COP26 is van groot belang, aangezien het de eerste conferentie is waar de eerste vijfjarige voortgangscyclus voor de uitvoering van het Akkoord van Parijs (COP21) om de opwarming van de aarde tegen 2100 tot 1,5 graad Celsius te beperken en tegen 2050 tot een energieneutraal niveau te komen, zal worden geëvalueerd en geactualiseerd.

Helaas levert de som van de tot dusver ingediende nationaal vastgestelde bijdragen (NDC's) van de afzonderlijke landen een opwarming op die verontrustend veel hoger ligt dan 2°C, laat staan het voorkeursscenario van 1,5°C. Intussen voltrekken de klimaatveranderingen zich in een veel sneller tempo dan aanvankelijk was voorzien.

Opwarmingsprojecties 2100

Bron: Climate Action Tracker, May 2021

COP26 staat dan ook in het teken van ambities, bevestiging van intenties en versnelling van de regelgeving. Het succes van de conferentie zal worden afgemeten aan de mate waarin soevereine staten en bedrijven zich gezamenlijk inzetten voor de belangrijkste onderwerpen: versnelling van de overgang naar elektrische voertuigen, hernieuwbare energie, afbouw van het gebruik van steenkool, het terugdringen van ontbossing en het beschikbaar maken van financiering.

COP26 is een goede test om na te gaan of landen, vooral die buiten de EU, bereid zijn hun vermeende nationale kortetermijnbelangen en machtsspelletjes opzij te zetten door zich te verbinden tot een snellere vermindering van de CO2-uitstoot, het delen van technologie en het verhogen van de financiële steun.

Wat gebeurt er als COP26 mislukt?

• Klimaatverandering zal niet vanzelf verdwijnen. Als COP26 mislukt, zullen tijdens COP31 (de volgende vijf jaar van de evaluatiecyclus met betrekking tot het Akkoord van Parijs) dringender maatregelen moeten worden genomen. De transitie zal exponentieel sneller moeten verlopen, waardoor bedrijven minder tijd zullen hebben om zich aan te passen en de nodige middelen te herverdelen, gestrande activa te voorkomen of te aanvaarden dat activa aanzienlijk worden afgewaardeerd. Dit zal mogelijk resulteren in een algemeen hogere inflatiedruk in de toekomst in plaats van een geleidelijke verandering. Als regeringen te laat beslissen om stappen te nemen, stijgt het risico op doorgeschoten regelgeving aanzienlijk (onvermijdelijke beleidsreacties, inevitable policy response - IPR), die ook een negatieve invloed kunnen hebben op de economie en bedrijven.
• Op korte termijn zal er waarschijnlijk sprake zijn van winstnemingen in de aandelen in duurzame energie, technologie en industrie die verband houden met de energietransitie. Tegelijkertijd zijn bedrijven in traditionele sectoren zoals de energiesector en basismaterialen voorlopig veilig, omdat zij niet zullen worden getroffen door nieuwe regelgeving en hoge koolstofprijzen. Door de vertraging in de transitie zullen zij minder tijd hebben om zich aan te passen, wat hoogstwaarschijnlijk veel duurder zal uitvallen en tot veel meer ontwrichting zal leiden.
• Als COP26 mislukt en daardoor overheidsmaatregelen in andere regio's uitblijven, zal dit het negatieve signaal afgeven dat bedrijven hun transitieplannen moeten uitstellen, wat zal leiden tot een almaar krimpend universum van adaptieve bedrijven waar duurzaam in kan worden belegd. Tegelijkertijd zullen het activisme en engagement van beleggers op zowel nationaal als bedrijfsniveau waarschijnlijk sterk toenemen.
• De EU, de Verenigde Staten (VS) en een handvol andere landen zullen waarschijnlijk op eigen houtje proberen de opwarming van de aarde te compenseren en terug te dringen door strengere regelgeving en hogere belastingen voor bedrijven die op hun grondgebied actief zijn. Om aan de eisen te voldoen, zullen de daar gevestigde bedrijven hun activiteiten moeten verplaatsen naar regio's zonder regelgeving of zullen zij hun investeringen moeten verhogen, wat leidt tot kosteninflatie, lagere rentabiliteit en een verminderd concurrentievermogen. Tegelijkertijd zullen plaatselijke consumenten geen toegang hebben tot producten uit minder “groene” regio's of een aanzienlijke CO2-grensheffing moeten betalen. Al met al zal de groei van het Bruto Binnenlands Product (bbp) vertragen, waardoor er minder financiële middelen beschikbaar zullen zijn voor de energietransitie.
• Op de lange termijn zou het ook leiden tot grotere fysieke risico's in verband met extreme weersomstandigheden, het smelten van het ijs op de Noordpool, gezondheidsproblemen en meer concurrentie op het gebied van voedsel en schoon water. Ondernemingen die blootgesteld zijn aan de fysieke klimaatrisico's zullen in een nadelige positie terechtkomen en het algemene winstgevendheidsniveau zal hoogstwaarschijnlijk dalen. In een rapport uit 2019 raamt Moody's de economische kosten van de klimaatverandering op USD 54 tot 69 biljoen tegen 2100, zelfs in een 1,5- 2°C-scenario. De cijfers zullen sterk stijgen met elke 0,5°C extra opwarming. Andere bronnen ramen een negatief effect van 10-25% op het bbp ten opzichte van de verwachte niveaus tegen 2100.

Waarom zal COP26 een succes worden? Waarom is deze keer anders dan COP21 of zelfs COP25?

Het ziet ernaar uit dat het deze keer anders zal gaan dan bij COP21 of zelfs COP25, gezien het feit dat er meer ondersteunende dan tegenwerkende factoren zijn: steun van het overgrote deel van de landen/regio's met de meeste uitstoot, waaronder China en de VS, een enorme verschuiving in de publieke opinie en het sentiment onder aandeelhouders en een steeds grotere bewustwording in en toezeggingen vanuit het bedrijfsleven. Dit zijn naar onze mening de sleutels tot succes.

Wat is er op nationaal niveau verbeterd?
Zowel de grootste uitstoters als de grootste investeerders in schone energie, China (28% van de mondiale uitstoot) en de VS (15% van de mondiale uitstoot), doen nu mee aan de klimaattransitie. China streeft ernaar om tegen 2060 Net Zero-neutraliteit te bereiken en de VS mikken op 2050. Saillant detail: beide landen lijken bereid een strategische concurrentiestrijd aan te gaan om het leiderschap op klimaatgebied. De steun van China is van cruciaal belang voor de energietransitie, aangezien China meer dan 90% van de wereldwijde zeldzame aardmetalen en het grootste deel van de kobalt- en lithiumvoorraden in handen heeft. Cumulatief hebben 131 landen zich gecommitteerd aan een of ander type Net Zero-doelstelling of hebben dit op de agenda staan. Er zijn echter niet veel formele actieplannen en wetten. Met een beetje geluk zal COP26 het gevoel van urgentie doen toenemen en veranderingen in nationale wetgeving stimuleren.

Wat is er veranderd op de financiële markten?

• Er is sprake van een aardverschuiving in het sentiment van de financiële markten, die in 2015 niet reageerden op de resultaten van COP21. De afgelopen vijf jaar is ESG-beleggen meer mainstream geworden en beschouwen beleggers over de hele wereld de risico's van klimaatverandering als een integraal onderdeel van hun beleggingsbeslissingen. Interessant is dat maatschappelijk verantwoord beleggen en impactbeleggen het sinds 2018 op cumulatieve basis ook beter hebben gedaan dan de bredere markten. In 2021 zal bijna 30% van alle aandelenfondsstromen betrekking hebben op ESG, waardoor het totaal beheerd vermogen in wereldwijde ESG-fondsen volgens BAML zal stijgen tot USD 1,6 biljoen. Dit weerspiegelt een toegenomen financieel belang in de beleggersgemeenschap, die op haar beurt meer druk op politici uitoefent om verandering te brengen.

Duurzaamheidsmarktindicatoren

Bron: ACTIAM, MSCI, Bloomberg. Rebased -3Y=100.

• Dat meer beleggers de energiesector uitsluiten, zet de sector onder druk om te veranderen. Een toenemend aantal pensioenfondsen en uitvoerders wereldwijd sluit niet alleen activiteiten op basis van steenkool en oliezandenproducenten uit, maar de energiesector in zijn geheel. Denk aan het Noorse oliefonds, de Zweedse en Deense pensioenfondsen, en de Nederlandse pensioenfondsen PME, Horeca & Catering en ABP.
• Financiële markten organiseren zich steeds meer om een duidelijk signaal af te geven aan toezichthouders, politici en bedrijven dat het belangrijk is fysieke en transitierisico's goed te beheren. Denk aan initiatieven die gericht zijn op CO2-neutraliteit, zoals het Net Zero Asset Manager-initiatief met $ 57,4 biljoen AUM of het Net Zero banking-initiatief met $ 39 biljoen aan gecombineerde activa.

Vermogen onder beheer wereldwijde aandelenfondsen (US$ miljard)

Bron: EPFR Informa Financial Intelligence, BofA US Equity & Quant Strategy, 1/2015 – 8/2021

• Een grotere groep met adaptieve bedrijven maakt meer variabiliteit mogelijk binnen duurzaam beleggen, waarbij thema's als hernieuwbare energie of groene bouw relevant en belegbaar worden. Wij definiëren adaptieve bedrijven als bedrijven in transitie, met duidelijke doelstellingen en voortschrijdende vooruitgang. Ten opzichte van niet-adaptieve bedrijven hebben zij doorgaans lagere bijkomende risico's, hogere groeipercentages door een link met de relevante markten en profiteren zij meestal van een waarderingspremie en lagere kapitaalkosten. Denk aan het groen-bouwen-investeringsthema van Kingspan, Rockwool en Saint Gobain, of ITM Power en Ceres Power op het gebied van waterstof. Deze bredere basis voor ESG-beleggers faciliteert meer flexibiliteit en reacties op bijvoorbeeld nieuwe regelgeving.

Hoe is de perceptie van bedrijven veranderd?

• Door de toenemende druk van beleggers zijn bedrijven sinds 2018 anders gaan denken. In het BNEF-rapport van september wordt melding gemaakt van “Net Zero or equivalent commitment” van twee derde van de grootste CO2-uitstoters ter wereld, die samen verantwoordelijk zijn voor 80% van de uitstoot. In oktober 2021 volgde een verdere golf van aankondigingen van internationale coalities en associaties die zich inzetten voor Net Zero, aangezwengeld door het enthousiasme voor COP26, waarbij zelfs verstokte uitstoters zoals de cementindustrie, de luchtvaartsector, de scheepvaartsector en metaal- en mijnbouw zich ertoe verbonden tegen 2050 CO2-neutraal te zijn. Tot dusver heeft ongeveer twee derde van de bedrijven in de S&P 500 en bijna 80% van de bedrijven in de STOXX 600 een vorm van decarbonisatiedoelstellingen.
• Bedrijven zoeken steeds meer naar manieren om klimaatverandering mee te nemen in hun boekhouding. S&P Global en Danone voeren in de financiële verslaglegging een voor CO2-gecorrigeerde winst per aandeel in, waarbij de gewone winst per aandeel wordt aangepast met een theoretische uitgestoten-CO2-prijs per aandeel. Naarmate het absolute aantal uitgestoten ton afneemt, stijgen de aangepaste inkomsten sneller dan de reële inkomsten. Dit zorgt voor aanzienlijk verbeterde transparantie en biedt beleggers meer gedetailleerde informatie over toekomstige kasstromen en waarderingen. Hopelijk wordt deze methodologie de norm in de toekomst.
• De enorme ontwikkeling van een aantal cruciale schone technologieën in de afgelopen zes jaar heeft geleid tot een aanzienlijke daling van de kosten en een toename van het concurrentievermogen ten opzichte van CO2-rijke alternatieven. Dit leidt op zich al tot een andere dynamiek in verschillende sectoren. Wij zetten de belangrijkste veranderingen die zich sinds 2015 hebben voorgedaan in het wegvervoer, de energiesector en de nutssector -en die het meest relevant zijn voor de COP26-doelstellingen- op een rij. Toekomstige kasstromen en rendement zijn opzettelijk buiten beschouwing gelaten voor dit artikel.

Wereldwijde EV-vloot per segment en markt

Let op: Tweewielers zijn inclusief bromfietsen, scooters en motorfietsen, exclusief e-bikes. Bron: BNEF.

• • Elektrische voertuigen (“EV”) met een accu: de mate van aanvaarding is snel gestegen, vooral in 2021, terwijl deze voertuigen in 2015 nog door bijna niemand werden gebruikt. Parallel hiermee zagen de zuivere EV-bedrijven een spectaculaire groei van de aandelenkoersen en de marktkapitalisatie. De gehele auto-industrie is echter nog steeds niet afgestemd op Net Zero. BNEF verwacht een penetratie van 16% van het wereldwijde wagenpark tegen 2025. De toekomst wordt desalniettemin rooskleuriger als gevolg van 1) verwachte strengere regelgeving, en 2) de harde toezeggingen van autofabrikanten over de hele wereld om bedrijfsmodellen te transformeren om in EV te investeren en verkoopdoelstellingen te halen (40-100% van de verkoop van nieuwe auto's moet tegen 2030 uit EV komen); en 3) snel dalende kosten voor batterijopslag, waardoor EV's betaalbaarder worden voor eindgebruikers. We hopen dat een positieve COP26 een soepele overgang van deze sector zal stimuleren door een beleidsreactie om te investeren in netwerkinfrastructuur en batterijrecycling, die tot nu toe de belangrijkste knelpunten blijven.
    Als COP26 niet ambitieus genoeg is, kan dat de transitie vertragen met de kans op meer toekomstige verstoringen en “gestrande” activa.

EBITDA-exposure naar hernieuwbare energiebronnen

Bron: Company Data, Morgan Stanley Research

• • De energiesector (met inbegrip van Scope 3-gerelateerde emissies in verwarming, vervoer en industrie) en nutsbedrijven zijn de meest CO2-intensieve sectoren. In Europa vindt in beide sectoren een drastische transformatie plaats met aanpassingen van hun bedrijfsmodel, waarbij zij zich herpositioneren in de richting van hernieuwbare energiebronnen. De enorme ontwikkeling van zonne- en windenergietechnologieën heeft volgens RethinkX geleid tot een daling van de productiekosten in $/Kwh met respectievelijk 82% en 45% in de afgelopen zes jaar, en voor de komende tien jaar wordt een verdere daling met 30-70% verwacht. Het toegenomen concurrentievermogen van de technologieën, in combinatie met strengere regelgeving en een veranderd sentiment op de financiële markt, heeft de transitie versneld. De Europese nutsbedrijven hebben de transitie eerder ingezet en dit is duidelijk te zien in de veranderingen in het inkomstenniveau uit wind- en zonne-energie tussen 2016 en nu.
    Tegen 2030 wordt gestreefd naar een groei van de hernieuwbare capaciteit met 310% of 270 GW (ten opzichte van de huidige 87 GW) en een groot deel van de uitbreidingsplannen is al zekergesteld, waardoor de transitie onomkeerbaar wordt. De vooruitgang voor de Europese energiesector verloopt veel trager en is pas in 2019 begonnen. De investeringen in hernieuwbare energie zullen in 2021 ver onder de 10% blijven. Het gaat dus louter om de ambitie de zonne- en windenergiecapaciteit te verhogen van de huidige 10 GW naar 151 GW (een groei van 140%) tegen 2030. Het versnellen van de transitie naar hernieuwbare energiebronnen en de geleidelijke afbouw van kolencentrales zullen tot de heetste hangijzers van COP26 behoren. Beide sectoren zijn afhankelijk van de nationale regeringen voor veilingen en vergunningen en strengere nationale verbintenissen om na COP26 koolstofarm te worden, kunnen het aantal veilingen en de snelheid van goedkeuringen opdrijven.

Geïmpliceerde nettogroei hernieuwbare energie tot 2030 (GW)

Bron: Company Data, Morgan Stanley Research

• Sommige bedrijven, bijv. EDPR en Orsted, hebben zich al ontpopt tot zuiver groene spelers die 100% van hun geïnstalleerde capaciteit en productie uitstootvrij hebben gemaakt. Dit zijn succesverhalen op zowel duurzaamheids- als aandelenniveau die andere ondernemingen kunnen stimuleren. Andere bedrijven, zoals Volkswagen en SSAB, zijn de opkomende ESG-leiders in de vervuilende sectoren, die momentum beginnen te krijgen. Verder rentmeesterschap van beleggers kan de transitie vergemakkelijken.

Beleggingsvisie bij COP26-succes

• COP26 zal een katalysator worden die meer bedrijven onder druk zet om de Net Zero-doelstellingen na te streven. Vanwege het toegenomen belang ervan zal de markt daarop reageren en differentiëren. De polarisatie tussen de ESG-winnaars en -verliezers zal dan ook doorgaan met meer afwijkende waarderingsratio’s in elke sector en/of regio.

  De bedrijven die hier het meest van profiteren, zijn bedrijven die al met hun eigen transitie zijn begonnen, waarvan vele zich in de ontwikkelde landen bevinden, en bedrijven die verbonden zijn aan de toeleveringsketen van de energietransitie (elektrische auto’s, duurzame energie, etc.). Het is te verwachten dat beleggers de CO2-neutraaldoelstellingen zullen controleren op de aanwezigheid van actieplannen en mijlpalen.

  Door een gebrek aan doelstellingen zal een bedrijf als niet-adaptief worden aangemerkt, wat duidt op grotere risico’s op de lange termijn en een concurrentienadeel. Het bedrijf zal uiteindelijk moeten veranderen om toegang te houden tot de financiële markten, maar zal dit tegen hogere kosten en in een hoger tempo moeten doen.

  De achterblijvers worden waarschijnlijk in twee groepen ingedeeld. De eerste groep zal bedrijven omvatten die gewoon weinig actie ondernemen in sectoren met gevestigde technologie voor de energietransitie en een behoorlijke kostenbesparing. Een goed voorbeeld daarvan is RWE, dat zeer traag is met het afbouwen van activiteiten op het gebied van steenkool, of Ford, dat achterloopt op zijn concurrenten wat betreft de doelstellingen voor de verkoop van elektrische auto’s in 2030. Zoals uit de onderstaande grafiek blijkt, zijn er ook in de koolstofarme sectoren tal van bedrijven die achterblijven (aangegeven met rood en geel). Deze bedrijven zullen ofwel worden uitgesloten of de dialoog zal met deze bedrijven gezocht worden.

  Een andere groep betreft de bedrijven in koolstofintensieve sectoren, waar technologie niet bestaat, beperkingen kent of nog niet rendabel is, waardoor de transitie wordt bemoeilijkt. Denk bijvoorbeeld aan de luchtvaart, waar duurzame brandstoffen nog altijd niet rendabel zijn en elektrische vliegtuigen nog in de kinderschoenen staan. Cement is een andere sector waar de koolstofvrije technologie van CeraTech voor de meeste toepassingen niet kan worden ingezet.

Impliciete temperatuurstijging per GICS®-sector

Bron: MSCI

• Met de versnelling van bestaande trends in de energietransitie ontstaat tegen 2030 volgens IFC een beleggingskans van tot wel USD 1,1 biljoen in de VS en volgens PwC bijna USD 250 miljard in Azië tegen 2025. Uit schattingen van BAOML blijkt dat de groene transitie op de lange termijn 0,3% tot 0,5% aan de wereldwijde jaarlijkse groei van het bbp kan bijdragen.
• Koolstofprijsstelling: was tot nu toe niet zwaarwegend genoeg om invloed te hebben op de winst, ondanks het feit dat de prijs in de afgelopen drie jaar is verdrievoudigd. Om dit in perspectief te plaatsen: het IEA (het Internationaal Energieagentschap) schat dat een gemiddelde wereldwijde koolstofprijs van meer dan $ 200/ton nodig is om aan Net Zero te voldoen. Het IMF maakt een schatting van $ 75/ton, wat nog steeds een aantal keer hoger is dan het huidige niveau van $ 3/ton (houd er rekening mee dat het aantal erg laag is, aangezien slechts 20% van de wereldwijde uitstoot wordt gedekt door daadwerkelijke koolstofprijsregelingen). Als in deze sectoren een voor CO2 gecorrigeerde winstmethodiek zou worden gehanteerd, zou dit in hoge mate kunnen bijdragen aan de transparantie en het bijhouden van de vooruitgang die wordt geboekt.
• Op korte termijn zal het positieve sentiment van COP26 waarschijnlijk het enthousiasme rond duurzaamheid als beleggingsthema, dat dit jaar consolideert als gevolg van de waarderotatie en de energiecrisis, doen herleven. Op de langere termijn zal de versnelde transitie leiden tot een groter aanbod aan adaptieve bedrijven waarin duurzaam kan worden belegd en een groter aantal thema’s waarin kan worden belegd. Een breder beleggingspanorama in combinatie met grotere druk vanuit regelgeving wereldwijd en een verdere verschuiving in het beleggingssentiment zal de met duurzaamheid samenhangende beleggingsstromen naar financiële markten naar alle waarschijnlijkheid versnellen.

Conclusie

COP26 staat in het teken van ambities en de versnelling van regelgeving, waarbij het succes wordt afgemeten aan de mate waarin soevereine staten en bedrijven zich gezamenlijk inzetten voor de belangrijkste onderwerpen, zoals duurzame energie, elektrische auto’s, ontbossing en het beschikbaar maken van financiering. Wij denken dat de veranderingen die de afgelopen vijf jaar hebben plaatsgevonden, waaronder de steun van China en de VS, een enorme verschuiving in de publieke opinie en het sentiment onder beleggers, alsook de grotere bewustwording in en toezeggingen vanuit het bedrijfsleven en de financiële sector, de kans op succes vergroten.

Als COP inderdaad een succes wordt, zal de gelijktijdige wereldwijde respons een gematigd transitietempo mogelijk maken. Dat zorgt voor meer economische stabiliteit, lagere inflatie en minder fysieke risico’s. Als COP26 mislukt, zal de vertraagde transitie in een sneller tempo moeten plaatsvinden. Dat brengt het risico met zich mee van doorgeschoten overheidsbeleid, hogere inflatie en lagere economische groei.

Vanuit het oogpunt van beleggers (asset owners in dit geval) zijn de belangrijkste punten in het licht van een succesvolle COP26:

1. De verdere polarisatie tussen de ESG-winnaars en -verliezers zet door, met meer afwijkende waarderingsratio’s in elke sector en/of regio, omdat het financiële belang toeneemt. De winnaars blijven de bedrijven die reeds aan de transitie zijn begonnen en/of bij klimaatoplossingen betrokken zijn. De achterblijvers zijn juist de bedrijven in koolstofintensieve sectoren en/of bedrijven zonder doelstellingen of uitgebreide actieplannen voor de transitie.
   De achterblijvers zullen uiteindelijk toch gedwongen zijn de overstap te maken, om te voorkomen dat ze geen toegang meer hebben tot de financiële markten, maar tegen hogere kosten.
2. Terwijl de Net Zero-doelstellingen een ‘licence to operate’ worden, zullen beleggers de bestaande transitieplannen, toegewezen middelen en kapitaaluitgaven onder de loep nemen om greenwashing te voorkomen.
3. Niet-adaptieve bedrijven gaan op de middellange termijn de druk van de koolstofbeprijzing voelen.
4. De stroom positief nieuws over COP26 kan op de korte termijn voor een opleving in de prestaties van duurzaamheid als beleggingsthema zorgen, waarvan de positie dit jaar is verstevigd door waarderotatie en de huidige energiecrisis in Europa.

Als de COP mislukt, zijn de gevolgen grotendeels tegengesteld. De koolstofintensieve sectoren zullen voorlopig veilig zijn, waardoor mogelijk een opluchtingsrally ontstaat en winst wordt genomen in sectoren die verbonden zijn aan de toeleveringsketen voor klimaatoplossingen. De transitie zelf zal in de toekomst sneller verlopen en disruptiever worden., aangezien het risico op “gestrande” activa zal toenemen voor koolstofintensieve sectoren, hoewel dit risico naar de toekomst zal verschuiven. De ESG-winnaars zullen met een bepaalde mate van winstneming te maken krijgen, door een vertraging in ondersteunende wetgeving en een lagere verwachte groei op middellange termijn.

Wereldwijd gezien zal er geen sprake zijn van een gelijk speelveld: regio’s die in de energietransitie volharden (hoogstwaarschijnlijk de EU en de VS) zullen de regels voor de daar gevestigde bedrijven aanscherpen. Daardoor neemt hun concurrentievermogen af of worden ze gedwongen om zich elders te vestigen. Samen met de toegenomen fysieke risico’s tempert dit de groei van het bbp en verhoogt het de economische instabiliteit, waardoor mogelijk maatschappelijke onrust ontstaat.

Dit artikel is ook beschikbaar in het Engels: COP26 - An investor perspective

Het bericht COP26: een beleggersperspectief verscheen eerst op The Asset.

De maatschappelijke pijler is naar onze mening op de lange termijn één van de belangrijkste aanjagers voor zowel langetermijngroei van het Bruto Nationaal Product (BNP) als de hoogte van bedrijfsresultaten. De belangrijkste recente katalysatoren van dit proces zijn de maatschappelijke gevolgen van de coronapandemie en in zekere zin ook de recente onrust in de VS met betrekking tot gelijkheid en sociale inclusie.

Het is zeer waarschijnlijk dat de Europese Commissie de sociale factoren in de nabije toekomst in de ESG-rapportage (ESG-transparantieverordening) zal opnemen.

De maatschappelijke pijler komt voor het voetlicht

De gevolgen van de coronapandemie voor de gezondheid en de economie worden elke dag opnieuw goed uitgelicht en besproken, maar op de achtergrond ontvouwt zich op meerdere niveaus nog steeds een maatschappelijke crisis.

Volgens de Wereldbank zorgen de economische gevolgen van de pandemie ervoor dat in 2020 circa 100 miljoen mensen in extreme armoede terechtkomen (zij moeten rondkomen van minder dan $1,90 per dag) als gevolg van inadequate sociale-zekerheidsstelsels. In tegenstelling tot de stereotypes zijn deze mensen relatief goed opgeleid en wonen zij in stedelijke gebieden van middeninkomenslanden. De crisis heeft de kwetsbaarheid van werknemers met niet-standaardcontracten goed blootgelegd.

Pandemie keert langdurige daling van extreme armoede om

Bron: World Bank

Denk bijvoorbeeld aan werknemers met een nulurencontract; zij werden tijdens de eerste golf zwaar getroffen en werden vaak per direct ontslagen, kregen geen ontslagvergoeding en kwamen niet in aanmerking voor overheidssteun.

Schokkend genoeg heeft volgens het Internationaal Vakverbond circa 60 procent van de werknemers wereldwijd een informeel dienstverband, wat betekent dat die werknemers helemaal geen toegang hebben tot rechten, sociale zekerheid en Arbonormen.

Door deze cijfers krijgen we toch een andere kijk op het belang van maatschappelijke factoren (de S) binnen het ESG-raamwerk.

Op macroniveau is menselijk kapitaal van het grootste belang voor maatschappelijke en economische ontwikkeling. De opstapeling van onopgeloste maatschappelijke problemen over een langere periode kan een negatieve impact hebben op de langetermijngroei van het BNP, als gevolg van lagere arbeidsproductiviteit en -participatie en demografische veranderingen. Lage inkomens en grote ongelijkheid kunnen voor maatschappelijke onrust zorgen. Dit kan op zijn beurt een weerslag hebben op de politieke stabiliteit, nationalisme en protectionisme aanwakkeren en arbeids- en kapitaalstromen veranderen, met als gevolg dat investeringen minder rendement opleveren en de staatsschuld verder oploopt. De Brexit is een goed voorbeeld van een dergelijk domino-effect.

Het was evident dat het maatschappelijke aspect in 2020 werd erkend: er werden aanzienlijk meer sociale obligaties (social bonds) uitgegeven en overheden, agentschappen, bedrijven en financiële instellingen kozen ervoor groene en maatschappelijke projecten te financieren. Sociale obligaties zijn obligaties die worden uitgegeven om projecten die maatschappelijke veranderingen stimuleren, te financieren, zoals het ondersteunen van als gevolg van de coronapandemie ontslagen arbeiders (met het Europees instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid in noodsituaties te beperken, SURE) of door middel van ‘pandemie-obligaties’.

Volgens Bloomberg overschreed de wereldwijde obligatie-uitgifte reeds in april het niveau van 2019 en tot nu toe zijn er in Azië 250% méér obligaties uitgegeven ten opzichte van 2019. Tot nog toe wordt ongeveer 70% van de sociale obligaties door overheidsorganen en supranationals uitgegeven. Het corporate-segment heeft echter een snelle groei doorgemaakt, al begon dit segment laag.

Het is een aantrekkelijke markt, gezien het feit dat groene/gelabelde obligaties doorgaans grotere orderportefeuilles en kleinere spreads hebben, met mogelijk lagere schulden als gevolg. Bovendien kunnen deze obligaties een positieve invloed hebben op de reputatie van de uitgevende instelling en een teken zijn van leiderschap met betrekking tot maatschappelijke problemen.

De uitgifte van sociale obligaties heeft een vlucht genomen in 2020 (in $ miljard)

French Unédic (werkloosheidsinstantie) en Nederlandse Waterschapsbank (financiert de Nederlandse publieke sector) zijn de grootste emittenten van sociale obligaties.
Bron: BofA Global Research, Bloomberg

De ‘S’-pijler wordt op bedrijfsniveau steeds belangrijker en krijgt meer voet aan de grond

Op bedrijfsniveau wordt de maatschappelijke pijler bezien door het prisma van de verhouding tussen het bedrijf en zijn niet-beleggende stakeholders, zoals werknemers, klanten, leveranciers, lokale gemeenschappen en de samenleving als geheel. De maatschappelijke kwesties zijn zowel rechtstreeks als via de toeleveringsketen relevant voor bedrijven en kunnen blijvende gevolgen hebben voor prestaties en rendement. Denk daarbij aan reputatieschade, aansprakelijkheidsrisico's, extra kosten door lage werknemerstevredenheid en -productiviteit wat leidt tot hoog verloop of stakingen, of schadevergoeding voor slechte behandeling van werknemers of in geval van ongevallen door onvolkomenheden in Arbonormen.

Een ander voorbeeld is potentiële gemiste omzet en groeimogelijkheden voor bedrijven die de mensenrechten onvoldoende waarborgen of deze zelfs schenden of als gevolg van terugroepacties voor producten door lage productienormen. Het kan ook voorkomen dat consumenten specifieke producten boycotten simpelweg omdat ze niet onder humane omstandigheden worden gemaakt. Als bedrijven geen duurzame toeleveringsketen kunnen waarborgen, kan dit schadelijk zijn voor hun reputatie én hun vermogen producten op veilige wijze in te kopen.

Ter illustratie: de aandelenkoers van Boohoo (een Britse onlinemodewinkel) kelderde in juli 2020 met 40% naar aanleiding van een onbevestigd artikel waarin werd gemeld dat de leveranciers van Boohoo minder dan het minimumloon uitbetaalden en dat zij niet voldoende veiligheid en anti-coronamaatregelen boden. Als reactie hierop stopten Next, Zalando en ASOS tijdelijk met de verkoop van Boohoo-producten.

Wij zijn er sterk van overtuigd dat menselijk en sociaal kapitaal essentieel is voor bedrijven in alle sectoren. De besluitvorming en financiële materialiteit rondom sociaal management en personeelsmanagement zal echter per sector grote verschillen vertonen, bijvoorbeeld door de aard van de sector, bedrijfsmodellen of de regio waar een bedrijf zijn activiteiten ontplooit. Volgens onderzoek van MSCI vertegenwoordigde de ‘S’-pijler in de periode 2002-2019 circa 39%, maar in de energiesector was dit 16,3% en in de financiële sector 59,8%.

Sociaal management is met name van belang voor de gezondheidszorg, industrie en telecom, vooral op het gebied van productveiligheid en -kwaliteit, privacy en gegevensbescherming alsook toegang en betaalbaarheid.

Sectoren waarvoor uitgevende instellingen van sociaal kapitaal materieel zijn

• Relevant voor de meeste bedrijven in de sector
— Waarschijnlijk niet relevant voor een van de bedrijven in de sector

De bedrijfssegmenten waar menselijk kapitaal van groot belang is, waaronder begrepen de normen voor de toeleveringsketen, zijn onder meer: basisconsumptie, luxeconsumptie, de ICT-industrie, de winningsindustrie, de financiële sector en de bouw. Volgens MSCI is het interessant om te zien dat in de periode 2003-2019 de bedrijven met de hoogste ratings op het gebied van personeelsmanagement gemiddeld 3% per jaar beter presteerden dan de bedrijven met de laagste ratings.

In sommige sectoren zijn alleen bepaalde onderwerpen op het gebied van menselijk kapitaal van financieel belang: gezondheid en veiligheid is belangrijker in productiesectoren dan in dienstverlenende sectoren, terwijl loopbaanontwikkeling weer belangrijker is in zeer technische sectoren, gezien de schaarste aan geschoolde arbeidskrachten. Voor sectoren met veel laaggeschoolde arbeid zijn gestandaardiseerde arbeidsomstandigheden juist weer belangrijker.

Koppeling met de E en de G

Hoe versterken de E, S en G elkaar? Empirisch bewijs suggereert dat bedrijven met een sterke cultuur dankzij een meer holistische aanpak doorgaans over de langere termijn beter presteren. Hoewel de bedrijfscultuur onder de ‘G’ (de governancepijler) valt, zorgt deze cultuur ook voor sterke werknemersbetrokkenheid, wat op zijn beurt weer zorgt voor een soepelere invoering van veranderingen met betrekking tot alle drie de pijlers. Bij bedrijven met een betere cultuur komen over het algemeen ook minder controverses voor en zij hebben beter zicht op materiële risico's.

Een negatief voorbeeld hiervan is Rio Tinto. De CEO en twee topfunctionarissen van Rio Tinto moesten onder druk van stakeholders opstappen, nadat in mei 2020 een Aboriginalgrot in de Juukan-kloof (West-Australië) werd vernietigd. Aan de ene kant betreft dit een maatschappelijke kwestie, aangezien die een zeer grote impact had op de gemeenschap. Aan de andere kant was een aantal mensen binnen Rio Tinto op de hoogte van het culturele belang van de grot, ook al beweerde het topmanagement dat het van niets wist. Het incident vond plaats door “een reeks beslissingen die over een langere periode waren genomen”, wat wijst op onvolkomenheden in het ondernemingsgedrag (de governance-pijler). Aandelen in Rio Tinto staan op de uitsluitingslijst van ACTIAM.

Wat betreft risicomaterialiteit, impact op winstgevendheid en idiosyncratische risico's zijn governance-indicatoren belangrijker op een relatief korte termijn (binnen een jaar), aangezien governance-gerelateerde event-risico's en incidenten doorgaans een directe impact op aandelenkoersen hebben. Tegelijkertijd zijn de maatschappelijke en milieu-indicatoren meestal relevanter voor risicobeoordelingen met betrekking tot de langetermijnbeleggingshorizon, aangezien zij zich richten op een lange levensduur en aanpassingsvermogen, aldus het onderzoek van MSCI Research over de periode 2006-2019.

In principe kunnen vermogensbeheerders de E/S/G-weging aanpassen aan hun individuele beleggingshorizon. Bij ACTIAM streven we naar een aanpak waarbij elke pijler in gelijke mate wordt vertegenwoordigd en waarbij de materialiteit per sector wordt aangepast. Zo krijgen we beter grip op alle aspecten van de ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsverduurzaming, aangezien we werken met langetermijnhorizons.

Betrokkenheid bij het bedrijf is onontbeerlijk voor een goed begrip van de ESG-ratings

Het is belangrijk om te benoemen dat zowel algehele ESG-ratings als individuele ratings voor de maatschappelijke component (de ‘S’) zeer verschillend zijn bij externe aanbieders, als gevolg van verschillende raamwerken, belangrijke parameters, kwalitatieve beoordelingen en het toegekende gewicht van subcategorieën. Dit zorgt ervoor dat ESG-ratings van aanbieders minder goed kunnen worden vergeleken, wat heeft geleid tot verschillende resultaten voor de beleggingsrendementsanalyses per driver.

Bedrijven (en dan vooral kleinere bedrijven die minder makkelijk vaste kosten kunnen opvangen en minder middelen hebben om engagement aan te gaan) richten zich vaak liever op de criteria van één ESG-aanbieder dan op de hele groep aanbieders. Aangezien ESG-aanbieders bedrijven die minder gegevens vrijgeven doorgaans bestraffen, ontstaat er een verschil tussen de ratings van de gekozen ESG-aanbieders en de niet-gekozen ESG-aanbieders. Op grotere schaal zal dit tevens leiden tot een vertekend beeld op basis van de grootte van een bedrijf.

ESG-criteria: grote indexproviders

Bron: Refinitiv, MSCI, Bloomberg, FTSE; OECD assessment

Door deze zorgwekkende ontwikkelingen zijn wij van mening dat het zeer belangrijk is om direct met bedrijven de dialoog aan te gaan. Bij ACTIAM zijn zowel de interne ESG-analisten als de portefeuillebeheerders van actieve producten direct betrokken bij bedrijven; zij begeleiden hen bij het doorvoeren van gedragsveranderingen en kijken tegelijkertijd voorbij de externe ESG-ratings. Het resultaat van deze engagement wordt weerspiegeld in ACTIAM‘s interne ESG-ratings en beleggingsbeslissingen.

In de toekomst zouden toezichthouders moeten helpen bij het harmoniseren van verslaglegging. Hopelijk zorgt de EU Taxonomie ervoor dat de verschillende ESG-raamwerken en -standaarden worden vervangen door één standaard voor de hele EU. De milieupijler blijft echter centraal staan. De recente ontwikkelingen duiden er echter op dat uitbreiding naar maatschappelijke en governancefactoren op de korte termijn zeer waarschijnlijk is, wat op zijn beurt vraagt om geharmoniseerde verslaglegging over een breder scala aan parameters.

Wij geloven dat meer informatieverstrekking kan leiden tot hogere ESG-ratings, wat leidt tot een groei in momentum-gedreven rendement. Ditmaal zou dit echter moeten worden aangejaagd door eigen initiatief en informatieverstrekking over de maatschappelijke pijler. Momenteel wordt de maatschappelijke pijler slechts beperkt weerspiegeld in de aandelenkoersen en waarderingen van bedrijven.

Conclusie

Wij verwachten dat duurzaam beleggen de komende tien jaar de belangrijkste beleggingstrend blijft, met een breder scala aan marktdeelnemers die het ESG-veld vanaf zowel de aandelenzijde als de zijde van de vastrentende waarden zullen betreden. Tot nu toe werden beleggingsbeslissingen gedomineerd door “E”- en “G”-criteria en bleven de maatschappelijke doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's) ver achter.

In de tussentijd schat Moody's dat circa $ 8 biljoen van de schuld die het beoordeelt/een rating geeft, direct of indirect is blootgesteld aan sociale risico's op macro- en bedrijfsniveau. De "S" is een belangrijke risicobeperking voor het bedrijf: de betrokken en tevreden medewerkers werken harder en zorgen voor betere resultaten voor de organisatie, terwijl tevreden klanten, solide en inclusieve relaties met gemeenschappen en controle over de toeleveringsketen de risico's van merkschade helpen elimineren. Het sociale aspect en de aantrekkelijkheid van werkgevers spelen een steeds grotere rol voor millennials en dus voor toekomstige economische groei.

Nu de focus op de ‘S’ groeit, met de pandemie als grootste aanjager, zullen de verwachtingen van ratingbureaus en beleggers navenant groeien. De ESG-ratings van ratingbureaus kunnen als een handige gids dienen bij het beoordelen van bedrijven, maar het is raadzaam om dieper in te gaan op de basis van die ratings. Met de desbetreffende bedrijven de dialoog aangaan en rentmeesterschap (stewardship) in ondernemingsgedrag is de sleutel in dit proces.

Wij denken dat het voor beleggers met een langetermijnbeleggingshorizon binnen het ESG-raamwerk verstandig is om het belang van de ‘S’-pijler te vergroten, om zo een meer geharmoniseerde aanpak te waarborgen. Idealiter wordt een holistische aanpak gevolgd op basis van toekomstige kansen en SDG's, die vergelijkbaar is met onze aanpak bij ACTIAM.

Op de korte termijn kan een toenemende mate van informatieverstrekking rondom maatschappelijke componenten (de ‘S’) die door toezichthouders wordt gevraagd zorgen voor een volgende opleving in hogere ESG-ratings en het ESG-momentum. Vanuit een waarderingsoogpunt zal dit waarschijnlijk zorgen voor lagere kapitaalkosten alsook langetermijngroei van en hogere waarderingspremies op blootgestelde aandelen.

Dit artikel is ook beschikbaar in het Engels: English version

Het bericht De 'S' meer centraal binnen ESG - Een katalyserende werking op langetermijnrendement verscheen eerst op The Asset.

Gezien het diametraal tegenovergestelde klimaatbeleid in de campagnes van de kandidaten, vragen wij ons af hoe een overwinning van Biden (of Trump) de prestaties van Europese duurzame aandelen in ons universum zal beïnvloeden.

In dit artikel belichten wij de impact van een overwinning van Biden met een meerderheid die groot genoeg is om wetswijzigingen op basis van zijn voorgestelde “Green Bill” door te voeren.

Een sterk ESG-momentum leidt tot beleidswijzigingen

Voordat we overgaan tot het evalueren van Bidens “Green Bill”, moeten we ons realiseren dat dit wetsvoorstel niet alleen de jongere generatie verleidt om op de Democraten te stemmen, maar dat Biden hiermee ook het groeiende wereldwijde ESG-momentum kan benutten om zo de Democratische agenda in Amerika te bevorderen.

Wereldwijd heeft een toenemend aantal bedrijven, voornamelijk in Europa, de ESG-criteria omarmd en duurzaamheid in hun strategieën, businessmodellen en management van compensatieparameters opgenomen. Zelfs een vermeende klimaatconservatieveling als BP haakt nu aan en heeft een ambitieuze nieuwe strategie aangekondigd die gericht is op het nakomen van de CO2-neutrale ambities in 2025.

De publieke opinie en focus van de overheid is al verlegd, hetgeen geleid heeft tot een Europees Groen Herstelplan. Bovendien heeft de Chinese overheid aangekondigd dat het haar ambitie is om voor 2050 CO2-neutraal te zijn; als Biden wint zien we de mogelijkheid dat ook de Amerikaanse focus verschuift naar een meer milieubewust model. Deze verschuiving, waarbij het klimaat als één van de belangrijkste kwesties op het gebied van wereldwijde veiligheid en buitenlandbeleid gezien wordt, is ongeëvenaard.

Er zijn meerdere factoren die de positieve verandering in vraag naar duurzame aandelen makkelijker maken, zoals de drastische vermindering van de kosten van schone energie, de snelle ontwikkeling van schone technologieën, lage rentes en de gevolgen van de COVID-19-pandemie.

Investeerders hebben een steeds positiever sentiment over bedrijven met een duurzame focus, met als resultaat een instroom van circa USD 100 miljard naar wereldwijde ESG-fondsen dit jaar tot nu toe, bijna de helft van de cumulatieve instromen van de afgelopen 20 jaar volgens de BoAML-analyse.

Wekelijkse update wereldwijde ESG-flow

Bron: EPFR Global, BofA European Equity Quant Strategy

Rendement meest overgewaarde ESG-aandelen vs meest ondergewaardeerde aandelen in Europa YTD

Bron: BofA European Equity Quant Strategy; Factset Ownership

Terwijl de vraag toeneemt, is zelfs in Europa de hoeveelheid beschikbare duurzame aandelen nog beperkt, wat heeft geleid tot de loskoppeling van het rendement van duurzame aandelen van die van de bredere markt met zijn hoge waarderingen. De MSCI ESG Leaders Index heeft de MSCI Europa index met 4,8% dit jaar tot nu toe verslagen en zelfs met 8,4% sinds het einde van 2017. De “top 50 van de meest overgewaardeerde ESG-aandelen versus de laatste 50 meest ondergewaardeerde”-index, die wordt gevolgd door BofA, gaf bijna 20% overwaardering YTD.

Met de verkiezingen voor de deur, zullen we onszelf moeten afvragen of de huidige premies voor duurzame aandelen houdbaar zijn, of komt er een langdurige verkoop? En: welke aanvullende drijfveren in de VS reiken verder dan de impact van het Europese Herstelfonds en kunnen deze steun bieden aan Europese bedrijven?

De algemene consensus is dat terwijl de ESG-aandelen zullen profiteren van Bidens overwinning, de bredere markt negatief beïnvloed zal worden door zijn “Green Bill” en de noodzaak om dat te bekostigen via belastingverhogingen. Aan de andere kant zal een overwinning van Trump waarschijnlijk de voorkeur hebben van de bredere markt maar zal dit een negatieve impact hebben op de ESG-premies, wat weer zal leiden tot verkoop van duurzame aandelen.

Als de ESG-bubbel inderdaad zou barsten met een sterke krimp van de ESG-premies, is dat een mooie kans voor langetermijninvesteerders (waaronder het ACTIAM Duurzaam Europees Aandelenfonds) die menen dat de huidige ESG-trends onomkeerbaar zijn en dat bedrijven die hoog scoren op duurzaamheid op de lange termijn zullen winnen en bovengemiddelde aandeelhoudersrendementen zullen behalen.

De voorgestelde “Green Bill” en impact belasting zijn essentieel

Infrastructuur
Het aannemen van hun respectievelijke wetsvoorstellen voor infrastructuur is voor beide kandidaten essentieel om de COVID-19-crisis te overwinnen en om banen te creëren. Biden leunt op de ontwikkeling van duurzame infrastructuur en de overgang naar groene energie, terwijl Trump de nadruk legt op de bestaande infrastructuur. Hieronder ziet u een vergelijking van de voorstellen van Biden en Trump. De voorstellen van Biden zijn veel breder, gedetailleerd en “groen” georiënteerd, in lijn met zijn ambitie voor een CO2-neutrale economie in 2050.

Andere beleidsplannen van Biden met impact op de Europese aandelenbeurs

• Belastingen: De keerzijde van Bidens plan is dat het noodzakelijk is om groene investeringen te koppelen aan belastingverhogingen voor bedrijven (van 21% naar 28%) en rijke Amerikanen (van 37% naar 39,6%). Wij denken dat een verhoging van maximaal 4% voor bedrijven realistisch is, wat leidt tot een financieringsgat. Trump pleit voor een verdere belastingverlaging voor particulieren en bedrijven, wat het sentiment voor de bredere aandelenmarkt verder zou versterken.
• Biden heeft opnieuw bevestigd dat hij de VS opnieuw wil laten aansluiten bij het Klimaatakkoord van Parijs.
• Beide kandidaten hebben benadrukt dat de betrekkingen tussen de VS en China steviger aangepakt moeten worden, dus op dit front verwachten we weinig nieuws (behalve een afwezigheid van sterke marktreacties op de Twitterberichten van Trump).
• Biden vindt Trumps handelsoorlog slecht voor de Amerikaanse consumenten en boeren en we kunnen daarom een verzachting of verlaging van sommige tarieven verwachten. Zoals u weet zijn de huidige tarieven van invloed op de import vanuit China, Mexico, Japan en Europa (auto's) naar de VS.
• Een sterker beleid op het gebied van mededinging, handhaving in antitrustzaken en privacybeleid en ook op het gebied van hervormingen in de gezondheidszorg en herziening van de prijzen van medicatie.

Zal Europa profiteren?

Vanuit de sectoren gezien, zal de Europese industrie het meest profiteren van een overwinning van Biden. Hoewel de industrie in totaal slechts 26% van de totale inkomsten genereert in de VS, hebben sommige ESG-fondsen de juiste thematische positie voor de voorgestelde thema’s van groene bouw en infrastructuur, waaronder een verbetering van het elektriciteitsnet, verbeteringen in de infrastructuur van elektrische voertuigen en telecommunicatie, renovaties van gebouwen en apparatuur voor de energietransitie.

Europese nutsbedrijven kunnen profiteren van hun ervaringen met duurzame energiebronnen, vooral van offshore wind, omdat Europese bedrijven deze technologie al vroeg hebben gebruikt. De Europese nutsbedrijven Orsted (marktleider met meer dan 90% opgewekte elektriciteit met behulp van duurzame energie), RWE en Iberdrola kunnen daarom een grote rol spelen bij het opwekken van energie door middel van offshore wind vanwege hun bestaande ervaring met offshore windparken. Als de Amerikaanse inschrijvingen geopend worden, zullen deze fondsen zeker meedoen.

Prognose offshore windenergie 2020-2029

Bron: Wood Mackenzie, per 12.05.20

Geïnstalleerde capaciteit windturbinemarkt 2019

Bron: Evwind, News menu, Uncategorized, Wind Energy

De Europese bouwmaterialensector heeft een positie van circa 35% EBITDA op de Amerikaanse markt voor infrastructuur en constructie. Bij CRH is dit getal bijna 70% EBITDA en een opleving in bovengrondse infrastructuur kan zorgen voor nieuwe zakelijke kansen.

Sectoren die niet profiteren van Bidens beleid

• Energie: de mogelijke consequenties van een overwinning van Biden voor de Amerika-georiënteerde olie- en gasbedrijven zijn: zeer waarschijnlijk een koolstofheffing en/of een norm voor schone energie, nieuwe restricties op fracking en export van energie, strikte regelgeving op het gebied van veranderingen in uitstoot en veranderingen op het gebied van federale grondlease en vergunningen.
  Indien ze worden aangenomen, zullen de voorstellen de Amerikaanse toekomstige groei in de productie van olie en gas waarschijnlijk belemmeren. BP, RDS, Equinor, Repsol en Total werken met Amerikaanse schalie en in de Golf van Mexico. Hun gecombineerde effect op de middellange termijn zou netto negatief moeten zijn, ondanks mogelijke ondersteuning vanuit de stijging in duurzame activiteiten.
• Technologie: De Europese technologiesector omvat enkele belangrijke duurzame bedrijven. Het zal waarschijnlijk druk ondervinden van veranderingen in regelgeving omtrent: strenger mededingingsbeleid, handhaving in antitrustzaken, privacybeleid, cybersecurity, “Section 230”-hervormingen en een mogelijke verhoging van vennootschapsbelasting. De meeste Europese large-capfondsen met een grote Amerikaanse directe en indirecte (via klanten)positie en ook een sterke concurrentiepositie in Amerika zullen waarschijnlijk een negatieve impact ondervinden.
• Farmacie: De Europese farmaceutische industrie kan wat druk ondervinden van de vernieuwde controle op de prijzen van medicijnen en hogere vennootschapsbelastingtarieven. De angst voor een negatieve impact op de hervormingen drukken op het sentiment van de meeste Europese farma vanwege een grote afhankelijkheid van de VS (meer dan 50% van de omzet), vooral van Roche en Novo Nordisk.

Regionale positie van de Europese sectoren

Bron: ACTIAM, Factset

Conclusie

Wij kunnen concluderen dat, ongeacht welke kandidaat wint, de markten zullen reageren. In het geval dat Biden president wordt, zal de wereldwijde klimaatagenda belangrijker worden. Hiervan zullen duurzame bedrijven zeker profiteren. Om een verdere waardering van “groene” aandelen te ondersteunen, moeten we eerst kijken hoe zijn plannen zich ontwikkelen en tot uitvoer worden gebracht. Als actieve belegger moeten alle relevante ontwikkelingen worden bijgehouden en moet de dialoog worden gezocht met de bedrijven in het betreffende universum.

Gaan bedrijven die in een transitie zijn naar een duurzame samenleving, profiteren van verbeterde groeiprofielen en de winst-per-aandeelschattingen? Dat hopen we van harte. In de tussentijd kunnen we, mocht de markt een verkoop van ESG-fondsen laten zien, dit als een mogelijkheid benutten voor kortetermijninvesteringen in uitstekende duurzame aandelen.

Dit artikel is ook beschikbaar in het Engels: English version

Het bericht Groen plan of groene bubbel? Verkiezingen VS 2020 verscheen eerst op The Asset.