De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn nu al historisch. Dat vindt hoofdeconoom Maritza Cabezas van ABN Amro. Maar wat kunnen de gevolgen voor de economie zijn van de krachtmeting tussen de presidentskandidaten Hillary Clinton en Donald Trump?
Krijgt Amerika voor het eerst een vrouwelijke president, of lukt het Trump om de grote schare ontevreden Amerikanen voor zich te winnen? Alleen al die twee vragen maken de verkiezingen historisch volgens Cabezas. Maar wie er ook wint, het rechtstreekse effect van het beleid van de winnende kandidaat is moeilijk te voorspellen. Dat hangt namelijk ook af van de politieke verhoudingen in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Een president die in deze beide kamers op verzet stuit, krijgt moeilijker dingen voor elkaar.
Bestaande wetgeving stelt volgens de hoofdeconoom limieten aan de omvang van de overheidsuitgaven en de overheidsschuld. Beide partijen delen tot op zekere hoogte bepaalde programmapunten, zoals meer geld naar infrastructuur en defensie. “Op dergelijke beleidsterreinen is de kans groot dat er veranderingen worden doorgevoerd”, denkt Cabezas. “De ingrijpende ombuigingen die Trump bijvoorbeeld in het migratiebeleid en de gezondheidszorg voorstaat, maken minder kans. Dat geldt ook voor de forse uitbreiding van het protectionisme die hij bepleit.”
Volatiliteit
In de aanloop naar de verkiezingen zijn er vaak tekenen van toenemende marktvolatiliteit te zien. Gemiddeld een jaar na het aantreden van de nieuwe president is dit effect alweer uitgewerkt. De CBOE VIX Volatility Index, graadmeter voor de volatiliteit, is ditmaal sinds begin september langzaam opgelopen. Daarin hebben volgens Cabezas echter ook andere factoren de hand gehad. “De dominante protectionistische toon in de huidige verkiezingsstrijd heeft de schijnwerpers gericht op de Mexicaanse peso”, stelt ze. “De ontwikkeling van de koers van de peso wordt momenteel beschouwd als een indicator van de uitslag die de markten verwachten.” Hoe groter de kans dat Trump wint, des te zwakker deze munt komt te staan. Cabezas gaat ervan uit dat de markten tot 8 november, de verkiezingsdag, onrustig blijven.
ABN Amro acht de kans het grootst dat de Democratische kandidaat Hillary Clinton tot president gekozen wordt. De Republikeinen zullen in het Huis van Afgevaardigden een meerderheid hebben en de Democraten in de Senaat.
Trump wint
“Een Republikeinse verkiezingszege zou naar onze mening aanzienlijke politieke risico’s met zich meebrengen”, laat Cabezas weten. Die risico’s zouden voortvloeien uit onzekerheid en de herwaardering van risico’s op de financiële markten. Dat is voornamelijk omdat marktpartijen een overwinning van Clinton verwachten. “Met Trump in het Witte Huis zou ook de Amerikaanse economie sterk kunnen verzwakken”, waarschuwt ze. De beoogde forse verruiming van het begrotingsbeleid dreigt de staatsschuld op den duur onhoudbaar te maken. “De drastische protectionistische maatregelen die Trump nemen wil, zullen bovendien waarschijnlijk een handelsoorlog ontketenen.”
Clinton wint
“Een presidentschap van Clinton zal naar onze verwachting geen ingrijpende gevolgen hebben voor de economie”, stelt Cabezas. “De keuze voor haar zal waarschijnlijk continuïteit op een groot aantal beleidsterreinen betekenen. Vergaande veranderingen op het gebied van monetair beleid, inflatie of werkloosheid verwachten wij onder Clinton niet.” De verhoging van de infrastructuurbestedingen die Clinton voorstelt, zal volgens ABN Amro waarschijnlijk bescheidener uitvallen dan zij beoogt. Een Republikeinse meerderheid in het Congres zal de financiering van die operatie kritisch bekijken. Het ligt niet voor de hand dat het belastingbeleid van Clinton volledig zal worden omarmd. Op handelsgebied heeft Clinton zich tegen het Trans-Pacific Partnership gekeerd, maar een mogelijke terugtrekking van de Verenigde Staten zal op de korte termijn waarschijnlijk meer politieke dan economische gevolgen hebben.
Monetair beleid
Tenslotte vraagt Cabezas zich af of de ontwikkelingen rond de verkiezingen van invloed zijn op het monetair beleid. De grote vraag is natuurlijk of de uitslag consequenties heeft op het besluit van de Federal Reserve om de rente te verhogen. De hoofdeconoom wijst er op dat Janet Yellen, de president van de Fed, onlangs nog eens benadrukte dat de centrale bank onafhankelijk is. “Die onafhankelijkheid, ingesteld door het Congres, heeft ten doel het monetair beleid tegen politieke druk op korte termijn af te schermen”, meent Cabezas.
Yellen verklaarde ook dat politiek tijdens beleidsvergaderingen van de Fed nooit aan de orde komt. Besluiten baseert de monetaire autoriteit naar eigen zeggen op de staat van de economie, de inflatie en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. “Wij vermoeden echter dat de verkiezingen voor de Fed wel degelijk een extra reden zullen zijn om tijdens de beleidsvergadering van november van een renteverhoging af te zien”, besluit Cabezas. Die bijeenkomst is overigens enkele dagen voor de stembusgang. “Wij verwachten dat de Fed de rente in december opschroeft.”
