De rol van de Aziatische markten in de wereldeconomie is de laatste jaren sterk gegroeid en ik denk dat deze trend zich gaat doorzetten. Veel van deze landen hebben fundamentele economische hervormingen doorgevoerd, die volgens mij ook in de toekomst blijven doorwerken. 2015 zou een kanteljaar kunnen worden voor een aantal landen in Azië.
De ambitieuze plannen van de Association of Southeast Asian Nations (Asean) voor een nieuwe economische gemeenschap (de Asean Economic Community of AEC) zouden immers in 2015 gerealiseerd moeten worden. De voorbereidende gesprekken voor de AEC lopen nog en de laatste details moeten nog worden uitgewerkt door de Asean-leden, maar ik kijk alvast uit naar het resultaat.
De Asean werd in 1967 opgericht om de samenwerking en vrede in de regio te stimuleren. Deze sterke regionale economie bestaat uit tien lidstaten: Brunei, Cambodja, Indonesië, Laos, Maleisië, Myanmar, de Filipijnen, Singapore, Thailand en Vietnam. De tien afzonderlijke Asean-landen hebben op zich al kenmerken die aantrekkelijk zijn voor beleggers, zoals gunstige bevolkingsprofielen, overvloedige natuurlijke rijkdommen en goedkope arbeidskrachten.
Brede waaier van troeven
Als we deze landen als één markt beschouwen, krijgen we een totale bevolking van meer dan 600 miljoen mensen en een brede waaier van economische troeven, van de financiële, technologische en handelsexpertise in Singapore tot de nauwelijks aangeboorde arbeidsreserves en natuurlijke rijkdommen in Myanmar. Deze combinatie zou wel eens veel groter kunnen zijn dan de som van de delen.
De AEC zou de volgende sleuteleigenschappen moeten hebben: (a) een gemeenschappelijke markt en productiebasis, (b) een sterk concurrerende economische regio, (c) een regio van rechtvaardige economische ontwikkeling en (d) een volledig in de wereldeconomie geïntegreerde regio. Omdat de Asean-landen moeten streven naar een gemeenschappelijke visie en een geest van samenwerking wanneer de AEC echt van start gaat, zou dit hun partnerschap moeten versterken, ook al waren er hier en daar nog wat twijfels over of verzet tegen bepaalde aspecten.
Wanneer de AEC later dit jaar volledig is geïmplementeerd, zal de economische gemeenschap een kans vormen om de grensoverschrijdende handel verder te stimuleren en de economieën, bedrijven en bevolking van deze regio in de komende jaren met elkaar te verbinden. Volgens een recent onderzoek van de Boston Consulting Group zijn de bedrijven in de regio opvallend optimistisch over de AEC: 80% van de ondervraagde bedrijfsleiders vond de AEC een mooie kans voor hun bedrijf en geloofde dat de samenwerking zou bijdragen tot een snellere groei in hun sectoren.
One belt, one road
De bedrijfsleiders gaven ook aan dat er in de meeste sectoren in de laatste jaren vooruitgang was geboekt, en twee derde van de bedrijven die deelnamen aan de enquête zei dat ze zowel hun productaanbod als hun organisaties en logistieke ketens aan het aanpassen waren. Sommige bedrijfsleiders van Asean-landen waren echter ook bezorgd dat bepaalde overheden het vrije verkeer van goederen in de hele regio niet zomaar zouden omarmen.
Maar wij denken dat de gunstige ligging van de voorgestelde AEC-zone, grenzend aan twee snel groeiende economische grootmachten, India en China, zowel de Asean-bedrijven als de investeerders een belangrijk potentieel voordeel oplevert. De regio ligt op een van de handelsroutes die door de Chinese overheid zijn aangeduid als belangrijke investeringsknooppunten in het kader van het ‘one belt, one road’-programma. Chinese bedrijven hebben al veel geïnvesteerd in landen als Vietnam, omdat de lonen er duidelijk lager liggen dan in Zuid-China, en er worden momenteel ambitieuze plannen ontwikkeld om de transportinfrastructuur tussen China en Zuidoost-Azië te verbeteren.
Ook de internationale handel zou een stimulans voor de groei van Zuidoost-Azië kunnen worden, nu sommige landen van de regio nauw betrokken zijn bij belangrijke vrijhandelsakkoorden zoals het Trans-Pacific Partnership, waarover momenteel nog wordt onderhandeld, en tegelijk kijken naar de mogelijkheden om de intraregionale handelsbanden te versterken.
Groeispectrum
Het bevolkingsaantal van de Asean-regio is de voorbije vijftien jaar gegroeid tot 620 miljoen mensen in 2014, en er wordt verwacht dat dit aantal verder zal stijgen tot 670 miljoen in 2020, een groei van circa 30% tegenover de 514 miljoen mensen in 2000. Dit groeipotentieel zou, in combinatie met het stijgende inkomen per inwoner en de relatief jonge bevolking, de groeiende vraag van de consumenten in de regio verder moeten stimuleren.
De verlaging van de kosten om zaken te doen, een grotere bewegingsvrijheid voor arbeidskrachten en kapitaal en een betere afstemming van de belastingen kunnen immers alleen maar bevorderlijk zijn voor de groeikansen. Ik stel dan ook een stijging van de binnenlandse consumptie van een brede waaier van goederen en diensten vast in de Asean-economieën.
Volgens verschillende ramingen ligt de verwachte groei van het bbp van de regio veel hoger dan in ontwikkelde markten, en zelfs hoger dan in andere opkomende marktregio’s. Voor 2015 wordt een gemiddelde groei van het bbp in opkomend Azië van 6,6% voorspeld, en frontiermarkten zoals Myanmar, Cambodja en Laos zouden nog sneller groeien. Aan het andere uiteinde van het spectrum wordt voor Brunei een economische krimp van 0,5% verwacht, terwijl Thailand en Singapore een nog steeds respectabele groei van 3,7% en 3% zouden noteren.
Zee van mogelijkheden
Zuidoost-Azië is in onze ogen momenteel een van de meest opwindende regio’s voor wie belegt in opkomende landen en frontiermarkten. De beleggingsmogelijkheden zijn er opvallend divers. Denk aan het sterk ontwikkelde en technologisch geavanceerde Singapore maar ook de opkomende markten in verschillende stadia van ontwikkeling zoals Thailand, Indonesië en de Filipijnen, alsmede frontiermarkten met veelbelovende vooruitzichten zoals Vietnam en Myanmar.
Indonesië is volop bezig de belangrijke hervormingen van president Widodo door te voeren, terwijl het militaire bewind in Thailand steun zoekt door maatregelen die de groei zouden moeten bevorderen. Singapore zou moeten kunnen profiteren van zijn rol als wereldwijde handelsknooppunt. Ik verwacht dan ook dat deze markt zal blijven groeien. De stappen die Myanmar zet naar een vrijere markt zouden een flinke duw in de rug krijgen als de geplande verkiezingen succesvol verlopen. Ook Vietnam is zijn markt voorzichtig aan het openstellen voor buitenlandse investeerders en is zijn banksector stapsgewijs aan het hervormen.
Laos heeft het potentieel om het volgende succesverhaal van de frontiermarkten te worden. De economische groei in dit land krijgt immers een flinke injectie van de vraag naar zijn waterkrachtenergiebronnen en minerale rijkdommen. Ik denk dat de economische hervormingen die elders in de regio worden voorgesteld eveneens zouden kunnen bijdragen tot de economische groei en de bedrijfswinsten.
Zuidoost-Azië is met zijn uitstekende internationale handelsverbindingen en de beschikbaarheid van zowel geavanceerde technologische knowhow als goedkope arbeidskrachten lang een belangrijke schakel geweest in de toeleveringsketen van Japanse bedrijven, terwijl de loonkostvoordelen veel basisproductieactiviteiten vanuit China hebben aangetrokken.
Nog steeds uitdagingen
Er liggen nog steeds uitdagingen te wachten voor Asean-landen. Uiteraard zullen er altijd meningsverschillen bestaan tussen landen die zo verschillend zijn, maar ze zullen moeten samenwerken om van de AEC een succes te maken. Ik wil ook nog graag een verdere terugschroeving zien van de barrières voor het verkeer van goederen en diensten in de regio, en beleidsmaatregelen die buitenlandse investeringen aanmoedigen.
Wil het AEC-initiatief aan geloofwaardigheid winnen en zich ontwikkelen zoals verhoopt, dan moeten er volgens ons nog diverse obstakels worden aangepakt, zoals de regelgevings- en beleidsverschillen, de bureaucratie en misschien de perceptie of oprechte bezorgdheid van sommige bedrijfsleiders over het feit of Asean een echte open markt kan zijn.
Als de invoering van de AEC succesvol verloopt, zal ze een gemeenschappelijke markt vertegenwoordigen met een gecombineerd bbp van bijna 2 biljoen dollar. Dat alle Asean-landen uiteindelijk zullen moeten streven naar een collectieve visie en een geest van samenwerking wanneer de AEC tot stand komt, gaat volgens mij hun partnerschap versterken en (hopelijk) het leven van de bevolking verbeteren.
Ik vind dat de toekomst van de regio nog steeds positief oogt, dankzij verschillende factoren zoals gezonde groeivooruitzichten, een groot reservoir van arbeidskrachten en natuurlijke rijkdommen, een gunstige bevolkingssamenstelling, gunstige handelsverbindingen en geografische ligging en belangrijke hervormingsinitiatieven.
