De toenemende geopolitieke risico’s in de wereld zijn in 2016 opnieuw een belangrijk thema voor de financiële markten. China vormt een dergelijk waagstuk. Wat zijn de mogelijke pijnpunten van de Chinese groeivertraging voor de Verenigde Staten en Europa?
Een snellere afzwakking van de Chinese vraag zou zeker enorm pijnlijk zijn voor bedrijven die sterk van China afhankelijk zijn. Denk maar aan een Amerikaanse onderneming uit de (mijn)bouw die in 2011 in één maand meer graafmachines aan China verkocht dan in heel 2015.
Kijkend naar het plaatje voor de gehele VS gaat 7,4% van de totale Amerikaanse export naar China en die uitvoer is goed voor zo’n 0,9% van het Amerikaanse bbp. Mocht de Amerikaanse export naar China, na een krimp van ongeveer 5% in 2015, dit jaar met 10% dalen, dan kan dat direct 0,1% aan economische groei kosten.
Meer pijnpunten
We moeten echter ook rekening houden met een olievlekwerking via de handel met andere opkomende landen. Die gaan namelijk eveneens gebukt onder een tragere Chinese groei. Ongeveer een derde van de Amerikaanse export gaat naar andere opkomende markten dan China, die daarmee goed zijn voor 4,2% van het bbp.
Mocht de export naar deze markten met 5% krimpen (als gevolg van de olievlekwerking), dan zou dit nog eens 0,2% aan Amerikaanse groei kosten. Derhalve kan het cumulatieve effect van een direct verlies aan bedrijvigheid in China, plus minder export naar andere opkomende markten die eveneens gebukt gaan onder de Chinese groeivertraging, ongeveer 0,3% aan Amerikaanse bbp-groei kosten.
Voor Europa zou het effect zelfs nog iets nadeliger zijn, wellicht wel 0,4%, aangezien hier meer handel wordt gedreven met China. Anderzijds zouden andere economische krachten tegenwicht kunnen bieden aan de negatieve Chinese impact op de economie van de VS. De Amerikaanse investeringen in de woningbouw gaan dit jaar naar verwachting ongeveer een half procent aan de bbp-groei toevoegen.
Bovendien kunnen we na vijf jaar van bezuinigingen en begrotingskortingen een opleving verwachten van de overheidsbestedingen (op federaal, deelstaat- en lokaal niveau). Dat effect kan in 2016 nog eens 0,6% aan de Amerikaanse economische groei toevoegen.
Toch geen recessie
Deze verzameling van negatieve gevolgen van een groeivertraging in China voor de Amerikaanse economie gaat waarschijnlijk niet tot een directe recessie leiden. Er zijn echter ook nog andere, indirecte neerwaartse risico’s om rekening mee te houden. Ik maak mij vooral zorgen over het negatieve welvaartseffect van een groeivertraging in China op de Amerikaanse aandelenmarkten.
Uitgaande van een normaal welvaartseffect van 3 tot 4% ligt de waarde van de Amerikaanse aandelenmarkt als gevolg van de bezorgdheid over China een biljoen dollar onder het trendniveau. Dit effect kan nog eens 0,2 of 0,3% aan bbp-groei kosten, waarmee het totale negatieve effect in 2016 op 0,5% uitkomt. Ook dit zou per saldo echter min of meer een afrondfout zijn, die waarschijnlijk niet groot genoeg is om de VS in een recessie te laten belanden.
