Het eerste kwartaal van 2016 heeft een storm aan beleggersactiviteiten gezien, waaronder een steile V-vormige opleving in de kapitaalmarkten toen de winter overging in de lente. Tegelijkertijd groeit de markt voor Exchange Traded Funds (ETF’s). Die wordt steeds schokbestendiger en innovatiever. Tijd voor een update.
Begin april nam de belangstelling van beleggers voor goud af door de vlakke rendementen. Miljarden dollars bewogen van veiligere staatsobligaties naar hoger renderende en risicovollere bedrijfsobligaties. Geld stroomde eveneens uit Europese aandelen in de richting van credits, terwijl wereldwijde, Amerikaanse en opkomende aandelen een stijging lieten zien. Beleggers zijn duidelijk optimistischer en weer bereid om risico’s te nemen.
Maar dat kan natuurlijk op elk moment veranderen. Waar baseer ik dat allemaal op? Puur op de in- en uitstroom in ETF’s. Geldstromen in de ETF-markt zijn een van de beste barometers voor de stemming onder beleggers. Wat aandelenanalisten ook zeggen, actieve fondsbeheerders ook voorspellen en hedgefondsmanagers ook speculeren. In ETF’s belegd geld heeft het verbluffende vermogen om een helder beeld te schetsen van het hier en nu.
Springlevend
Dankzij ETF’s kunnen beleggers en handelaren geld snel, efficiënt en tegen lage kosten verplaatsen, of dat nu naar kortlopende Japanse staatsobligaties, Zuid-Afrikaanse aandelen of traditionele S&P 500-ondernemingen is. Het is niet alleen van het grootste belang om de beweging van dat geld te begrijpen, aangezien de voorkeur of aversie van beleggers voor of tegen een bepaald type belegging van grote invloed is op de prijs en waardebepaling daarvan.
Maar de ETF-markt is ook ongelooflijk schokbestendig. Ondanks dat de volatiliteitsindex (VIX) een beangstigende 40 punten noteerde in augustus vorig jaar, bedroeg de wereldwijde ETF-instroom toen maar liefst 17,2 miljard dollar, de beste augustusmaand in vijf jaar tijd.
De handel in ETF’s bleef springlevend en de fondsen groeiden in omvang tijdens de financiële crisis in 2008, de crisis van de eurozone in 2011, verschillende korte flash crashes, liquiditeitsschaarste in de vastrentende markt en zelfs tijdens de hobbelige start van 2016. De ultieme schokbestendigheidstest was in de zomer van 2015.
Toen werd de handel op bepaalde beurzen in zowel Griekenland als China tijdelijk stilgelegd. Terwijl de Griekse banken op 20 juli weer hun deuren openden, na drie weken gesloten te zijn geweest, bleef de beurs vanwege de economische onrust gesloten tot 3 augustus.
Democratisering
Ondertussen legden beurzen in Europa, behalve in Stuttgart, de handel in Lyxor Ucits ETF FTSE Athex 20 stil vanwege het ontbreken van prijsinformatie voor de onderliggende markt. Sommigen argumenteerden dat de stillegging beleggers behoedde voor een enorme waardedaling van hun beleggingen, terwijl anderen stelden dat dit fonds op alle beurzen verhandelbaar moest blijven voor zogenaamde prijsvorming. Hoe dan ook herstelde deze tracker zich snel.
Marktdeelnemers waren lovend over de ontwikkeling van het in de Verenigde Staten genoteerde indexproduct dat een uitstekende afspiegeling vormde van de onderliggende markt, terwijl het in Europa genoteerde fonds iets minder in waarde daalde dan de Griekse markt toen de handel na vijf weken weer werd opgepakt. Wat China betreft bleven alle ETF’s die de beurzen op het vasteland volgden gewoon verhandelbaar en deze leden slechts lichte koersverliezen.
Antoine Lesné, Head of ETF Sales Strategy bij State Street voor de regio Europa, het Midden-Oosten en Afrika (EMEA), duidde het als volgt: “Je hebt in elk geval een koers. Zelfs al is dat niet helemaal de koers die je wilt.”
In tegenstelling tot actief beheerde fondsen, hedgefondsen en beleggingstrusts sluiten ETF’s maar zelden hun deuren. Ze bieden liquiditeit in zowel de primaire als secundaire markt voor beleggers die een koers willen, wanneer ze maar willen.
De positieve spiraal van ETF’s die hun vermogen zien groeien en daardoor hogere liquiditeit en lagere kosten kunnen bieden voor de belegger is een droomscenario voor iedereen, van de gewone man tot de financieel adviseur en zelfs de hedgefondsmanager. Deze instrumenten democratiseren het beleggen en bieden een blootstelling aan de meest specifieke indices.
Zo veel mogelijk
Hoe kan dat succes worden gemeten? Ook hier spreken de cijfers voor zich. Het wereldwijde vermogen bedraagt nu ruim 3 biljoen dollar. Dat is meer dan het totale vermogen van hedgefondsen. En wereldwijde vastrentende ETF’s hebben met ruim 500 miljard dollar een nieuw hoogtepunt bereikt. Alleen al maart was volgens de gegevens van BlackRock goed voor een instroom van circa 45,5 miljard dollar. Dat is de vierde hoogste maandelijkse instroom in zes jaar.
Naarmate de markt groeit, zou je kunnen zeggen dat er nog maar weinig is dat een ETF niet kan doen. Bijvoorbeeld long, short, inverse en leveraged. Het is allemaal mogelijk. Maar er liggen alweer nieuwe innovaties in het verschiet. In 2015 groeide het aantal nieuwe fondsen in Europa explosief, van koolstofarme strategieën en S&P 500 buybacks tot langlopende Amerikaanse staatsobligaties en converteerbare obligaties. Tot slot was er ook veel aandacht voor de aandelensectoren, met iShares dat zijn eerste reeks Amerikaanse sectorfondsen introduceerde.
