Hoge staatsschulden, aanhoudende inflatie en oplopende kapitaalmarktrentes vormen volgens Optimix Vermogensbeheer een toenemend risico voor financiële markten. Aandelen hebben daar tot dusver weinig last van, maar de vermogensbeheerder blijft voorzichtig en houdt een kleine onderweging in aandelen aan.
Japan laat volgens Optimix zien wat er kan gebeuren wanneer een hoge staatsschuld samengaat met oplopende inflatie. De Japanse staatsschuld bedraagt inmiddels 204% van het bruto binnenlands product. Jarenlang bleef die schuld betaalbaar dankzij zeer lage rentes en nauwelijks inflatie, maar dat beeld veranderde vanaf 2021.
De Bank of Japan begon in 2024 de rente te verhogen en heeft inmiddels een beleidsrente van 1%. Tegelijkertijd bezit de centrale bank ongeveer 49% van de Japanse staatsschuld. De yen verloor sinds 2021 bijna de helft van zijn waarde tegenover de euro. Volgens Optimix illustreert dit de risico’s van beleid waarbij een centrale bank op grote schaal staatsschuld opkoopt.
Vooral Frankrijk baart zorgen
Ook andere grote economieën kampen met hoge schulden. De Amerikaanse staatsschuld bedraagt volgens het IMF ongeveer 125% van het bbp en die van Frankrijk circa 118%.
Optimix maakt zich vooral zorgen over Frankrijk. De overheidsuitgaven zijn hoog, terwijl de economische groei beperkt is en de belastingen al relatief hoog zijn. Met de presidentsverkiezingen van volgend jaar in aantocht verwacht de vermogensbeheerder weinig politieke animo voor forse bezuinigingen. Uiteindelijk kan de obligatiemarkt Frankrijk volgens Optimix alsnog dwingen om de uitgaven terug te brengen.
In de Verenigde Staten ligt het probleem volgens de vermogensbeheerder meer aan de inkomstenkant. Belastingverlagingen drukken de inkomsten van de overheid, terwijl onder meer de defensie-uitgaven stijgen.
Inflatie houdt obligatiemarkt onder druk
Tegelijkertijd blijft de inflatiedruk aanwezig. Hoge energieprijzen, importheffingen en weersextremen kunnen de prijzen verder opstuwen. Optimix wijst daarbij ook op een verwachte sterke El Niño, die gevolgen kan hebben voor voedselprijzen.
Dat maakt langlopende staatsobligaties minder aantrekkelijk. Optimix houdt daarom de rentegevoeligheid van de portefeuille laag en geeft relatief vaker de voorkeur aan inflatiegerelateerde obligaties.
Een faillissement van grote ontwikkelde landen acht de vermogensbeheerder niet waarschijnlijk. Een waarschijnlijker scenario bij ernstige problemen is dat centrale banken opnieuw staatsobligaties opkopen om de rente te drukken. Dat verlaagt de financieringskosten, maar kan tegelijkertijd tot verdere geldontwaarding leiden.
Goud kan volgens Optimix in zo’n omgeving bescherming bieden. Het edelmetaal steeg afgelopen maand met 12% en profiteerde volgens de vermogensbeheerder van de onrust op de obligatiemarkt.
Aandelen blijven voorlopig veerkrachtig
De hogere kapitaalmarktrente heeft aandelen tot dusver nauwelijks geraakt. Volgens Optimix compenseerde de sterke winstgroei in augustus het negatieve effect van hogere rentes. Ook worden veel investeringen in kunstmatige intelligentie en datacenters uit winsten en kasstromen gefinancierd, waardoor de afhankelijkheid van externe financiering beperkt blijft.
Optimix blijft positief over de vooruitzichten voor de economie en bedrijfswinsten, maar ziet de hogere rente als een risico. Naarmate obligatierendementen aantrekkelijker worden, kunnen beleggers bovendien een groter deel van hun vermogen naar obligaties verschuiven.
De vermogensbeheerder houdt daarom vast aan een kleine onderweging in aandelen en een lage rentegevoeligheid. Daarnaast ziet Optimix een rol voor alternatieve beleggingen, waaronder goud en marktneutrale hedgefondsen.
