De laatste drie decennia grijpt wereldwijd de privatisering om zich heen. Ook in het communistische China is deze ontwikkeling ingezet. Althans? Jeremy Lawson en Alex Wolf, macro-economen bij Standard Life Investments, plaatsen kritische kanttekeningen bij de voortgang.
Privatisering biedt een aantal voordelen, zo wordt veelvuldig door een leger van economen beweerd. En dat geldt ook voor Wolf en Lawson. Overheden kunnen er kapitaal mee vrijspelen indien er sprake is van een goede uitvoering. Daarnaast kan de efficiëntie worden verbeterd en worden markten concurrerender.
Vanaf de jaren tachtig is de trend naar privatisering en een terugtrekkende overheid ingezet. Eerst in de Angelsaksische landen en later in andere ontwikkelde landen en opkomende markten. Het proces verloopt in elk land verschillend door het verschil in motivatie, snelheid en mate van succes. Lawson en Wolf zien privatisering als een belangrijke factor voor de wereldwijde economische groei.
“Met name in China verloopt het privatiseringsproces uiterst langzaam”, aldus het economenduo in hun meest recente commentaar op de markten. “Ook al is de laatste tijd de private sector sterk gegroeid, staatsbedrijven zijn nog steeds goed voor meer dan een derde van de kapitaalcreatie. Sinds de financiële crisis neemt het aantal staatsbedrijven juist weer toe.”
Recent gaven de beleidsmakers te kennen aan ‘gemengd eigendom’ te denken bij de hervormingen van de staatsbedrijven. Maar volgens Lawson en Wolf lijken de maatregelen die tot nu toe zijn genomen de positie van de partij enkel te verstevigen. Door de staat gecontroleerde bedrijven blijven de ruggengraat van China’s economie vormen. “En de hervormingen hebben tot doel die bedrijven sterker, beter en groter te laten worden. Hoe dat dan moet gebeuren, blijft vooralsnog onduidelijk.”
De twee economen van Standard Life stellen dat een diepgeworteld geloof in een verlies van controle over de economie kan leiden tot economische en politieke onvoorspelbaarheid. En daarmee tot summiere hervormingen van het publieke domein, die maar weinig verandering teweeg brengen. “China kan een harde landing voorkomen met het huidige gemengde beleid, maar potentiële groei zal geremd blijven, tenzij het hervormingsproces van de staatsbedrijven wordt versneld.”
