De rente op tienjarige Duitse staatsobligaties werd onlangs negatief en daalde op 6 juli naar -0,2%, het laagste niveau ooit. Neerwaartse rentedruk op veilige staatsobligaties lijkt een wereldwijd verschijnsel te zijn. Ook in de VS en Japan bereikten de tienjarige rentes op staatsleningen historisch lage niveaus.
De huidige obligatierentes zijn opvallend, maar ook de aanhoudende daling van de rentes in de afgelopen jaren is het vermelden waard. Sinds de financiële crisis van 2008 zijn op de kapitaalmarkten de rentes op veilige staatsobligaties alleen maar gedaald, met uitzondering van enkele kortstondige correcties. Het opvallende aan deze lange weg omlaag is dat alle traditionele verbanden lijken te zijn verdwenen.
Het is normaal dat de rentes op veilige staatsobligaties dalen in tijden van zwakke macro-economische cijfers, een afnemende inflatie, een soepel monetair beleid, dalende aandelenmarkten, stijgende creditspreads, et cetera. Toch bleven ze dalen in periodes met sterke macrocijfers, stijgende inflatie, nieuwe records op de aandelenmarkten en snel afnemende creditspreads.
Banencijfers
Vrijdag 8 juli was een goed voorbeeld. De banencijfers in de Verenigde Staten, die toen bekend werden gemaakt, bleken veel sterker dan verwacht. Maar de tienjarige rente op Amerikaanse staatsobligaties ging toch verder omlaag. Wat is er aan de hand?
Er zijn veel redenen aangedragen voor de trend naar steeds lagere rentes. Hoge overmatige spaargelden als gevolg van de vergrijzing, beleggers die sinds 2008 in de greep zijn van angstrisico’s en daardoor dus zeer risicomijdend zijn, een tegenvallende economische groei en een lage inflatie in de ontwikkelde landen, een economische vertraging in China, een zeer soepel monetair beleid van de grote centrale banken, de sterke daling van de olieprijzen, het afstemmen van de beleggingen op de verplichtingen door pensioenfondsen en verzekeraars, et cetera.
De trend van dalende rentes lijkt onlangs sterker te zijn geworden. Dit kunnen we, in onze ogen, het beste omschrijven als een ‘definitieve overgave’. Het lijkt wel alsof de marktpartijen het idee hebben opgegeven dat zij de rente in hun leven ooit nog zullen zien oplopen. Als je verwacht dat het huidige klimaat van lage groei, lage inflatie en zeer lage rentes zal aanhouden, is het zinvol om te blijven beleggen in veilige staatsobligaties.
Getouwtrek
Wij zien de huidige situatie als ‘getouwtrek’ tussen enerzijds de genoemde sterke vraag naar veilige staatsobligaties en anderzijds de tamelijk extreme waarderingen. Tot nu toe had de ‘vraag’ de overhand, maar je zou verwachten dat de ‘waardering’ op een gegeven moment haar gewicht in de strijd gooit.
Er moet een grens zijn aan hoe negatief de rentes kunnen worden en we verwachten dat de economische groei en de inflatie op een gegeven moment weer zullen gaan aantrekken. Dit veronderstelt dat de wereldeconomie in de nabije toekomst niet in een diepe recessie zal belanden. Op de lange termijn bezien vinden we de rentes op veilige staatsobligaties te laag, maar in de tussentijd zullen ze misschien nog wel verder dalen.
