Hoe kwetsbaar zijn de economieën van de Verenigde Staten, Europa en China voor een Japan-scenario? Allan Conway, hoofd Aandelen Opkomende Markten bij Schroders, vraagt zich af wat beleidsmakers moeten doen om deflatie af te wenden. De wereldeconomie kampt met een groeivertraging. “De vrees voor deflatie grijpt om zich heen”, zegt Conway.
Japan is al 25 jaar 0%-economie met een extreem lage of zelfs negatieve inflatie en rente. Economen spreken ook wel over de Japanse ziekte. Een zwakke en trage beleidsreactie op de problemen is een van de kenmerken, net als een trage reactie op de sterke toename van slechte leningen.
Die houding leidde tot zombiebedrijven die overeind bleven door clementie van de banken. Het politieke conservatisme hinderde structurele hervormingen. Productiviteit en economische groei werden onvoldoende gestimuleerd. Volgens de economen wordt de situatie verergerd door een vergrijzende beroepsbevolking.
In een analyse vergelijkt Conway de economieën van de VS, China en de EU met de Japanse economie. Deflatie in de VS lijkt volgens hem geen waarschijnlijk scenario. “De arbeidsmarkt is flexibel en het bankensysteem functioneert goed”, stelt hij.
Druk
In Europa zet de combinatie van een strak begrotingsbeleid en een centrale bank die de grenzen van zijn vermogen opzoekt, druk op de Europese economie. “Het feit dat Europa een negatieve reële rente kent en geen deflatie, herbergt een risico”, waarschuwt Conway. Maar meer in het algemeen lijkt het erop dat de deflatie niet onvermijdelijk is.
De situatie in de Eurozone verschilt wel per land. In Duitsland zijn de overheidsfinanciën op orde, maar infrastructurele investeringen blijven achter. Beperkingen op de overheidsbestedingen hinderen daarentegen Italië om de banken te herkapitaliseren. De vraag die Conway bij Europa heeft, is of de politiek en het institutionele raamwerk van de Eurozone wel geschikt is voor een expansief bestedingsbeleid.
Zeepbel
China lijkt in veel opzichten op het Japan uit de jaren zeventig. “De economie bevindt zich nog in de fase waarop de investeringsboom op zijn einde loopt, maar nog voordat de zeepbel barst en er een crisis uitbreekt”, vindt Conway. De afnemende groei en inflatie zijn echter kenmerkend voor de Japanse ziekte. Het land kampt met overcapaciteit in een aantal belangrijke industrieën, wat aangepakt dient te worden.
Conway ziet een antwoord in een ruimer monetair beleid. “Dat is nodig om de deflatoire druk te verlichten, maar leidt tot een zwakkere munt. Dat ligt politiek moeilijk.” China kan diverse maatregelen nemen om deflatie af te wenden, maar die vragen wel om een radicaal andere manier van denken bij de politici. “De vraag is of die bewegingsruimte er is”, besluit Conway.
Lees hier de hele visie van Allan Conway, getiteld ‘Is the world economy turning Japanese?’
