Financials met huisfondsen moeten hun klanten duidelijk laten weten of zij verdienen aan de fondsen die zij hen verkopen. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft daarover een leidraad opgesteld nadat er eerder dit jaar omrust over huisfondsen ontstond.
Eerder dit jaar ontstond onrust nadat ABN Amro besloot in een van haar populaire beheerportefeuilles alleen nog met eigen fondsen te werken. Partijen vroegen zich af of dit wel in lijn is met het provisieverbod, omdat niet duidelijk is wat de bank op de eigen fondsen verdient. Er bestond de angst dat klanten vooral in de eigen huisfondsen werden gestopt.
In de leidraad van de financiële waakhond staan aandachtspunten, wettelijke verplichtingen en bestaande praktijkvoorbeelden waaraan vermogensbeheerders hun beleid kunnen toetsen en op basis waarvan de AFM haar toezichtstrategie heeft bepaald.
Voorwaarden
De AFM heeft zes voorwaarden aan marktpartijen voorgelegd waarmee de mogelijke belangenconflicten en prikkels kunnen worden vermeden. Op basis van meer dan twintig schriftelijke en mondelinge reacties, huidige wetgeving en toekomstige Europese richtlijnen heeft de AFM de leidraad voor beleggingsondernemingen opgesteld. Daarin stelt de AFM dat vermogensbeheerders verschillend omgaan met het gebruik van huisfondsen. Als ze niet uitsluitend beleggen in huisfondsen, maar ook gebruik maken van fondsen van andere aanbieders, ziet de AFM de meeste risico’s op mogelijke ongewenste prikkels en belangenconflicten.
Bij vermogensbeheerders die niet uitsluitend gebruik maken van huisfondsen kan er eerder sprake zijn van mogelijke prikkels waarbij het eigen belang gediend wordt in plaats van het belang van de particuliere belegger. Wanneer het huisfonds bijvoorbeeld doorbelegt in fondsen van externe aanbieders, kan de neiging bestaan alleen goedkope externe fondsen te selecteren, waardoor het huisfonds de meeste marge verdient.
Margeprikkel
De AFM wijst vermogensbeheerders in de leidraad op de mogelijkheid om een vaste (gemiddelde) winstmarge voor het huisfonds te hanteren, waardoor deze margeprikkel wordt vermeden. Daarnaast moeten vermogensbeheerders de volumeprikkel, om zoveel mogelijk klanten te laten beleggen in het eigen fonds, beperken. Ook moet het beleggingsbeleid goed bij klanten bekend te zijn, zodat het duidelijk is wanneer er bijvoorbeeld wordt geswitcht naar andere fondsen als het huisfonds niet volgens verwachting presteert. Vermogensbeheerders worden aangespoord deze aandachtspunten mee te nemen in de bedrijfsvoering.
Voor alle vermogensbeheerders die beleggen in huisfondsen, dus ook diegenen die exclusief beleggen in huisfondsen, geldt dat zij (toekomstige) wettelijke verplichtingen moeten naleven op het gebied van belangenconflicten, kostentransparantie en doelgroep bepaling. In de praktijk kan dit bijvoorbeeld betekenen dat vermogensbeheerders hun klanten duidelijk moeten laten weten dat ze verdienen aan de dienstverlening én aan het gebruik van het huisfonds. Ook moeten zij ervoor zorgen dat de keuze van de beleggingen, waaronder dus huisfondsen, past bij de belegger.
