Vindt u het niet vreemd dat een centrale bank als doelstelling heeft ervoor te zorgen dat geld elk jaar zo’n 2% minder waard wordt? Zowel in Europa als in de Verenigde Staten is de inflatie nog steeds uitermate laag. In de ogen van centrale banken is dat een zorgenkindje. Maar wat is er mis met een paar jaar geen inflatie of zelfs deflatie?
Centrale banken doen ons geloven dat deflatie een levensbedreigende kwaal is. Kort samengevat, komt het erop neer dat alles goedkoper wordt, omzetten van bedrijven slinken, de werkloosheid stijgt en lonen dalen. Inderdaad een slecht scenario.
Maar dat is niet altijd zo. Waarom zijn bedrijven als Apple, HP of welke andere computerproducent dan ook, bij zo’n sterke aanhoudende daling van prijzen van computers niet al lang geleden failliet gegaan? Deflatie is immers toch dodelijk?
Niet slecht
Als bedrijven mooie winsten laten zien bij lagere verkoopprijzen, is deflatie niet slecht. Kijken we naar de prijzenontwikkelingen in de afgelopen eeuwen, dan zien we dat prijzen voor 1900 net zo vaak daalden als stegen. Blijkbaar zijn prijsdalingen eeuwenlang dus heel normaal geweest. De meeste deflatieperiodes in de afgelopen eeuwen zijn veroorzaakt door technologische vooruitgang.
Er is dus geen enkele reden aan te nemen dat dat nu opeens anders zou zijn. Neem de uitvinding van de stoommachines in de negentiende eeuw, de sterke groei van de internationale handel of de periode van globalisering waarbij prijzen van producten fors daalden door te produceren in lageloonlanden. De economisch groei was toen ook flink. En wat te denken van de handel via internet of robotica, de volgende technische vooruitgang.
Ik begrijp wel waarom centrale banken inflatie willen. Overheden zijn momenteel overladen met schulden en willen dat graag weg eroderen middels inflatie. Maar wat heeft de burger aan inflatie? Een paar jaar geen inflatie of zelfs deflatie wil niet automatisch zegen dat we niet meer besteden.
Onzichtbare belasting
En de noodzaak om een hoog rendement te behalen op vermogen is ook minder. Bij een lage inflatie of deflatie is de geldontwaarding immers ook minder. En laten we eerlijk zijn, de enige inflatie die we afgelopen jaren eigenlijk hebben gezien, is toch meestal veroorzaakt door de overheid en semioverheden met belastingverhogingen.
Er bestaat mijns inziens goede en slechte deflatie. Cruciaal voor het beantwoorden van de vraag wanneer deflatie goed of slecht is, hangt af waar de neerwaartse druk op prijzen vandaan komt. Innovatie of het achterwege blijven van bestedingen? Tot nu toe dalen de kosten van productie door digitalisering en technologisering nog steeds.
De enige echte reden waarom centrale banken ons voorhouden dat enkele procenten inflatie cruciaal zijn, is dat inflatie in feite een onzichtbare belasting is en niet een smeermiddel voor de economie. Zoals John Maynard Keynes vorige eeuw al schreef: “By a continuing process of inflation, governments can confiscate, secretly and unobserved , an important part of the wealth of their citizens.” En zo is het.
