Het lijkt op het eerste gezicht niet netjes om een strategie te volgen die erop gericht is financieel gewin te halen uit dalende aandelenkoersen. Dit zogenaamde ‘short selling’ wordt vaak in verband gebracht met schreeuwende krantenkoppen die bedrijfsfaillissement, marktmisbruik en de bezorgdheid van beleidsmakers over de ondermijning van financiële markten door deze praktijk verkondigen. Maar de waarheid is complexer. Short selling kan juist helpen om risico’s te beheersen en draagt zelfs bij aan een betere markt efficiency.

Wat is short selling?

Short selling houdt in dat een belegger een aandeel van een aandeelhouder leent om het vervolgens onmiddellijk te verkopen in de hoop dat de prijs ervan zal dalen zodat hij het later tegen een lagere prijs kan terugkopen. Op basis van de koersdaling van het aandeel maakt hij zijn winst. In dat stadium geeft hij het geleende aandeel terug aan de oorspronkelijke aandeelhouder, die een vergoeding ontvangt. Aan deze uitleenstrategie kleeft een aantal extra risico’s en kosten in vergelijking met een traditionele beleggingsstrategie. Zo nemen short sellers meestal posities in voor een relatief korte tijdsduur. Een andere manier om van koersdalingen te profiteren is door middel van derivaten of termijncontracten (futures), waarvan de onderliggende waarden grondstoffen, producten (aardappelen) of dieren (varkens), maar ook valuta en (beurs)indices kunnen zijn.

Short selling ondermijnt niet direct de gezondheid van een bedrijf, net zo min als het kopen van aandelen van een bedrijf de fundamentals ervan verbetert. Het is dan ook niet zozeer de vraag of short selling ethisch is, maar hoe beleggers short selling toepassen. Lamont identificeert vier type short sellers.

1. Short selling stockpicker
De stockpicker is niet veel anders dan een traditionele long-only aandelenbelegger die op zoek is naar ondergewaardeerde aandelen. De short selling stockpicker zoekt juist naar overgewaardeerde aandelen of aandelen die te maken hebben met structurele tegenwind die nog niet volledig in de prijs tot uitdrukking is gekomen. Door deze aandelen te ‘shorten’ positioneert hij zich voor de verwachte waardedaling op een meer directe manier die niet met een long-only portefeuille mogelijk zou zijn geweest. Deze vorm van beleggen helpt de marktprijzen beter in balans te brengen en draagt zodoende bij aan de marktefficiency.

2. Activistische short seller
De activistische short seller hanteert een meer extreme benadering door op zoek te gaan naar manieren om een koersdaling in gang te zetten. Hij zoekt de publiciteit en draagt argumenten aan waarom een bedrijf te hoog gewaardeerd zou zijn. Er zit een positieve kant aan, omdat het bestuur van het bedrijf zodoende gedwongen wordt bepaalde zwakke plekken in de bedrijfsvoering aan te pakken.

Het zijn de extreme activistische beleggers die ‘short selling’ een slechte naam bezorgen. Sommigen hebben zich zelfs schuldig gemaakt aan het verspreiden van ongegronde en kwaadaardige geruchten in de pers opdat de aandelenkoers van het bedrijf daalt en zij hun winst kunnen maken. Maar tegelijkertijd kunnen ze op deze manier gezonde bedrijven in financiële moeilijkheden brengen.

3. Risicomanager
Shortposities kunnen ook gebruikt worden om risico’s te beheersen in de portefeuille. Een belegger kan een aandeel kopen waar hij positief over is en tegelijkertijd een short positie innemen met een future op de beursindex. Zo vangt hij de koersdaling van het aandeel op als de gehele markt en daarmee ook het aandeel daalt. Deze aanpak heeft geen invloed op de gezondheid van individuele bedrijven, is low profile en geeft geen aanleiding tot ethische bezwaren.

4. Emotioneel afstandelijke trendvolger
Een trendvolger streeft ernaar te profiteren van bepaalde trends in de markt. Hij gaat long als de markten stijgen en short als de markten dalen. Dit zijn vaak kwalitatieve strategieën, die systematisch worden toegepast op basis van algoritmen. Hun emotioneel afstandelijke aard betekent dat ze er niet van beschuldigd kunnen worden dat ze proberen een prijsdaling in gang te zetten. Hun beleggingsstrategie is gebaseerd op hogere wiskunde.

Short selling is niet verwerpelijk

Lamont maakt duidelijk dat short selling an sich niet ethisch verwerpelijk is, maar dat het afhangt van de wijze waarop short selling toegepast wordt. Sommige short sellers handelen onethisch, maar short selling zelf is dat niet.

Het bericht Duncan Lamont (Schorders): ‘Is short selling verantwoord?’ verscheen eerst op The Asset.

Terwijl beleggers aangaven dat ze factoren op het gebied van milieu, maatschappij en ondernemingsbestuur (ESG) belangrijk vinden bij het kiezen van een belegging, vonden adviseurs deze aspecten minder van belang bij het aanbevelen van beleggingen.

Het verschil tussen de mening van beleggers en hun adviseurs is het grootst in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Duitsland. Adviseurs in Hongkong, Zuid-Korea en Australië lijken het belang dat beleggers hechten aan duurzaam beleggen beter aan te voelen, zo blijkt uit de Schroders Global Investor Study 2016.

In het Verenigd Koninkrijk was de gemiddelde score voor het belang van ESG-aspecten bij de beleggers 6,1 op een schaal van 10, en bij de adviseurs 5,4. In de Verenigde Staten was het verschil nog groter. Daar scoorde het belang van ESG bij de beleggers een 7,3 en bij de adviseurs een 5,5.

Maatschappelijke uitdagingen

"Mensen zijn zich sterker bewust van milieubedreigingen en maatschappelijke uitdagingen dan ooit tevoren” zegt Jessica Ground, Head of Stewardship bij Schroders. “Het is logisch dat ze verwachten dat hun beleggingen recht doen aan deze uitdagingen."

In de Schroders Global Investor Study, een enquête onder 20.000 personen met minimaal 10.000 euro aan belegd vermogen, werd ook gevraagd naar de specifieke onderwerpen die beleggers het meest ter harte gaan.

Ook uit de antwoorden op andere vragen kwam het verschil in opvatting tussen financieel adviseurs en beleggers naar voren Zo zou slechts 19% van de adviseurs aanraden een lucratieve belegging te verkopen omdat de activiteiten van het bedrijf negatief bijdragen aan de klimaatverandering, terwijl een veel hoger percentage, 28% van de beleggers, aangaf zo'n belegging beslist te zullen verkopen.

Verschil van mening

Er bestaat nog steeds verschil van mening over de vraag of er een prijskaartje aan ESG-beleggen hangt, of anders gezegd. Uit een recent onderzoek door MSCI, dat marktindices volgt, bleek dat strategieën die proberen te beleggen in bedrijven die hun ESG-prestatie verbeteren, tot 2,2% per jaar meer rendement behaalden dan de MSCI World Index. De auteurs veronderstelden dat de desbetreffende bedrijven minder vaak met boetes wegens milieuovertredingen of met arbeidsgeschillen te maken krijgen. Ook zouden ze vaker profiteren van een vroegtijdige benutting van ESG-gerelateerde kansen, zoals schone technologie.

"Adviseurs voelen, terecht, de druk financieel rendement voor hun klanten te behalen," zegt Ground. "Maar kennelijk denken ze vaak dat het ene het andere uitsluit. Wij zijn er echter van overtuigd dat de toekomstvooruitzichten van ondernemingen op lange termijn inherent gekoppeld zijn aan hun ESG-beleid." Volgens Ground staat vast dat veel beleggers het wel degelijk belangrijk vinden hoe de bedrijven waarin ze beleggen, omgaan met het milieu en maatschappelijke vraagstukken, en waarde hechten aan goed ondernemingsbestuur.

Als beleggingen potentieel een positieve impact op het milieu of maatschappelijke problemen hebben, duurt het soms een tijd voordat dit wordt bereikt. In de Schroders Global Investor Study werd beleggers gevraagd of ze bereid waren ESG-vriendelijke beleggingen langer aan te houden. Op dit punt lagen de antwoorden van beleggers en adviseurs dichter bij elkaar. Beleggers zouden de belegging gemiddeld 2,1 jaar langer aanhouden; adviseurs zouden hen aanraden ze 2,0 jaar langer aan te houden dan normaal.

In de Schroders Global Investor Study werden 20.000 beleggers uit 28 landen om hun mening over duurzaam beleggen gevraagd. Ook 1.836 financieel adviseurs namen deel aan het onderzoek. De Schroders Global Investor Study (in het Nederlands) kunt u hier downloaden.

Het bericht Adviseurs onderschatten behoefte verantwoord beleggen verscheen eerst op The Asset.