De recente spanningen in het Midden-Oosten maken volgens Cory Unal, portefeuillebeheerder bij Columbia Threadneedle Investments, duidelijk dat de wereldeconomie een structurele breuk doormaakt.
Volgens Unal functioneerde de wereldeconomie de afgelopen decennia als een Monopoly-spel. Eén munt domineerde, de regels lagen vast, en de winnende strategie was het bezitten van financiële activa, niet het bouwen van echte dingen, aldust Unal. “De wereld is verschoven van Monopoly naar Age of Empires, waarin het vermogen om zelf te produceren, de aanvoer van grondstoffen veilig te stellen en de eigen industrie te bevoorraden, bepaalt wie er wint.”
Volgens hem brokkelt het model af dat sinds de jaren zeventig bepalend was: globalisering, vrij verkeer van kapitaal en een systeem dat om de dollar draait. “Dat systeem was efficiënt, maar kwetsbaar. Toeleveringsketens waren geoptimaliseerd tot op het bot, zonder rekening te houden met geopolitieke risico’s.”
Drie schokken hebben de zwakke plek in het model blootgelegd: de pandemie, het bevriezen van Russische reserves en de toenemende ontkoppeling tussen de VS en China. “Valuta is een geopolitiek instrument geworden, en economische integratie maakt plaats voor strategische concurrentie.”
Unal schetst een wereld waarin landen opnieuw een grotere rol spelen in de eigen economie, met stijgende defensie-uitgaven, herindustrialisatie en een nieuwe investeringsgolf. “Dit is de terugkeer van wat je ‘nationaal kapitalisme’ zou kunnen noemen: overheden laten kapitaal richting strategische sectoren vloeien.” Daarnaast ontstaan er knelpunten in grondstoffen en industrie. “We stevenen af op aanhoudende tekorten, onder meer in koper. De recente stijging van de olieprijs is daar een voorbode van.”
Opvallend is dat technologie die trend volgens hem niet afremt, maar juist versterkt. “AI wordt vaak als deflatoir bestempeld, maar elke stap vooruit vraagt enorme hoeveelheden energie, data-infrastructuur en metalen.” Die verschuiving vertaalt zich in duidelijke breuklijnen tussen winnaars en verliezers. Unal wijst op bedrijven als SK Hynix en Unimicron, die sleutelposities innemen in de AI-keten, en op Hyundai Electric en Hanwha Aerospace als belangrijke spelers in elektrificatie en defensie.
Daar tegenover staan economieën en businessmodellen die gebouwd zijn op het oude systeem van goedkope arbeid en kapitaal. “Wanneer landen hun ketens terughalen en dupliceren, is de consument de dupe: hogere kosten die worden doorgerekend en minder efficiëntie.” De conclusie is volgens Unal alleszeggend: “Dit is geen cyclus, maar een fundamentele verschuiving. Wie blijft dralen in het oude systeem, mist wat er echt aan de hand is.”
