In de ruimte spelen de Verenigde Staten vandaag overduidelijk de eerste viool, vooral dankzij SpaceX. China hoopt daar echter binnen afzienbare tijd verandering in te brengen. De VS hebben momenteel weliswaar bijna 77% van alle actieve satellieten rond de aarde in handen, in de eerste plaats met het Starlink-netwerk, en China slechts 9%. Maar Beijing past vandaag in de ruimtevaart een beproefde strategie toe: het aanvaardt een initiële achterstand, investeert vervolgens massaal op basis van elders ontwikkelde technologie, en bouwt tot slot een goedkope industriële productiecapaciteit uit. Dat stelt Alexis Bienvenu, portefeuillemanager bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).
Zo heeft China in december 2025 aan de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) gevraagd om baanruimte te reserveren voor bijna 203.000 toekomstige satellieten. Om die ambitie kracht bij te zetten, timmert het naarstig aan de ontwikkeling van herbruikbare draagraketten.
In 2026 heeft het land een symbolische mijlpaal bereikt: twee bedrijven, eerst CASC en later LandSpace, slaagden er voor het eerst in om Chinese herbruikbare raketten te recyclen en traden daarmee in de technologische voetsporen die SpaceX groot gemaakt hebben. De kloof met de Amerikaanse koploper blijft groot, maar dat China nu ook het tijdperk van de herbruikbare raketten betreedt, vergroot zijn potentieel in de ruimte aanzienlijk.
Strijd om energie
Toch liggen de essentiële belangen mogelijk op een ander gebied. De ruimtewedloop draait namelijk niet langer louter om observatie, communicatie of zelfs bewapening. Stilaan wordt het ook een strijd om energie. En op dat vlak beschikt China over sterke troeven.
Het heeft de ambitie om met behulp van gigantische zonnepanelen in een baan om de aarde elektriciteit te produceren, en die vervolgens te gebruiken om AI-datacenters in de ruimte aan te drijven, in te zetten voor nog te bouwen infrastructuur op de maan of in de vorm van microgolven naar het aardoppervlak te sturen.
In die wedloop heeft China mogelijk een fikse voorsprong. Het land heeft nu al een groot overwicht in de wereldwijde productie van zonnepanelen voor gebruik op aarde. Die kan het benutten om toekomstige ruimtesystemen te ontwikkelen, meer bepaald op basis van perovskiet, een nieuwe generatie van fotovoltaïsche materialen die lichter zijn en mogelijk een hoger rendement hebben dan het traditionele silicium. Dat zou een belangrijke troef zijn, want op weg naar een baan om de aarde telt elke kilo.
Toekomstmuziek
Voor het zover is, zijn er echter nog heel wat horden te nemen. Er bestaat nog geen commerciële zonne-energiecentrale in de ruimte. De lanceerkosten, de montage in een baan om de aarde, de transmissie van de energie en het onderhoud van de apparatuur zijn niet te onderschatten vraagstukken, zowel technologisch als economisch. De uitbouw van een heus industrieel apparaat blijft dus vooralsnog toekomstmuziek.
Grote technologische doorbraken verlopen echter zelden lineair. Weinig waarnemers dachten vijftien jaar geleden dat China de markten voor zonnepanelen, batterijen of elektrische auto’s zou overheersen. Dat model wil het nu ook reproduceren in de ruimtevaart.
Europa wordt in oppervlakkige beschouwingen vaak over het hoofd gezien, maar staat daarom niet aan de zijlijn. Met Ariane 6, Galileo, Copernicus en IRIS speelt het in de ruimte nog steeds een rol van betekenis. Alleen verloopt de ontwikkeling er in een heel ander tempo. Dat Europa op dit moment geen enkele herbruikbare draagraket heeft, vormt een groot nadeel in vergelijking met de concurrentie.
Ook in de ruimte lijkt zich dus een technologische wedloop tussen de VS en China af te tekenen. De Verenigde Staten hebben tot nader order een grote voorsprong op het gebied van satellieten en lanceringen, maar wat zonne-energie in de ruimte betreft, zou China wel eens de boventoon kunnen gaan voeren.
Boven onze hoofden ontvouwt zich een volgende strijd om soevereiniteit.
