Van de wereldwijd 15.000 onderzochte bedrijven voldoen bijna 3.000 (19%) aan de criteria voor ‘een positieve impact’. Daarnaast blijkt dat binnen het universum van bedrijven met een positieve impact meer dan 60% toegang tot zorgoplossingen biedt (45%) of bijdraagt aan de transitie naar een CO2-arme energievoorziening en circulaire economie (18%). Per saldo komt de verdeling van bedrijven met een positieve, neutrale en negatieve impact uit op ongeveer 20-60-20. Het onderzoek laat ook zien hoe belangrijk fundamentele analyse is voor duurzaam beleggen. Veel bedrijven kunnen namelijk een volgende stap zetten naar een duurzamer bedrijfsmodel, omdat hun producten geleidelijk verbeteren of minder schadelijk zijn dan die van concurrenten.

Vaak wordt gedacht dat bedrijven die streven naar een positieve impact op de maatschappij of het milieu minder financieel rendement opleveren. De analyse van NN IP laat echter zien dat deze bedrijven het juist beter doen dan het universum van beursgenoteerde ondernemingen als geheel. Ze groeien sneller, genereren kwalitatief betere rendementen en hebben lagere kapitaalkosten. Bedrijven met een positieve impact behalen een omzetgroei van gemiddeld 12% over vijf jaar, tegenover 7% voor bedrijven met een neutrale/negatieve impact. Over een periode van vijf jaar bedragen de kapitaalkosten gemiddeld 5%, tegenover 6% voor bedrijven zonder positieve impact.

In eerste instantie lijkt uit het onderzoek te komen dat bedrijven met een positieve impact op de korte termijn een underperformance behalen. Het rendement op hun vermogen (CFROI) is slechts 2,7% hoger dan de kapitaalkosten, versus 2,9% voor bedrijven met een neutrale of negatieve impact. Als we bedrijven met een marktkapitalisatie van minder dan USD 1 miljard buiten beschouwing laten, dan ligt de CFROI van impactbedrijven echter 7,3% hoger dan de kapitaalkosten, tegenover 4,9% voor niet-impactaandelen.

Willem Schramade, Senior Portfolio Manager bij NN Investment Partners, licht toe: “Het is ook niet zo vreemd dat bedrijven met een positieve impact sneller groeien. Ze zijn doorgaans innovatiever en profiteren van gunstige SDG-effecten, en ze zijn meestal niet betrokken bij afzwakkende industrieën. Dit alles maakt bedrijven ook veerkrachtiger en minder cyclisch en dat verklaart de lagere kapitaalkosten voor bedrijven met een positieve impact.”

“De factor omvang is ook het vermelden waard. Voordat we aan onze analyse begonnen, dachten we dat er meer smallcaps dan largecaps met een netto positieve impact zouden zijn. Kleine bedrijven zijn immers vaker gericht op innovatie, terwijl grotere bedrijven vaker wat zijn vastgeroest in de oude economie met negatieve neveneffecten, zoals luchtvaartmaatschappijen, oliegiganten en tabaksbedrijven. In werkelijkheid vonden we slechts een licht negatieve relatie tussen positieve impact en omvang.”

De belangstelling van beleggers voor beursgenoteerde impactaandelen heeft in januari 2016, toen de SDG’s van de VN van kracht werden, een enorme impuls gekregen. Deze SDG’s zijn bedoeld om de handen ineen te slaan om de armoede te beëindigen, ongelijkheid te bestrijden en klimaatverandering aan te pakken. In hetzelfde jaar introduceerde NN IP als een van de eerste vermogensbeheerders een fonds dat expliciet streeft naar een positieve impact volgens de SDG’s via beleggingen in beursgenoteerde aandelen.

Het bericht Willem Schramade (NNIP): ‘Impact-bedrijven groeien sterker’ verscheen eerst op The Asset.

Vermogensbeheerders hebben steeds meer aandacht voor sociale en ethische waarden en voor het milieu. Deze aandacht uit zich op vele manieren: van het beheersen van de risico’s tot aan het actief maximaliseren van beleggingen die positieve waarden bevorderen. Hoe vindt u uw weg in deze snel veranderende beleggingswereld?

Impact Investing onmisbaar in een verantwoord beleggingsbeleid

In 2006 zijn de Principes voor Verantwoord Beleggen van de Verenigde Naties (UN PRI) uitgebracht, wat heeft geleid tot een groep van ondertekenaars die gezamenlijk USD 45 biljoen aan activa vertegenwoordigen. Dit getal is inmiddels verdubbeld tot bijna USD 90 biljoen in 2017.

Ondertekenaars verbinden zich ertoe kwesties op het gebied van milieu, maatschappij en goed ondernemingsbestuur (environmental, social and governance ook wel ESG genoemd) op te nemen in het beleggingsbeleid, in overeenstemming met hun fiduciaire plicht. Een tak binnen maatschappelijk verantwoord beleggen gaat nog verder dan het uitsluiten van bedrijven voor beleggingen en het aangaan van de dialoog (engagement) met ondernemingen over producten of bepaalde manieren van zakendoen die niet stroken met ESG-waarden, en ook nog verder dan het kiezen van “best-in-class”-spelers. Deze groep van impact investeerders is actief gericht op het genereren van een meetbaar positief effect.

De 229 beleggers die hebben meegedaan aan de achtste Annual Impact Investor Survey van het Global Impact Investing Network (GIIN) hadden circa USD 228 miljard aan activa per ultimo 2017. Deze activa zijn grotendeels belegd op de private markt.

Figuur 1: Spectrum impact investing

Tegengaan van “impact washing”

Volgend op de introductie van de Sustainable Development Goals en door de grotere externe druk van overheden, consumenten en maatschappelijke organisaties, zoeken institutionele beleggers nu naar manieren om beleggingen gericht op een positieve impact naar een hoger niveau te tillen. Deze ontwikkeling  wordt zowel vanuit een zakelijk als een maatschappelijk oogpunt toegejuicht en ondersteund.

“Ondanks de grotere belangstelling voor en het grotere aanbod van producten die worden gepresenteerd als impact investments, is er geen gemeenschappelijke discipline voor de wijze waarop op effect gerichte beleggingen moeten worden beheerd en ontbreken systemen om deze te ondersteunen. Hierdoor is voor beleggers een ingewikkelde en verwarrende situatie ontstaan, en ontbreekt het aan een duidelijk onderscheid tussen impact investing en andere vormen van verantwoord beleggen” (International Finance Corporation - IFC, 2018).

Het risico bestaat dat de integriteit van de markt zou kunnen afnemen. Als zodanig kunnen vermogensbeheerders producten aanbieden die claimen een positieve impact te creëren en bij te dragen aan de SDG's, terwijl deze claim in werkelijkheid soms vergezocht of te kortzichtig is. Deze investering is dus feitelijk niet meer of minder dan een reguliere belegging.

Verdere groei van het impact-investingsegment moet daarom vergezeld gaan van zorgvuldige aandacht voor “impact washing”. Meer transparantie en het vaststellen van normen zijn twee ontwikkelingen waarmee het risico van impact washing kan worden aangepakt. In de meest recente GIIN impact investor survey koos 80% van de respondenten voor “meer transparantie van impact investors over hun impactstrategie en -resultaten”, terwijl 41% zei dat het zou helpen als “door derden wordt gecertificeerd wat als een impact investment moet worden aangemerkt” (GIIN).

Fondsbeheerders moeten transparant zijn over zowel de financiële als de niet-financiële doelstellingen van hun beleggingsproducten. Zo wordt het voor het publiek duidelijk op welk deel van het impact-spectrum de belegging zich richt en hoe een fonds in hun beleggingsportefeuille past (figuur 1).

Het meer gemeengoed maken van impact investing is een uitdagende taak, vanwege de vereiste zorgvuldige selectie van (private) portfoliobedrijven, variëteit tussen bedrijven, risiconiveaus en verwachte rendementen. Het is daarom van groot belang dat institutionele beleggers kritisch zijn ten aanzien van het (marketing)potentieel van de term impact investing en waakzaam zijn om zorgvuldig gespecialiseerde vermogensbeheerders te selecteren. Een gedegen managerselectie kan hierbij helpen. Onlangs zijn verschillende richtlijnen gepubliceerd, om dit proces te vergemakkelijken.

Standaardisatie en handige tools voor het beoordelen van Impact Investing

Vanaf het moment dat in 2007 de term impact investing zijn intrede deed, heeft de sector zich razendsnel ontwikkeld; zowel met betrekking tot het aantal beleggingen als de ontwikkeling van standaarden. Deze betreffen voornamelijk de investeringszijde, ter bescherming van kwetsbare groepen.

In een fase waarin de bedrijfstak last heeft van groeipijnen bij de omschakeling van een nichemarkt naar een reguliere beleggingsmogelijkheid voor een diverse groep beleggers, reageert de markt door eveneens nieuwe standaarden op dit gebied te ontwikkelen. Als beleggers willen kunnen beoordelen of er een oprechte bedoeling, inspanning en mogelijkheid is om een positieve impact te genereren, kunnen deze normen een goed hulpmiddel zijn om mogelijkheden in de markt te bekijken zonder een ervaren deskundige daarvoor te hoeven inschakelen.

De volgende, driestapsbenadering helpt bij het beoordelen van het impactpotentieel als onderdeel van een efficiënte due diligence van beleggingsmogelijkheden.

1. Selectie van beleggingscategorie en thema

Op basis van de ALM-vereisten kunnen institutionele beleggers screenen op mogelijkheden voor impact investing. Een algemene vuistregel is dat private investeringen een groter impactpotentieel hebben dan beursgenoteerde beleggingen, net zoals investeringen gericht op ontwikkelingslanden.

Daarnaast kan een beleggingsthema worden geselecteerd op basis van de match met de sponsor of met het potentieel om impact te genereren. De onlangs ontwikkelde marktkaart van de VN Principles kan ondersteuning bieden.

De PRI Market Map

De PRI Market Map verbindt 10 maatschappelijke thema’s aan specifieke Sustainable Development Goals en hun respectievelijke targets/indicatoren en geeft informatie ter vergroting van de kennis over en vertrouwdheid met impact investing. Dankzij de PRI Market Map wordt het proces van het identificeren van bedrijven en thema’s op het gebied van impact investing duidelijker, zodat vermogens- en fondsbeheerders de mogelijkheden in deze markt beter kunnen beoordelen.

2. Interne ontwikkeling of managerselectie

Om een snelle scan te maken van het werkelijke impact-potentieel van een belegging (of in het geval dat stap 1 wordt uitbesteed, een mandaat) kunnen beleggers zich nu wenden tot de IFC-principles voor Impact Management (figuur 2). Door simpelweg deze 9 vragen te behandelen in een zoektocht naar een manager of beoordeling van de eigen belegging, kunnen beleggers gemakkelijk informatie verzamelen en vergelijken over de mate van “impact washing” en het potentieel om positieve impact te genereren.

IFC - Investing for Impact: Operating Principles for Impact Management

IFC heeft onlangs in samenspraak met externe belanghebbenden een conceptversie gepubliceerd van “Investing for Impact: Operating Principles for Impact Management” (hierna: Principles). Het doel ervan is om een gemeenschappelijke discipline en marktconsensus te bewerkstelligen rond het beheren van beleggingen gericht op impact en een bijdrage te leveren aan de vormgeving en ontwikkeling van deze vorm van beleggen. De Beginselen vormen een basis om impact investing te toetsen.

Figuur 2: Operationele principes voor impact investing

Bron: IFC, 2018

3. Oog voor detail: verantwoordelijkheden en daadwerkelijke impact

Na de eerste twee stappen is het van cruciaal belang om de daadwerkelijke impact samen met de risico- en rendementsvereisten binnen het gehele beleggingsproces nader te bekijken. Figuur 3 beschrijft een proces met betrekking tot verantwoordelijkheid en impact voor elke fase van een belegging.

Ten slotte ondersteunt he GIIN Initiative for Institutional Impact Investment institutionele vermogensbeheerders die de markt voor impact investing willen betreden of hun betrokkenheid daarin willen intensiveren door het verstrekken van educatiemateriaal, onderzoeksresultaten en concrete voorbeelden.

Vergroten van daadwerkelijk positieve impact bepaalt groei van Impact Investing

Impact investing ontwikkelt zich sneller dan ooit tevoren en ook de hulpmiddelen voor beleggers om “impact washing” te identificeren, nemen toe. Deze zijn zeer welkom, omdat institutionele beleggers niet altijd de middelen in huis hebben om dit te doen. Het lijdt geen twijfel dat de vermogensbeheerders die actief op zoek zijn naar een positieve impact, ernaar streven om de sector verder te ontwikkelen. Hierdoor neemt het groeipotentieel toe. Dit artikel biedt een driestapsbenadering die kan helpen het potentieel voor het genereren van impact te vergroten en het “impact washing” te voorkomen door een aantal vooraf gedefinieerde vragen te stellen. De gerealiseerde impact kan dan ook hand in hand toenemen met de intentie en claim van veel beleggers om het niveau van impact investing te verhogen.

Figuur 3: Proces rondom verantwoordelijkheden en daadwerkelijke impact

Bekijk ook:

• Populisme laat oude tijden herleven
• Sturen op impact steeds belangrijker

Het bericht Impact investing: oog voor detail verscheen eerst op The Asset.

Wanneer u al deze ontwikkelingen wilt implementeren of uw beleggingsportefeuille wilt verduurzamen, is de eerste vraag: waar begin ik? Het mooie is dat de genoemde ontwikkelingen een aantal dingen gemeen hebben. De gemene delers zijn:

• Begin met het vaststellen van (gekwantificeerde) doelstellingen: zoals het beperken van uw CO₂-voetafdruk met een bepaald percentage of beleggen in overeenstemming met het Akkoord van Parijs;
• Kijk naar de ESG-risico’s in uw portefeuille;
• Wees transparant en breng verslag uit over de vooruitgang die u boekt.

Een nieuwe fase in duurzaam beleggen is aangebroken

Wij zien dit alles dan ook als het begin van een nieuwe fase op het gebied van duurzaamheid. Waar er vroeger nog gezegd kon worden: “ik draag bij aan de bouw van waterputten in Afrika” (en iedereen daarvan onder de indruk was), is de vraag die u vandaag de dag krijgt: hoeveel mensen hebben toegang tot deze put of hoeveel minder kilometers moeten mensen lopen om toegang te krijgen tot schoon water? Beweren duurzaam te zijn op basis van enkele succesverhalen volstaat niet meer. De nieuwe duurzaamheid draait om het leveren van bewijs en daarmee het gebruik van gegevens.

Het begint allemaal met definiëren van wat duurzaamheid (of maatschappelijk of hoe u het ook wilt noemen) voor u is. Omdat er geen duidelijke definities zijn, dient u uw eigen regels vast te stellen. Een goed beginpunt voor de definiëring van verantwoord beleggen, zijn de richtlijnen van het Global Compact van de Verenigde Naties. En daarmee beperkt sowieso het reputatierisico dat met (duurzaam) beleggen samenvalt. Ook kan het ondersteuning bieden bij het stellen van doelen (wat wilt u bereiken?), bijvoorbeeld volledige naleving van deze internationale normen.

Aangezien het Global Compact een reeks op normen (en niet op regels) gebaseerde thema’s is, kan er toch nog een verschil in interpretatie zijn bij de beoordeling van een bedrijf. Bovendien is voor een juiste beoordeling van de beleggingen in uw portefeuille veel (big) data nodig. De uitdaging hier is dus het verzamelen van relevante gegevens (die verder gaan dan alleen screening op beleid) en vervolgens de interpretatie van zowel de verzamelde gegevens als de normen die door het Global Compact zijn vastgesteld.

De tweede stap die u zou kunnen overwegen, is het integreren van ESG-risico’s. Zoals uit rapporten van SASB en Harvard Business University blijkt, is niet elk ESG-thema even relevant voor elk bedrijf of elke sector. Het risico van kinderarbeid op het hoofdkantoor van KPN is vrij klein. Cybersecurity en de privacy van gegevens zijn echter onderwerpen die bij KPN wel degelijk de aandacht behoeven.

Een eerste blik op blootstelling aan materiële duurzaamheidsrisico's in een gediversifieerde portefeuille:

Bron: https://materiality.sasb.org (klik op afbeelding voor meer informatie)

Er zijn twee manieren waarop ESG-risico’s benaderd kunnen worden. De hierboven beschreven benadering is zeer ‘bottom-up’. Er wordt gekeken naar specifieke bedrijven en sectoren. Ook hier is de hoeveelheid gegevens die nodig is om dit op de hele portefeuille toe te kunnen passen gigantisch. Aan de andere kant maakt de beloning die dit oplevert de inspanningen wel degelijk de moeite waard. Onderzoek van Harvard Business University toont consistent beter rendement voor bedrijven die zich specifiek richten op de financieel-materiële duurzaamheidsthema’s.

Een andere benadering van ESG-risico’s is een ‘top-down’-benadering. Er wordt voor de totale beleggingsportefeuille gekeken naar grotere trends en risico’s zoals klimaatverandering of waterstress. Hoe krijgt u hiermee te maken en welk deel van uw beleggingen loopt gevaar? Naast de aandacht voor en implementatie van een CO₂-voetafdruk en een watervoetafdruk, zien we groeiende aandacht voor scenarioanalyses. Deze geven aan welk deel van de belegging gevaar loopt in het scenario waarbij sprake is van een aanpassing van 2 graden. En wat ik kan doen om dit risico te beperken? U kunt zich voorstellen dat het bij dit proces en deze berekeningen allemaal om data draait. En met name de kwaliteit daarvan. Als het om data gaat, is de uitdrukking ‘garbage in, garbage out’ van toepassing: uw resultaat is net zo goed is als de kwaliteit van de ingevoerde gegevens. Een hele industrie op het gebied van koolstof- en waterdata is in ontwikkeling en ze beweren allemaal dat ze het juist hebben of op zijn minst de beste schatting geven.

De meest recente grote trend die we zien - en waarbij gegevens centraal staan - heeft te maken met de 17 SDG’s. Als we alle onderliggende doelen zouden bereiken, zouden we een duurzame samenleving hebben.

Het is dus niet zo vreemd dat, hoewel de SDG’s niet specifiek zijn uitgevonden voor de financiële sector, veel vermogensbeheerders en -bezitters deze doelen omarmen. Eindelijk hebben we een soort zelfverklarend kader voor duurzaamheid. Met het streven om te investeren in deze doelen rijst de vraag hoe u uw specifieke bijdrage kunt meten.

Veel beleggers worstelen met het samenstellen van beleggingsportefeuilles. waarbij rekening wordt gehouden met de impact op milieu en maatschappij. Ook verslaglegging hierover staat nog redelijk in de kinderschoenen. Ondanks de rijke bronnen van niet-financiële gegevens (op MVO-gebied) die beleggers tot hun beschikking hebben via dataleveranciers, als MSCI, Sustainalytics en FTSE, is er een groeiende behoefte aan gegevens over de daadwerkelijke impact. Dit soort data geeft inzicht in beleggingen met een maatschappelijke impact in vergelijking met alternatieven en helpt beleggers beleggingskansen te identificeren met impact op de reële economie.

Een voorbeeld is het beleggen in groene of sociale obligaties. Bij deze obligaties worden de opbrengsten specifiek ingezet voor een maatschappelijk of milieudoel en dus daadwerkelijk een belegging met impact. Maar hoe kan dit effect gemeten worden? Alleen kijken naar uw beheerd vermogen in groene obligaties is een goed begin, maar uiteindelijk niet genoeg. De eerste vraag is of u een belegging in een groene obligatie met het oog op de herfinanciering van bestaande activiteiten of projecten als een grote impact op het milieu beschouwt.

De volgende vraag gaat over de methode die gebruikt wordt om de impact van de gefinancierde activiteiten te berekenen. Worden alle doelstellingen voor de vermindering van de CO₂-voetafdruk door verschillende bedrijven die groene obligaties uitgeven op dezelfde manier vastgesteld?

Als gevolg daarvan rijst de vraag hoe beleggers hun beleggingen sturen en hun impact verbeteren. En gaat het slechts om impact op papier of kunnen we het koppelen aan de reële wereld en de maatschappij? CityWire merkte een naamswijziging op voor een opmerkelijk aantal beleggings-fondsen voor gemene rekening. Deze bevatten ineens de termen ‘duurzaamheid’ of ‘ESG’ (Environmental, Social, Governance), terwijl de samenstelling van de portefeuille in sommige gevallen gelijk bleef. Dit zou mogelijk verband kunnen houden met de groeiende behoefte van beleggers om te kiezen voor duurzame beleggingsoplossingen. Naast de kans om duurzaam te beleggen, brengt dit het risico op eventuele ‘green washing’ met zich mee.

Afhankelijk van uw beleggingsdoelstelling en derhalve de impact die u wilt meten, zullen de kwaliteitseisen voor impactdata strenger worden qua detailniveau en hoeveelheid. Als u bijvoorbeeld streeft naar nul beleggingen in ontbossing, dient u eerst de bedrijven in uw portefeuille te identificeren die bij deze activiteiten betrokken kunnen zijn. Vervolgens zal u de waardeketens in kaart moeten brengen waarin deze bedrijven actief zijn. Ook dient u data te verzamelen over de verandering in landgebruik waarbij deze bedrijven gedurende een bepaalde periode betrokken zijn, door de omvang van het productiegebied te berekenen en te vergelijken met het gebied van het oorspronkelijke ecosysteem dat bestond voordat het bedrijf met zijn activiteiten begon. Tot nu toe zijn er voornamelijk projectmatige en ad-hoc inspanningen op het gebied van gegevensverzameling. Bedrijven zoals Olam, een grote speler op het gebied van landbouwgrondstoffen, investeren bijvoorbeeld in informatiesystemen rondom kleine boerenbedrijven in afgelegen gebieden om de transparantie van de toeleveringsketen en de milieueffecten te verbeteren.

Dit helpt om gedetailleerdere data op een geautomatiseerde manier te verzamelen. Er zijn steeds meer organisaties zoals Satelligence en trase.earth, die impactdata op een gedetailleerder niveau verzamelen en door nieuwe technologieën complete waardeketens beslaan. Dit is een veelbelovende ontwikkeling, omdat het ook meer objectieve data geeft, die vergeleken kan worden met de gerapporteerde duurzaamheidsgegevens van bedrijven zelf.

Sturen op impact steeds belangrijker

Er gaat bij beleggingen een belangrijke verschuiving plaatsvinden in de richting van beleggen met impact, waardoor impactdata des te relevanter worden om te traceren hoe uw investeringen worden ingezet. Hoeveel mensen zijn geholpen met toegang tot financiële middelen, welke basisbehoeften heeft uw belegging ondersteund en welke ecosystemen zijn door uw belegging hersteld?

Ten tweede helpt impactdata u om de allocatie naar beleggingscategorieën te optimaliseren en nieuwe gelden in te zetten op die beleggingskansen die een grote(re) positief maatschappelijk, milieu- en financieel effect hebben. Neem bijvoorbeeld bedrijf X met een groot negatief effect op het watergebruik vanwege de hoge wateronttrekking in gebieden die sowieso al onder druk staan. En kijk dan naar bedrijf Y dat in dezelfde sector actief is met een vergelijkbaar financieel profiel met een klein negatief effect op het watergebruik, dankzij de technologieën voor waterefficiëntie die het geïmplementeerd heeft. In een dergelijke situatie is het vanuit het impactperspectief logisch om beleggingen naar bedrijf Y te verschuiven, met name als u de positieve impact van deze allocatie combineert met het hierboven genoemde financiële rendement. Uiteindelijk moet het gebruik van data om zoveel mogelijk impact te genereren ook meegenomen worden in de financiële overwegingen, voordat een beslissing genomen wordt.

Ten derde laat het zien of uw belegging echt een daadwerkelijke verandering in het gedrag van bedrijven teweegbrengt.

Ten vierde kunt u de impact rapporteren aan de belangrijkste stakeholders: van toezichthouders die u in toenemende mate vragen om transparant te zijn over de duurzame prestaties van uw beleggingen tot deelnemers die steeds vaker willen weten wat de maatschappelijke impact van hun pensioenbeleggingen is.

Het bericht Sturen op impact steeds belangrijker verscheen eerst op The Asset.

“Voor de betrokken institutionele beleggers is de impact in dat geval reputatiewinst”, aldus Frédéric Samama, plaatsvervangend wereldwijd hoofd Institutionele Beleggers en Pensioenfondsen bij Amundi Asset Management. Maar hebben we nu de oplossing gevonden om de wereld mooier te maken en daar ook nog in euro’s gewin bij te hebben? Het mag duidelijk zijn dat aan beleggen altijd risico’s verbonden zijn.

“Risico’s zijn er natuurlijk zeker”, onderstreept Paul Smeets, Assistant Professor of Finance bij de Universiteit Maastricht en mede verbonden aan het European Centre for Corporate Engagement (ECCE). “In het algemeen geldt dat veel start-ups niet succesvol zijn. Maar juist doordat verschillende partijen betrokken zijn bij een impact investering kan een belegger dat risico spreiden of verminderen.”

Greenwashing

Het zal volgens zijn collega Jeroen Derwall, eveneens Assistant Professor of Finance bij de Universiteit Maastricht en werkzaam bij het ECCE, ook afhangen van het type impact investment. “Bij impact investments via private equity funds loop je uiteraard relatief veel risico, gegeven de asset class. Maar daar staat tegenover dat partijen die zich specialiseren in het financieren van impactprojecten blijvend betrokken zijn bij het monitoren van de investering.”

Een juist aantoonbaar bewijs omtrent de oprechtheid en effectiviteit van impact investing zal bepalen of deze vorm van investeren een voldoende onderscheidend karakter heeft in vergelijking met bijvoorbeeld een reguliere investering in een start-up. Beleggers zullen echter waakzaam moeten zijn voor het fenomeen van greenwashing.

Derwall zegt daarover: “Sommige bedrijven hebben green bonds of social impact bonds uitgegeven waarvan het sociale karakter ter discussie kwam te staan in de media. Dat schrikt pensioenfondsen en andere partijen met een maatschappelijke verantwoordelijkheid vermoedelijk af. Je ziet ook dat certificering van social impact investments een rol speelt bij het geloofwaardiger maken van de investering.”

Ophélie Mortier, ESG/SRI-strateeg bij DegroofPetercam Asset Management, beaamt dat, maar denkt dat met het groeien, het evolueren en het tot volwassenheid komen van impact investing de expertise ook steeds hoogstaander wordt. “Dat zou wel eens kunnen helpen bij de ontwikkeling van de efficiënte meetmaatstaven, zodat het optreden van greenwashing wordt uitgebannen.”

Samama gelooft ook dat vergroting van de geloofwaardigheid een belangrijk voordeel is van impactbeleggen. Hij geeft als voorbeeld de jongste wereldwijde conferentie over klimaatverandering, waar landen zich gecommitteerd hebben aan CO2-emissiereducties via hun INDC’s. “Impactbeleggen is een oplossing voor institutionele beleggers om hun doelen te bereiken. Te denken daarbij valt aan het realiseren van een kleinere koolstofvoetafdruk.”

Steuntjes in de rug

Deze vorm van beleggen bevordert volgens hem ook duurzaam gedrag via een positieve wisselwerking. Daarmee bedoelt Samama dat de mobilisatie van institutionele beleggers in financiële markten leidt tot de ontwikkeling van impactbeleggingsinstrumenten, wat vervolgens de mobilisatie van andere institutionele beleggers bevordert en faciliteert.

Overheden kunnen aan die facilitering een bijdrage leveren, zoals blijkt uit Artikel 173 van de Franse Energietransitiewet voor Groene Groei. Krachtens dit artikel moeten institutionele beleggers niet alleen de integratie van ESG-criteria in hun beleggingsstrategieën, maar ook hun bijdrage aan de energietransitie openbaren. Over het geheel genomen, is de bereidheid van overheden om gebruik te maken van de financiële markten een wereldwijde trend, bemerkt Samama.

Impactbeleggen kan echter nog wel wat meer steuntjes in de rug gebruiken. “Ik denk dat het nuttig kan zijn om overheden nog meer te stimuleren mee te werken aan verdere ontwikkeling van impact investing”, meent Smeets. Zo is het bijvoorbeeld nuttig om na te denken over fiscale prikkels. In het Verenigd Koninkrijk worden fiscale voordelen aangeboden om impact investments aantrekkelijker te maken, ook voor de minder vermogende partijen.

“Juist in het begin is voldoende startkapitaal nodig voor een beginnende onderneming met een sociaal doel, om deze te helpen zich te ontwikkelen en uiteindelijk op zichzelf te laten staan. Gegeven de lange adem, het nodige kapitaal, en het onzekere risico/rendementprofiel zijn deze prikkels mogelijk wenselijk.” Marie-Geneviève Loys-Carreiras, Social Impact Investment Analyst bij BNP Paribas Investment Partners, denkt dat een grote stimulans kan komen van samenwerking met overheden. Denk aan een garantiefonds of andere wijzen om de liquiditeit te faciliteren.

Erg restrictieve regelgeving

En Mortier ziet dat er nog een erg restrictieve regelgeving is, die de beleggingsmogelijkheden inperken. Voor particulieren vormt MiFID een eerste belangrijke hobbel die moeilijk te nemen is, omdat de meesten daarvoor de expertise niet in huis hebben. Institutionele beleggers lopen weer tegen Solvency II en andere regelgeving aan, waardoor er weinig ruimte is voor illiquide beleggingen. De meerderheid van de huidige impactbeleggers bestaat daardoor met name uit High Net Worth Individuals (HNWI’s), family offices en stichtingen.

Wat ook hindert, zo betoogt zij, is dat er nog steeds geen universeel geldende definitie van impact investing is. Het Global Impact Investing Network (GIIN) hanteert nu een formule, maar dat is maar een van de spelers in dit beleggingsveld. In feite is er sprake van een tweetrapsraket.“Standaardisatie kan helpen officiële erkenning te krijgen van projecten en dat legitimeert vervolgens officiële opname in de asset allocatie”, denkt Mortier.

Betrokkenheid en maatregelen van overheden, alsmede bindende internationale afspraken op relevante terreinen (bijvoorbeeld COP21), zijn van doorslaggevend belang voor de ontwikkeling van impactbeleggen. Althans, dat meent Samama van Amundi. “De onbetrouwbaarheid van impactrapportering, de uiteenlopende methoden voor berekening van impact en het algehele gebrek aan marktstandaarden zijn momenteel een belemmering voor de ontwikkeling van de markt.”

Hij roept daarom op tot het formuleren van eenduidige, bindende rapporteringsnormen afgestemd op institutionele beleggers en ondernemingen. “Dat zou de ontwikkeling van deze markt in hoge mate faciliteren.” Amundi steunt bijvoorbeeld dergelijke initiatieven in de markt voor groene obligaties door steun te verlenen aan een geharmoniseerd raamwerk voor impactrapportage.

Solide trend

Er is een sterke toename in de vraag naar mogelijkheden voor impactbeleggen. Het GIIN heeft berekend dat er momenteel sprake is van een wereldwijde marktkapitalisatie van 77 miljard dollar. Sommige studies stellen dat die in de komende jaren wel eens kan toenemen tot 500 miljard dollar en ze zouden dan in het jaar 2020 weleens uit kunnen komen op 1 biljoen dollar.

“Er is sprake van een solide trend die geen hype meer genoemd mag worden”, stelt Mortier. Assistant Professor Derwall: “Ik denk dat impact investing in principe in het bijzonder voordelen kan opleveren voor de zeer vermogende beleggers die regelmatig worden geconfronteerd met hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. De grote pensioenfondsen die al jaren bezig zijn met de invulling van ethische en duurzaamheidsfactoren in het beleggingsbeleid hebben dat tot dusver vooral gedaan in de meer mainstream asset classes, zoals beursgenoteerde aandelen en vastgoed.”

Smeets verwacht dat impact investing enorm gaat groeien. “Dat zie je in Nederland al. Banken en pensioenfondsen zijn ermee begonnen en ook uit ons onderzoek blijkt dat er een sterke toename in vraag is. Wel is informatie rondom deze investeringen nog niet voldoende voorhanden, maar er zit nog sterke groeipotentie in impact investing als deze informatie op de juiste manier wordt aangeboden. Dit laatste staat ook op mijn onderzoeksagenda voor de komende jaren.”

Ook voor misantropen

Collega-wetenschapper Derwall haalt recent onderzoek aan van Amerikaanse wetenschappers van UC Berkeley en UC Davis. Daaruit blijkt dat de vraag naar (private equity) impact funds het aanbod ontstijgt met name door de toenemende vraag vanuit Europa. Ook zullen de rendementen van impact funds in vervolgonderzoek verder worden bekeken. Impact investing staat dus hoog op de agenda van verschillende onderzoekers. Impactbeleggen heeft de nodige voordelen voor institutionele beleggers.

De opname van fondsen die zich hierop richten in het assortiment van grootbanken past binnen de ambitie van die instellingen om het productaanbod continu te verduurzamen en impactbeleggen voor een grotere klantengroep toegankelijk te maken. Impactbeleggen is gebaat bij die schaalbaarheid, dat vergroot namelijk de impact. Is deze duurzaamheidsvariant dan ook beleggingsvoer voor misantropen? Ja, wel degelijk. Want misantropie wil niet zeggen dat men het slecht voor heeft met de mensheid. Een misantroop wil maar wat graag een positief maatschappelijk rendement behaald zien, het liefst zelfs.

Het bericht Impactbeleggen is gebaat bij schaalbaarheid verscheen eerst op The Asset.

Denk daarbij aan duurzame handel, microfinanciering, duurzame energie, kunst en cultuur en biologische voeding en landbouw. Het impactfonds maakt het mogelijk om direct te beleggen in een mix van beleggingsfondsen van Triodos. Op deze manier wordt ingespeeld op de aanhoudende vraag naar toegankelijke, schaalbare en dagelijks verhandelbare beleggingsproducten met positieve impact.

Marilou van Golstein Brouwers, managing director Triodos Investment Management, legt nader uit waarom dit product wordt gelanceerd. “We zien een sterke toename in de vraag naar mogelijkheden voor impactbeleggen. Meer en meer beleggers kiezen er bewust voor om hun geld in te zetten voor het oplossen van concrete maatschappelijke uitdagingen in combinatie met een gezond financieel rendement.”

Rabobank

Met de introductie van het Triodos Multi Impact Fund moet een groeiende groep beleggers de mogelijkheid krijgen om eenvoudig en verantwoord invulling te geven aan de keuze om bij te dragen aan een transitie naar een duurzamere samenleving, zo voegt Van Golstein Brouwers eraan toe.

Het Triodos Multi Impact Fund zal in eerste instantie uitsluitend via Triodos Bank en Rabobank gedistribueerd worden. Volgens Gert van de Paal, specialist op het gebied van maatschappelijk verantwoord en duurzaam beleggen bij de Rabobank, is de introductie van het impactfonds het resultaat van een intensieve samenwerking.

Ook in impact bonds

“De opname van het fonds in ons assortiment past binnen de ambitie van de Rabobank om ons productaanbod continu te verduurzamen en impactbeleggen voor een grotere klantengroep toegankelijk te maken”, aldus Van de Paal. “Impactbeleggen is gebaat bij schaalbaarheid, dat vergroot immers de impact.”

Het Triodos Multi Impact Fund belegt voor circa 70% in een mix van acht beleggingsfondsen en producten van Triodos, variërend van het Triodos Microfinance Fund tot en met het Triodos Sustainable Pioneer Fund. Voor circa 30% wordt in impact bonds geïnvesteerd. Deze impact bonds worden geselecteerd op hun impact en voldoen aan de strikte minimum eisen die ook van toepassing zijn op de Triodos SRI-fondsen.

Het bericht Triodos maakt impactbeleggen breed toegankelijk verscheen eerst op The Asset.