In de financiële wereld is het provisieverbod inmiddels een jaar van kracht. Ingevoerd met als doel alles transparant te maken en ervoor te zorgen dat aanbieders alleen producten aanbevelen die passen bij een klant en niet waar ze het meest aan verdienen. Prachtig, maar is alles nu beter?
Ik denk van niet. Bij transparant denk ik aan het aan een klant duidelijk uitleggen wat iets kost en hoe je beleggingsbeleid is. Volgens mij bedoelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) precies hetzelfde. In het teken van die zogenaamde transparantie is het sinds 1 januari 2014 verboden om als vermogensbeheerder aan transacties te verdienen of een retrosessie te ontvangen van fondshuizen.
Maar een verbod heeft niets te maken met transparantie. Gewoon een kwestie van duidelijk communiceren en als de sector dat niet uit zichzelf doet, dan verplichten. De AFM spant zich nu al in voor de ‘Total Cost of Ownership’ (TCO) en daar kan prima in worden opgenomen wat de verdienste per transactie is. Banken mogen overigens nog wel aan transacties verdienen, over een ‘level playing field’ gesproken.
Verdienste
Tot voor 2014 mocht een vermogensbeheerder verdienen aan het uitvoeren van een transactie voor zijn klant. Dat werkte als volgt. De klant had een rekening bij een bewaarbank waar de vermogensbeheerder gebruik van maakte. Deze bewaarbank voerde transacties uit in opdracht van de vermogensbeheerder voor zijn klant. Stel de kostprijs van de bewaarbank was 0,1% en de vermogensbeheerder wilde zijn klant 0,5% berekenen, dan was 0,4% zijn verdienste en kreeg hij die van de bewaarbank.
Zolang de vermogensbeheerder aan zijn klant vertelt dat hij die 0,4% verdient, is dat volgens mij heel transparant. Omdat een vermogensbeheerder nu niet meer de 0,4% mag ontvangen van de bewaarbank, vraagt hij bij de AFM een brokervergunning aan. Vanwege de vergunning voert de vermogensbeheerder juridisch gezien zelf de opdracht uit en gebruikt de bewaarbank puur voor de administratie.
De vermogensbeheerder maakt de transactienota en incasseert de provisie. De klant betaalt nog steeds totaal 0,5%, maar de bewaarbank vraagt voor de administratieve afhandeling 0,1% aan de vermogensbeheerder. Route qua geldstoom is nu volledige andersom en toegestaan. Transparantie creëer je dus niet door iets te verbieden, maar moet in het DNA van een vermogensbeheerder zitten.
Betutteling
Prima dat de AFM het zogenaamde ‘churning’ wil voorkomen. Ik heb genoeg voorbeelden gezien waarbij een klant via zijn vermogensbeheerder een kleine vaste fee betaalde en vervolgens compleet werd uitgekleed vanwege transactiekosten.
Maar op deze manier kan een beheerder nog steeds verdienen aan transacties. Voor een vermogensbeheerrelatie moet het gewoon verboden worden om te verdienen aan transacties. Voor advies en zeker voor execution only heb ik daar mijn twijfels over. De klant is er immers met zijn volle verstand bij. Churning zal moeilijker zijn en zeker als hij weet hoe het verdienmodel is.
