch betekent dit dat hij effecten koopt tegen verschillende prijzen. Op die manier kan hij de meer extreme hoogte- en dieptepunten die hij kan ervaren als hij al zijn geld in één keer belegt, gladstrijken. Het betekent ook dat als de markten beginnen aan een daling er de mogelijkheid is om direct volledig te stoppen met beleggen.

Neem de periode tijdens de wereldwijde financiële crisis als voorbeeld. Berekeningen van Schroders, zoals getoond in de onderstaande grafiek, laten zien dat als een belegger op 1 januari 2008 was begonnen met beleggen en een bedrag van 1200 dollar (de oranje lijn) in een keer had belegd in de MSCI World Total Return Index, zijn belegging 12 maanden later 716 dollar waard zou zijn, inclusief dividenduitkeringen. Een verlies van 40%.

Dollar cost averaging versus lump sum tijdens de financiële crisis

Maar als hij zijn belegging in 12 gelijke termijnbedragen van 100 dollar elk had opgesplitst, dan zou de waarde van zijn belegging nog steeds zijn gedaald, maar lang niet zo sterk. Op 1 januari 2009 zou zijn belegging 867 dollar waard zijn geweest. Een verlies van 28%.

Volgens de berekeningen van Schroders zou een eenmalige lump sum belegging nu 350.000 dollar waard kunnen zijn, wat gelijk staat aan een jaarlijks rendement van 7,5%. Hetzelfde bedrag dat in dezelfde 31 jaar stapsgewijs wordt belegd, zou nu 123.395 dollar waard kunnen zijn, wat gelijk staat aan een jaarlijks rendement van 3,9%. Let wel, geen van deze cijfers is gecorrigeerd voor inflatie of kosten.

Dollar cost averaging versus lump sum sinds 1988

De voorbeelden illustreren het oude marktgezegde dat hoe meer een belegger in staat is te beleggen en hoe eerder hij dat doet, des te groter het potentiële rendement, mits hij in staat is om de belegging de tijd te geven om te groeien. Maar als hij het hele bedrag in één keer belegt, loopt hij een risico. Hoe zou hij zich hebben gevoeld als hij die belegging van 37.200 dollar in januari 2008 had gedaan en deze in december 2008 tot iets meer dan 20.000 dollar had zien dalen? Niet al te best waarschijnlijk. Aan de andere kant, als hij belegd zou zijn gebleven, zou hij nu een prachtig rendement hebben behaald. Dat is het aardige van terugblikken. Vraag is of hij niet in actie was gekomen toen de markten heel hard onderuit gingen.

Claire Walsh, Personal Finance Director bij Schroders, heeft zelf ervaring met het maken van de keuze tussen een lump sum belegging en dollar cost averaging: “Er zijn psychologische drijfveren waar we allemaal mee te maken hebben ook wel ‘behavioral finance’ genoemd. Van cruciaal belang is dat beleggers verliezen willen vermijden en een mooi rendement willen maken. Je kunt niet voorspellen wat de markten zullen doen, maar je kunt wel nadenken over hoe je je zou voelen als de markten instorten. Moet je een dalende markt zien als het moment waarop je moet kopen of als het moment om eruit te stappen en in cash te gaan? Marktschommelingen zijn voor de meeste mensen schrijnend. Gespreid beleggen kan beleggers meer gemoedsrust geven en hen ervan weerhouden om op de bodem van de markt te verkopen en op de top te kopen”.

Drie potentiële voordelen van dollar cost averaging

Dollar cost averaging levert niet altijd het meeste rendement op, maar het heeft wel zijn voordelen:

1. Regelmatige besparingen
Niet alle beleggers kunnen in een keer een groot bedrag beleggen. Door dollar cost averaging kan een belegger op regelmatige basis geld sparen.

2. Vermindert risico’s
Door regelmatig kleinere bedragen te beleggen, is een belegger minder blootgesteld aan de pieken en dalen van de markt. Hij koopt immers tegen verschillende prijsniveaus. Na verloop van tijd helpt dit om de gemiddelde prijs glad te strijken.

3. Profiteer van dalende markten
Theoretisch gezien werkt het in een dalende markt beter om een dollar cost averaging strategie te volgen, omdat een belegger dan aandelen tegen een lagere prijs koopt, waardoor hij er meer van kan kopen.

Op de lange termijn kan een zo vroeg mogelijke lump sum belegging een hoger rendement opleveren. Maar beleggers hebben de neiging om verlies te vermijden, zelfs als ze hun geld voor een lange periode belegd willen houden. Dat is er een sterk argument voor het volgen van een dollar cost averaging strategie als de onzekerheid op de markten toeslaat. Deze aanpak biedt uiteindelijk meer bescherming tegen marktvolatiliteit.

Het bericht De zin en onzin van gespreid beleggen verscheen eerst op The Asset.

Aan de hand van een tabel geeft Kirklund inzicht in de prestaties van verschillende beleggingscategorieën sinds 2005. Daaruit blijkt dat de diverse categorieën per jaar heel verschillend presteren. Spreiding helpt om de risico’s te beperken en de prestaties van een portefeuille op de lange termijn te verbeteren.

De voordelen van spreiding zijn:
• Risicobeheersing - vermogensbehoud is een belangrijk uitgangspunt voor beleggers. Door te spreiden beperken beleggers het risico dat zij op hun inleg in een specifieke beleggingscategorie verlies lijden.
• Liquiditeitsverbetering - het verschilt hoe eenvoudig het is om in of uit een belegging te stappen. Door assets in portefeuille te hebben die verschillen in liquide maken, heeft een belegger altijd de mogelijkheid om bij zijn geld te kunnen als het nodig is.
• Dempt pieken en dalen - de frequentie en mate waarin beleggingen stijgen of dalen bepaalt de volatiliteit van de portefeuille. Door te spreiden worden de uitslagen wat ingetoomd.

Volgens Kirklund - een multi-asset belegger met 20 jaar ervaring - kunnen de voordelen van spreiding niet genoeg benadrukt worden. Als het goed wordt toegepast, dan kan een gespreide portefeuille aantrekkelijker rendementen leveren. Het is een belangrijk instrument om risicogewogen rendementen te behalen.

Er bestaat geen stelregel ten aanzien van hoeveel verschillende activa in een portefeuille gehouden moeten worden. Te weinig activa vergroot het risico, maar teveel activa is moeilijk om te managen.

Goud wordt gezien als een optimaal spreidingsmiddel. Het edelmetaal beweegt doorgaans onafhankelijk van andere assets. In 2011 verloor de aandelenmarkt zo’n 5% als gevolg van de Europese schuldencrisis. Goud steeg in dat jaar juist 11%. Door te spreiden zouden beleggers met blootstelling aan goud hun verliezen hebben beperkt.

Sinds 2005 is goud een van de best presterende activa. Het edelmetaal heeft de reputatie een veilige haven te zijn in tijden van onzekerheid. De prestaties van goud vallen des temeer op, omdat grondstoffen de slechtst presterende beleggingscategorie zijn in de afgelopen 14 jaar.

Had een belegger in 2005 1000 dollar in goud belegd, dan zou dit nu 2925 dollar waard zijn, een jaarrendement van 8,3%. Had hij het geld echter in grondstoffen gestoken, dan resteerde er nog maar een vermogen van 630 dollar (-2,3% rendement per jaar). Spreiden heeft dus zeker zin.

Het bericht De voordelen van gespreid beleggen verscheen eerst op The Asset.

Robeco heeft in een recent onderzoek gebruikgemaakt van nieuwe, voorheen ongebruikte historische financiële gegevens. De resultaten nemen alle zorgen over p-hacking weg.
In het kort:

• P-hacking is een serieuze bedreiging voor onderzoek naar financiële markten
• Het empirische bewijs voor factoren moet overweldigend zijn
• In een nieuw onderzoek van Robeco zijn ruim twee eeuwen aan gegevens geanalyseerd

Kans op datamining klein

Het is zeer belangrijk dat onderzoekers bij het beoordelen van bewijs voor mogelijk interessante factoren rekening houden met de mogelijkheid van p-hacking. Bij p-hacking beoordelen onderzoekers duizenden verschillende beleggingsstrategieën, maar nemen ze alleen die met de beste historische performance mee in hun rapportage. De ontdekking van nieuwe historische financiële data is belangrijk om deze zorgen over p-hacking weg te nemen. En dat is precies wat Guido Baltussen, Laurens Swinkels en Pim van Vliet van Robeco hebben gedaan in hun zoektocht naar historisch bewijs voor het bestaan van factorpremies. Ze hebben ruim twee eeuwen aan internationale marktgegevens geanalyseerd van vele historische bronnen, die betrekking hebben op verschillende beleggingscategorieën.

Gevoeligheid factorpremies gedurende 200 jaar

De drie auteurs hebben gekeken naar zes belangrijke factorpremies in aandelenindices, staatsobligaties, valuta’s en grondstoffen. De gebruikte gegevens gaan terug tot het jaar 1800. Dankzij deze lange onderzoeksperiode konden ze aantonen dat het bewijs voor bepaalde factoren simpelweg het resultaat was van p-hacking. Een dataset die zo’n lange periode beslaat, neemt de verschillende fasen van de economische cyclus en economische crises mee. Daardoor kan ook de gevoeligheid van factorpremies voor verschillende omstandigheden op de financiële markten en in de macro-economische omgevingen worden beoordeeld.

Bestendige factoren

In vier verschillende beleggingscategorieën vonden de auteurs significante, bestendige en robuuste premies voor de factoren momentum, value en carry en voor seizoensfactoren. Ze tonen aan dat er een laagrisico-effect bestaat op de aandelenmarkten, maar niet op andere markten. Dat komt overeen met de verklaring die doorgaans wordt gegeven voor dit effect. Daarnaast ontdekten ze dat deze factorpremies over het algemeen goed samengaan en dus zeer geschikt zijn om spreiding aan te brengen in een portefeuille. Een derde conclusie was dat time-series momentum en cross-sectioneel momentum in wezen vergelijkbare factoren zijn. Verder stellen ze dat multi-assetfactorstrategieën een statistisch zeer significante Sharpe-ratio van 0,5 tot 1,2 opleveren, met een positief rendement in vrijwel alle decennia sinds 1800.

De factorpremies blijven robuust onder verschillende economische omstandigheden, van bullmarkten tot bearmarkten, van recessies tot economische groei, en van crises tot periodes van bloei en welvaart. Ze hebben ook gekeken naar het neerwaartse risico van een crash als een mogelijke verklaring voor deze factorpremies, maar daar was praktisch geen bewijs voor te vinden.

Multi-assetfactorbeleggen

Al met al komen de auteurs met overtuigend empirisch bewijs dat de meeste factorpremies te vinden zijn in alle belangrijke beleggingscategorieën, economisch robuust zijn en bestendig zijn door de jaren heen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat ze het resultaat zijn van datamining, wat de veronderstelling ondersteunt dat ze ook in de toekomst blijven bestaan.

Lees de betreffende researchpaper, ‘Global Factor Premiums’, op SSRN.

Het bericht Robeco: Factorbeleggen al meer dan twee eeuwen lucratief verscheen eerst op The Asset.