De financiële markten zijn beland in een regime van voortdurende escalatie en de-escalatie. Het conflict in Iran verloopt grillig en voedt telkens nieuwe onzekerheid. Het gevolg is dat niet alleen de volatiliteit toeneemt, maar ook de instabiliteit in de verwachtingen. Energieprijzen, inflatie en beleid worden steeds aangepast. Voor beleggers draait het volgens Nadège Dufossé, Global Head of Multi-Asset bij Candriam, minder om de volgende koersbeweging te voorspellen, maar meer om de vraag hoe hardnekkig de schok wordt en hoe diep hij doorwerkt in de macro-economie.
Wat begon als een geopolitieke verstoring ontwikkelt zich tot een hardnekkiger schok. Hoewel een staakt-het-vuren is afgekondigd, ontbreekt een duurzaam akkoord en blijft de Straat van Hormuz gesloten. De vraag is niet langer hoelang het conflict duurt, maar hoelang energiestromen verstoord blijven. Zolang transport en productie niet normaliseren, werkt de schok door in inflatie, vertrouwen en groei.
De impact verbreedt zich bovendien. Schade aan energie-infrastructuur in Saoedi-Arabië en Qatar maakt duidelijk dat het risico niet langer tot Iran is beperkt. En de druk blijft niet steken bij olie en gas: overloopeffecten naar zwavel, kunstmest en landbouwgrondstoffen verbreden de impact met bredere gevolgen voor inflatie en het macro-economische beeld. Dit is al zichtbaar: de energieprijzen blijven hoog, de inflatieverwachtingen zijn gestegen en de financiële voorwaarden zijn krapper geworden. Het consumentenvertrouwen brokkelt af, de bedrijfsbestedingen worden voorzichtiger en de groeiverwachtingen worden naar beneden bijgesteld. Volgens Dufossé is de schok niet langer een toekomstbeeld – hij is onderweg.
Het basisscenario van Candriam blijft daarom voorzichtiger dan aan het begin van het jaar. De kans op een kortstondige oliepiek is afgenomen, terwijl een verstoring over meerdere maanden waarschijnlijker is geworden. In zo’n scenario blijven de olieprijzen enkele maanden hoog, vertraagt de groei en stijgt de inflatie voordat het opnieuw kan stabiliseren.
Monetair beleid onder dwang
De centrale banken worden nu geconfronteerd met een complexe afweging. De olieschok en de stijgende inflatieverwachtingen beperken hun vermogen om het beleid te versoepelen, zelfs als de groeirisico’s toenemen. In de Verenigde Staten is verdere versoepeling steeds meer afhankelijk van de ontwikkeling van de energieprijzen. Het is onwaarschijnlijk dat de Federal Reserve zal reageren op kortetermijnpieken, maar een langdurige stijging zou de normalisering van het rentebeleid vertragen.
In Europa is de situatie delicater. De ECB opereert niet langer in een comfortabele omgeving en moet de hernieuwde inflatiedruk managen die veroorzaakt wordt door de energie- en LNG-dynamiek. Bij een hardnekkiger schokscenario kan een verkrapping van het beleid niet worden uitgesloten.
Tegelijkertijd blijven Japan en Australië in verkrappingsmodus, wat de wereldwijde beleidsdivergentie versterkt. Het gemeenschappelijke kenmerk is duidelijk: de flexibiliteit om rentebeleid te voeren wordt kleiner. De centrale banken reageren op een externe schok die ze niet kunnen beheersen maar wel in hun modellen moeten verwerken.
Portefeuillepositionering: neutraal risico
Vóór de escalatie waren de macro-economische vooruitzichten nog overwegend gunstig. De groei was veerkrachtig, vooral in de Verenigde Staten, waar de private vraag en de investeringen de activiteit bleven stimuleren. Europa stabiliseerde zich, gesteund door de binnenlandse vraag en fiscale maatregelen, terwijl in China de groei beperkt maar stabiel bleef. Macro-fundamentals zijn echter niet langer de primaire aanjager van marktprestaties. De dominante krachten zijn nu de energiedynamiek en de beleidsverwachtingen. Groei bepaalt niet langer de richting van de markten. In plaats daarvan reageren de markten op veranderingen in de inflatieverwachtingen en de financiële omstandigheden en richten ze zich steeds meer op de fundamentele bedrijfsfactoren. Gezien de toegenomen onzekerheid heeft Candriam het totale portefeuillerisico beperkt en is overgestapt op een meer evenwichtige postionering.
Wat aandelen betreft, is Candriam nu breed neutraal over het geografische spectrum. De oorlog in Iran heeft de afgelopen weken geleid tot een daling van de aandelenwaarderingen. Dit is voor Candriam nog geen voldoende instapsignaal. Een duidelijker koopmoment ligt pas bij de heropening van de Straat van Hormuz, stabilisatie van de olieprijs rond $ 80-85/vat en afnemende druk op de rente.De Verenigde Staten blijven relatief geïsoleerd dankzij de binnenlandse energieproductie en een veerkrachtige vraag. Bovendien leggen aantrekkelijke waarderingen van technologie een bodem onder de aandelenmarkt. Deze relatief betere positie wordt weerspiegeld in een iets duurdere waardering vergeleken met andere regio’s. Candriam handhaaft een neutrale houding ten opzichte van Europa, Japan en opkomende markten, omdat ze gevoeliger zijn voor energieprijzen en de dynamiek van de wereldhandel.
Omgaan met instabiliteit
De oorlog in Iran heeft het macrobeeld in korte tijd doen kantelen. De combinatie van hogere inflatie, zwakkere verwachte groei en beperkte beleidsreacties is zeldzaam en een uitdaging voor de markten. De recente pauze in de militaire activiteit heeft enige verlichting gebracht, maar de onderliggende situatie blijft onopgelost. De belangrijkste variabelen zijn duidelijk: de heropening van de Straat van Hormuz, de stabilisatie van de olieprijzen en het afnemen van de druk op de rentetarieven.
Zolang de omstandigheden niet stabieler zijn, blijft relatieve voorzichtigheid geboden. Candriam heeft zijn portefeuilles defensiever geherpositioneerd en behoudt de flexibiliteit om zich aan te passen als de omstandigheden veranderen. In een regime dat gekenmerkt wordt door herhaalde schokken, hangt succes minder af van het voorspellen van uitkomsten en meer van het omgaan met onzekerheid. Candriam blijft bereid om snel te handelen in beide scenario’s: verdere de-escalatie of hervatting van de oorlog.
