In China veroorzaakt de combinatie van groeivertraging en een snel oplopende schuldenlast instabiliteit. Ook de dalende deviezenreserves, die gepaard gaan met kapitaaluitstroom en een daling van de renminbi, zijn symptomen van de onevenwichtige situatie in dit land.
De recente devaluatie van de renminbi (yuan) en de verwachting dat de Chinese munt nog verder zal verzwakken, veroorzaken een toename van de kapitaaluitstroom en zetten de renminbi steeds meer onder druk. In geval van een versnelde schuldafbouw zou het risico dat de rest van Azië besmet wordt door een financiële crisis enorm toenemen.
Het onderzoeksbureau Hong Kong Institute for Monetary Research (HKIMR), publiceerde in december van 2015 een rapport met de titel ‘China: Credit, Collateral, and Commodity Prices’. Hierin werd, over een aantal maanden, anekdotisch bewijsmateriaal vergaard, onderbouwd met harde cijfers. De stelling van de twee auteurs is dat de correlatie tussen grondstoffenprijzen, krediet en de koers van de renminbi gedeeltelijk verklaard wordt door risicodragende carry trade-strategieën. Hierbij worden grondstoffen als onderpand gegeven om in dollar genoteerde leningen af te sluiten waarvan de opbrengst in renminbi wordt belegd.
Versnelde afname reserves
Deze financiële strategie is rendabel op voorwaarde dat de financieringsvaluta (de dollar in dit geval) niet stijgt, er een ruime winstmarge is (dat wil zeggen de spread tussen de kredietrente en het beleggingsrendement) en de waarde van het onderpand niet daalt. Aangezien aan geen van deze drie voorwaarden nog wordt voldaan, kan een deel van de Chinese kapitaaluitstroom worden toegeschreven aan het afwikkelen van carry trades.
De omvangrijke uitstroom heeft mogelijk een tweede golf van kapitaaluitstroom op gang gebracht. Namelijk die van Chinese particulieren op zoek naar buitenlandse activa. Deze trend gaat nog enige tijd aanhouden. De Chinese deviezenreserves zijn sinds juni 2014 tot eind januari met circa 760 miljard dollar gedaald. Alleen al in december 2015 namen de reserves af met 108 miljard dollar, wat wijst op een versnelling van het proces. We zouden niet weten waarom deze trend zou omslaan of hoe lang dit gaat duren.
Abrupt einde
Welk minimumniveau aan deviezenreserves is voor China nog acceptabel? Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dienen de reserves minimaal de import over een periode van drie maanden of alle buitenlandse schulden op korte termijn te dekken. Snel berekend zou China dus kunnen zakken tot een niveau van 1000 miljard dollar. Het is echter erg onwaarschijnlijk dat China zijn zuurverdiende centen probleemloos overboord gooit tot deze limiet wordt bereikt. Een niveau van 2000 à 2500 miljard dollar, dat deze zomer al zou kunnen worden bereikt, lijkt ons realistischer.
Als de massale kapitaaluitstroom aanhoudt, dan zou dat een negatieve invloed hebben op het sentiment over de wereldeconomie en China aanzetten tot het wijzigen van zijn beleid. Aan de ene kant zouden we een eenmalige devaluatie van de renminbi of een streng toezicht op het kapitaalverkeer verwachten, maar aan de andere kant zouden dergelijke maatregelen het internationaliseringsproces van de renminbi abrupt stopzetten. En dat wil China niet.
