Vanwege de aanvankelijke onzekerheid rond de beslissing van MSCI bracht ik samen met andere beleggingsprofessionals van T. Rowe Price een verkennend bezoek aan het land. Naast frontiermarktanalisten bevatte onze groep ook obligatiespecialisten en leden van het Latijns-Amerikaanse aandelenteam, die alles afweten van Peruaanse bedrijven en de sectoren waarin deze actief zijn.

Het eerste wat mij in Peru opviel, was het fantastische eten. Dat is een combinatie van Japanse en Zuid-Amerikaanse smaken zoals ik nooit eerder had geproefd. Afgezien van de keuken was ik ook aangenaam verrast door het aantal goed geleide kwaliteitsbedrijven in het land. Ik kwam dan ook thuis met notitieboekjes vol interessante beleggingsideeën voor het geval de status van Peru zou worden aangepast.

Gezond en stabiel

Peru is erin geslaagd een behoorlijke economische diversificatie tot stand te brengen en er zijn verschillende respectabele bedrijven in de sectoren bankwezen, vastgoed en detailhandel gevestigd. Dit heeft gezorgd voor een gezonde economie en stabiele groeicijfers. Peru is al lange tijd een van de sterkst presterende Latijns-Amerikaanse landen, met een geschatte bbp-groei van 3,7% dit jaar die in 2017 zou kunnen oplopen naar 4,1%.

In politiek opzicht is de situatie stabiel. Hoewel bij de meest recente presidentsverkiezingen aanvankelijk werd gevreesd dat een radicale populist zou winnen, werd het uiteindelijk een nek-aan-race tussen twee bedrijfsvriendelijke kandidaten en kwam Pedro Pablo Kuczynski, oud-econoom bij de Wereldbank, met een minimale marge als winnaar uit de bus.

De economie van Peru is van oudsher een afspiegeling van de unieke en gevarieerde geografische kenmerken van het land. Hoewel het enigszins gebukt gaat onder de Latijns-Amerikaanse ‘vloek’, ofwel de afhankelijkheid van grondstoffen, heeft Peru een grote variatie aan natuurlijke rijkdommen. Dat leidt tot een relatief evenwichtige economie. In het zuiden ligt de Stille Oceaan, die de basis vormt voor een florerende visserijsector, terwijl in het binnenland volop koper, goud, zilver ijzererts, olie, hout en steenkool te vinden zijn.

Het leunen op kopererts

Zodoende is het begrijpelijk dat het land sterk leunt op zijn grondstoffenexport. Het belangrijkste exportproduct van Peru is kopererts. De productie is dit kalenderjaar meer dan 50% gestegen, waarmee het land hard op weg is om ’s werelds tweede leverancier van kopererts te worden, na buurland Chili en voor China. Dit brengt ons bij onze ontmoeting met de Chief Financial Officer van een van de grootste koperbedrijven en bezitter van de hoogste koperreserves wereldwijd.

Het bedrijf, een kerndeelneming van het Latijns-Amerikaanse aandelenteam, is het jaar goed begonnen en heeft flinke vorderingen geboekt met zijn uitbreidingsplannen. Door de capaciteit aan het zeer lage einde van de kostencurve uit te breiden, moet het management volgens ons in staat zijn succesvol te opereren in deze markt, ondanks het heersende overaanbod. Het bedrijf sprong er in alle opzichten uit.

Ook bezochten we een mijnbouwbedrijf dat zich richt op de winning van goud, zilver, koper, lood en zink. Het heeft onder meer een belang van 20% in een gerenommeerde kopermijn, waar onlangs een grootschalig investeringsprogramma werd afgerond om de capaciteit te vergroten. Daardoor zal de productie dit jaar en in 2017 flink stijgen, terwijl de kosten zijn gedaald. Het aandeel heeft de afgelopen tijd een forse outperformance geboekt en is in de eerste zes maanden van het jaar maar liefst 150% gestegen (uitgedrukt in dollars).

Grote merken zien het zitten

De Peruaanse retailsector behoorde tot voor kort tot de minst ontwikkelde in Latijns-Amerika, en naar regionale normen gemeten, blijft de penetratie nog steeds achter. Dit betekent dat er voor goed gepositioneerde kwaliteitsretailers jaren van gezonde organische groei in het vooruitzicht liggen. Hoewel de penetratie laag blijft, is de sector de afgelopen jaren sterk gegroeid dankzij de instroom van buitenlands kapitaal. Zo hebben verschillende internationale kledingmerken hun entree op de markt gemaakt, terwijl op heel wat straathoeken vestigingen van bekende koffieketens te vinden zijn.

We verwachten dat deze groei zal doorzetten naarmate de lonen stijgen en de welvarende middenklasse in omvang toeneemt. In deze sector viel mijn oog al snel op een multi-format concern dat belangen heeft in supermarkten, drogisterijen en winkelcentra. Het management heeft maatregelen genomen om de schulden af te bouwen na een periode van forse kapitaalinvesteringen, vooral in zijn winkelcentrumactiviteiten, waaronder een megamarkt (mall) die binnen nu en twee jaar wordt geopend. Zowel de winkelcentrum- als de drogisterijdochter zijn marktleider.

We bezochten zo’n winkelcentrum, dat verrassend verwesterd is en niet alleen een populaire plek is om te winkelen, maar ook om af te spreken met vrienden, te eten en ontspannen. Ook bezochten we enkele winkels van de drogisterijdochter, die dit jaar een van de belangrijkste bijdragen aan de performance heeft geleverd en slechts één concurrent heeft.

Groeiruimte bankensector

Bij mijn voorbereidingen op de reis maakte ik me zorgen over de valuta-mismatch in het Peruaanse banksysteem, waar een dollarisatie van spaartegoeden had plaatsgevonden. Als gevolg daarvan bedroeg de loan-to-deposit-ratio in lokale valuta bijna 150%. Tijdens onze gesprekken met de Peruaanse centrale bank werden deze zorgen enigszins gesust. Het betrof, zo werd uitgelegd, vooral een eenmalige actie van lokale instellingen die vreesden voor een devaluatie van de Peruaanse sol. De centrale bank had het risico verminderd door banken repo’s aan te bieden om het gat te dichten, een maatregel die als tijdelijk wordt beschouwd.

Met dit in het achterhoofd zijn wij van mening dat de Peruaanse bankensector structureel gezien een van de aantrekkelijkste in de regio is. Het is een sterk geconcentreerd systeem waarin 86% van alle kredieten en deposito’s in handen is van de vijf grootste banken in het land, met een gemiddeld Return On Equity (ROE) dat hoger is dan in de meeste andere landen in de regio. En net als de retailsector loopt de penetratie van de bankensector in het land ver achter, waardoor er nog aanzienlijke ruimte is voor organische kredietgroei.

Een onderneming die gunstig gepositioneerd is om van deze kansen te profiteren, is de grootste financiële dienstverlener in het land, die een marktaandeel heeft van circa 35%. Dit gediversifieerde concern, dat ook eigenaar is van de op een na grootste verzekeringsmaatschappij van het land, werkt met een solide kapitaalbasis en heeft zowel zijn kredietverstrekking als zijn deposito-ontvangst weten uit te breiden.

Ook dit aandeel behoort tot de kerndeelnemingen van ons Latijns-Amerikaanse team en het bezoek bevestigde hun beleggingsthese. Het management heeft een cultuur van voortdurende verbetering tot stand gebracht, zoals blijkt uit de verbeterde vermogenspositie en de vooruitzichten voor kredietgroei op langere termijn.

Klaar om toe te slaan

Het bezoek bevestigde mijn positieve verwachtingen voor het geval van een herclassificatie, aangezien daardoor een breder aanbod Peruaanse kwaliteitsbedrijven bij buitenlandse investeerders in beeld komt. Als frontiermarkt zou Peru een aanzienlijke weging van 12% in de MSCI Frontier Markets Index hebben en met minstens acht namen vertegenwoordigd zijn, terwijl het nu met drie namen slechts 0,5% van MSCI Emerging Markets Index uitmaakt.

Zoals gezegd, hoewel uiteindelijk werd besloten dat Peru zijn huidige status als opkomende markt behoudt, blijft het land on watch aangezien het maar nipt aan de voorwaarden voldoet. Uiteraard blijf ik alert en klaar om in actie te komen mochten zich verdere ontwikkelingen rond een statusverandering voordoen.

Het bericht Peru ontstijgt de Latijns-Amerikaanse vloek verscheen eerst op The Asset.

Tegelijkertijd wilden we onze kennis van de economieën van deze landen verdiepen. Het initiatief voor dit bezoek kwam van de staatsobligatieanalist van ons obligatieteam, die de laatste tijd een positiever kijk op deze regio heeft.

Het was ons eerste uitgebreide bezoek aan de Balkanlanden, want hiervoor vonden besprekingen met belangrijke ondernemingen uit deze regio meestal in Londen plaats. De timing van onze reis was perfect. De groei in alle drie de landen lijkt namelijk juist nu een impuls te krijgen, na een periode van achteruitgang en in het geval van Kroatië een volledige recessie.

Verschillende drijfveren

Ook al liggen de drie Balkanstaten dicht bij elkaar, elk van de drie economieën heeft zijn eigen karakteristiek en in elk land spelen verschillende economische drijfveren een hoofdrol. Top-down bekeken is Servië, het enige land dat geen lid is van de Europese Unie (EU), op een lager punt in de economische ontwikkeling begonnen.

De financiële penetratie is er bijvoorbeeld nog veel lager dan in de andere twee landen en de economie lijkt er het snelst te groeien. Factoren die deze groei ondersteunen zijn, naast de relatief grote bevolking, de succesvolle inspanningen om het begrotingstekort terug te dringen en de nodige hervormingen door te voeren.

Hoewel Slovenië het kleinste van de drie landen is, zowel qua omvang als qua inwonersaantal, is het veruit het meest ontwikkelde land. Het maakt al sinds 2004 deel uit van de EU en slaagde er het snelste in zich te herstellen na de marktomwenteling van 2008. In dit land vindt het team op dit moment ook de meest interessante beleggingen, wat vooral te danken is aan de hoge kwaliteit van het management van ondernemingen.

Ondertussen begint echter ook het macro-economische klimaat in Kroatië langzaam maar zeker bescheiden tekenen van verbetering te vertonen. Het land herstelt zich duidelijk van een zes jaar durende recessie, waaraan in 2015 een einde kwam.

Een thema dat alle drie de landen gemeen hebben, is een zekere stabiliteit, zowel in politiek als in monetair opzicht. Terwijl Slovenië in 2007 de euro invoerde, hebben de Kroatische en Servische dinar zich tot nu toe goed stand weten te houden ten opzichte van de euro. En ook de inflatie is aanhoudend laag.

De zoektocht naar groei

Het is in het algemeen tamelijk moeilijk om wereldwijd hoogwaardige ondernemingen met goede groeiperspectieven en een goed management te vinden. Dat komt omdat de penetratie, vooral in de voedingsmiddelen- en drankensector op de binnenlandse markten al hoog is en de bbp-groei relatief gering is.

Voor veel ondernemingen was Rusland tot voor kort een belangrijke groeimarkt, maar de achteruitgang van de Russische economie en de val van de roebel hebben een negatief effect op deze belangen. Daarom zijn ondernemingen ambitieus op zoek naar groeimogelijkheden in andere internationale markten, ondanks hoge schuldenniveaus en gebrek aan expertise om de sterk concurrerende Europese markten te penetreren.

Wij keerden van onze reis terug met een zeer korte lijst beleggingsideeën, vooral in het midcap-segment, omdat er eenvoudigweg te weinig aantrekkelijke beursgenoteerde large cap-ondernemingen zijn. De liquiditeit blijft in deze regio een punt van zorg. Bovendien is nader onderzoek noodzakelijk, voordat we deze ideeën werkelijk tot uiting kunnen brengen in onze portefeuilles.

Het bericht Kansen in de Europese grensmarkten verscheen eerst op The Asset.

Aan de vooravond van de opheffing van de sancties gingen wij op onderzoeksmissie naar Iran. Wat wij zagen, was een openbaring en ontkrachtte een groot aantal van onze vooroordelen. Iran bleek meer gemeen te hebben met Turkije dan met Saudi-Arabië.

Teheran is bijvoorbeeld een zeer kosmopolitische stad met een veel liberalere sfeer dan wij hadden verwacht en lijken de vrouwen er volledig geïntegreerd in het maatschappelijk leven. Het land heeft een goed opgeleide bevolking, is ondernemend en welvarend, maar heeft een gebrek aan cashflow vanwege de sancties die in 1979 werden opgelegd. Nu de sancties worden opgeheven, heeft het land de internationale belegger heel wat te bieden.

Sterke fundamentals

Iran bezit aantoonbaar ’s werelds grootste gecombineerde olie- en gasreserves. Het is de nummer vier in olie en de nummer één in aardgas. Volgens prognoses van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zal Iran zijn olieproductie in 2016, na de versoepeling van de sancties van de Europese Unie (EU) en de Verenigde Naties (VN), met 600.000 barrels per day (bpd) opvoeren, een volume dat op middellange termijn zal oplopen naar 1,2 miljoen bpd. Dat is ongeveer de helft van de groei van de wereldwijde olievraag in 2016.

Het land heeft daarnaast een grote bevolking waarvan 60% jonger is dan 30 jaar. De beroepsbevolking is goed opgeleid, en telt na de Verenigde Staten en Rusland het hoogste aantal ingenieurs. Ook heeft het de hoogste alfabetiseringsgraad in de regio Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA).

Iran is de op een na grootste economie in de MENA-regio, na Saudi-Arabië, met een bbp van 406,3 miljard dollar in 2014. Dat is ongeveer gelijk aan Thailand. Nu de sancties zijn opgeheven voor het begin van het Iraanse kalenderjaar 2016, dat in maart begint, verwacht de Wereldbank dat de reële bbp-groei zal toenemen van 1,9% in 2015 naar 5,8% in 2016 en 6,7% in 2017. Bovendien is de inflatie dankzij een streng monetair beleid gedaald van een recordniveau van 45% in 2012 naar 13 à 15% nu.

De financiële sector

Langdurige staatsbemoeienis en een zwak bestuur, gecombineerd met jarenlange sancties, hebben ertoe geleid dat de bankensector relatief zwak is. De banken die wij spraken, hebben een zware exposure naar activa die niet tot hun kernactiviteit behoren zoals vastgoed, franchises en aandelen. Dat komt waarschijnlijk omdat de beleggingsmogelijkheden als gevolg van de sancties beperkt zijn.

Zorgwekkend is dat de banken ondergekapitaliseerd zijn en een hoog percentage non-performing loans hebben, terwijl er nog geen herkapitalisatieplan is. Er is echter wel veel belangstelling van buitenlandse investeerders. Veel Iraanse banken zijn al in gesprek met internationale banken.

De Tehran Stock Exchange (TSE) exploiteert twee aandelenbeurzen. De hoofdbeurs, waar 540 ondernemingen met een totale marktkapitalisatie van 120 miljard dollar genoteerd zijn, heeft een omzet van 40 miljard dollar per dag en maar liefst 107 brokers. De dagelijkse stijgings- en dalingslimiet bedraagt 5%. In 2013 werden Exhange Traded Funds (ETF’s) geïntroduceerd en daarvan er zijn er nu 11 genoteerd aan de TSE.

De gemiddelde koers-winstverhouding van de index bedraagt 6 (was op laagste punt 4 à 5) en het gemiddelde dividendrendement 14%, maar de buitenlandse deelname is verwaarloosbaar. In 2006 begon de regering met een omvangrijke privatiseringsoperatie waardoor een grote verscheidenheid aan staatsbedrijven terugkeerde naar de private sector. De grootste tien beursgenoteerde bedrijven zijn goed voor 50% van de totale beurswaarde van de TSE. Zeven van deze bedrijven zijn voormalige staatsbedrijven.

De olie- en mijnbouwsector domineert zowel de economie als de aandelenmarkt en snakt naar kapitaal en samenwerking met buitenlandse partijen. Zodoende is er een klein deel van de aandelenmarkt dat volop kansen biedt, en waarschijnlijk ook veel beleggers zal aantrekken.

Vroege vogels in het voordeel

Wij zijn van mening dat er geld te verdienen is voor vroege vogels die zich begin 2016 op de markt begeven. Op langere termijn zien we meer hobbels op de weg en zouden beleggingen wel eens kunnen stranden. Het doel van onze reis was meer kennis over Iran en de kenmerken van de Iraanse markt te vergaren. Dat is gedeeltelijk gelukt, maar om met een gerust hart te kunnen beleggen zouden we langer met functionarissen van bedrijven en overheid moeten kunnen spreken.

Zaken als transparantie en corruptie zijn ook een aandachtspunt in de ontwikkeling van elke frontier-economie. Wat transparantie betreft, eindigde Iran in de Global Corruption Index van Transparency International in 2014 als nummer 136 van de 175 landen.

Vanwege zijn rentree in de wereldeconomie, zijn enorme olie- en gasreserves en zijn gunstige demografische kenmerken zal de belangstelling voor Iran in de toekomst alleen maar toenemen. Institutionele beleggers zullen op bezwaren ten aanzien van liquiditeit en ondernemingsbestuur stuiten. Dat is vrij normaal in pas opengestelde markten. Maar er zijn altijd gebieden waar ervaren beleggers goed lopende of sterker wordende bedrijven kunnen vinden die door anderen over het hoofd worden gezien.

Uiteindelijk kan beleggen in Iran lonend zijn, mits de focus op kwaliteit ligt, vooral gezien het lage niveau van de waarderingen op dit moment. Bovendien is Iran een van de laatste onontgonnen frontier markets, zodat het voor sommige beleggers een van de laatste stukjes van de beleggingspuzzel zou kunnen zijn.

Het bericht Iran als de laatste grote openbaring verscheen eerst op The Asset.

Een goed voorbeeld hiervan zagen we vorige week in Vietnam, toen premier Nguyen Tan Dung bevestigde dat de maximumgrens voor buitenlands eigendom in een aantal Vietnamese bedrijven in september zal worden verhoogd van 49 naar 100%. Er zullen echter waarschijnlijk uitzonderingen blijven gelden voor staatsbedrijven en sectoren die van strategisch belang worden geacht.

Premier Dung probeert al enige tijd de regels aan te passen, omdat hij inziet dat deze beperkingen de verdieping van de financiële markten belemmeren en de economische groei kunnen afremmen. En hoewel de versoepeling slechts op een aantal sectoren van toepassing is, is deze ontegenzeggelijk zeer gunstig voor de toegang van buitenlandse beleggers, de indexwegingen en de daarmee samenhangende kapitaalstromen.

Verhoging status

De maatregel verhoogt de kans dat de status van Vietnam door MSCI wordt opgewaardeerd van Frontier Market naar Emerging Market, wat tot dusver niet mogelijk was vanwege het illiquide karakter van de markt en het feit dat het land niet voldeed aan de toegankelijkheidseisen.

Een andere uitermate positieve en misschien nog belangrijkere ontwikkeling was dat de Amerikaanse senaat het groene licht gaf aan de Trade Promotion Authority. Dit maakt de weg vrij voor de afronding van een baanbrekend vrijhandelsakkoord, de Trans-Pacific Partnership (TPP). Dit is een overeenkomst tussen twaalf landen, die samen goed zijn voor circa 40% van het wereldwijde bbp.

Enorme stimulans

Voor veel economieën in Azië zou de TPP een enorme stimulans betekenen. Kleinere landen zoals Vietnam krijgen preferentiële toegang tot grotere ontwikkelde markten, zoals Japan en de Verenigde Staten. Ook kan de TPP de aanzet geven tot andere overeenkomsten, zoals een vrijhandelsverdrag voor heel Azië. Volgens sommige schattingen zou het bbp van Vietnam dankzij de TTP tot 2025 met meer dan 13% kunnen groeien.

Al met al zijn we optimistisch over Vietnam, dat de hoogste absolute en relatieve weging in ons T. Rowe Price Frontier Markets Equity Fund heeft. Op dit moment is er in het land een cyclisch herstel gaande, met een toenemend consumentenvertrouwen en stijgende vastgoedprijzen. Ook de top-down waardering is aantrekkelijk, want de MSCI Vietnam Index heeft een prijs-boekverhouding van 2,3 en ligt daarmee aan de onderkant van zijn bandbreedte over vijf jaar (tussen 1,8 en 3,5).

Het bericht Vietnam verhoogt plafond voor buitenlands eigendom verscheen eerst op The Asset.

In 2014 was Pakistan de op twee na best presterende aandelenmarkt in de regio Azië-Pacific. Dit is voor een groot deel het gevolg van de ware ommekeer die het land heeft doorgemaakt. De afgelopen jaren is het politieke klimaat in Pakistan ingrijpend veranderd. Voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van het land, 67 jaar geleden, zat een regering zijn volle termijn uit en ook de overdracht van de macht aan de oppositie verliep vreedzaam.

Belangrijk is dat de stabiliteit in het politieke landschap heeft geleid tot stabiliteit van de economie en de bereidheid om een programma van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) te aanvaarden. Daardoor hebben we te maken met een land dat zijn begrotingstekort verkleint, staatsbedrijven privatiseert en maatregelen begint te nemen om het elektriciteitstekort aan te pakken: allemaal belangrijke mijlpalen voor internationale beleggers.

Drastisch privatiseringsprogramma

Als onderdeel van het IMF-programma heeft het land ingestemd met een zeer drastisch privatiseringsprogramma van haast ongekende omvang. In juni 2014 beleefde Pakistan zijn eerste privatisering in zeven jaar met de verkoop van 19,8% van de United Bank. Ook voor 2015 zijn er grote plannen.

Ook is er een begin gemaakt met het prioriteit geven aan een ingrijpende herstructurering en privatisering van de elektriciteitssector, wat hard nodig is om de economische groei van Pakistan ruim baan te geven. Deze was tussen 2007-2011 tot nog geen 3% gezakt, maar trekt inmiddels gestaag aan en wordt voor dit jaar geraamd op 5,5%. Dit kan uiteindelijk nog veel hoger uitvallen als de structurele veranderingen verdergaan.

Inflatie scherp gedaald

Daarnaast profiteert de economie van de prijsdaling voor olie en andere grondstoffen. Onder   invloed hiervan is de inflatie de afgelopen maanden scherp gedaald tot de laagste stand in 11 jaar. Dit vormde voor de centrale bank aanleiding om zijn beleidsrente in januari naar 8,5% terug te schroeven en in maart nog eens 50 bp te verlagen naar 8%. Wij hebben goede hoop dat verdere verlagingen zullen volgen als de inflatie op dit lagere niveau verankerd blijft.

Met 186 miljoen inwoners is Pakistan de frontiermarkt met de grootste bevolking en staat het wereldwijd op de zesde plaats, na China, India, de Verenigde Staten, Indonesië en Brazilië. In de MSCI Frontier Markets Index komt Pakistan met een weging van 9% op de derde plaats, na Koeweit en Nigeria, en is daarmee het grootste olie-importerende land in de index.

Op de Karachi Stock Exchange, waar 560 ondernemingen genoteerd zijn met een totale marktwaarde van 77 miljard dollar, wordt dagelijks voor 150 miljoen dollar verhandeld, waarmee Pakistan de meest liquide aandelenmarkt heeft van de landen in de MSCI Frontier Markets index. De ‘free-float’ van de markt is ongeveer 33%, waarvan circa 35% in handen van buitenlandse beleggers is.

Voorzichtigheid blijft geboden

Ondanks de verbeteringen mag echter niet worden vergeten dat Pakistan een veelbewogen verleden heeft, zodat voorzichtigheid altijd geboden is. De regering van premier Nawaz Sharif, die in 2013 aan de macht kwam, staat nog steeds onder druk om meer te doen om de economie aan te zwengelen, de verlammende elektriciteitstekorten op te lossen en gunstiger voorwaarden voor de broodnodige buitenlandse investeringen te scheppen.

Dat neemt niet weg dat Pakistan zich, samen met Sri Lanka, van andere Aziatische frontiermarkten onderscheidt doordat veel van het slechte nieuws al in de waarderingen verwerkt is. Door recente stijgingen is ‘forward’ koers-winstverhouding inmiddels opgelopen naar 9, maar dat is nog steeds erg gunstig vergeleken met andere frontiermarkten en met de opkomende en ontwikkelde markten.

Kansen in financiële sector

De kansen in Azië liggen, met als in andere frontiermarkten, vooral in de financiële sector. Veel banken handelen op hoge enkele of lage dubbele forward K/W-cijfers. Bovendien genereren veel frontierbanken een interessant en tegelijkertijd houdbaar rendement op eigen vermogen. Een groei van 20% per jaar is niet ongewoon, met name in Pakistan en Sri Lanka.

De Pakistaanse banken hebben bijna vijf jaar lang schulden afgebouwd, tot de zomer van 2014. Sindsdien heeft er een omslag plaatsgevonden en trekt de kredietgroei aan, soms zelfs met dubbele cijfers, omdat de bedrijven weer beginnen te lenen. Dit vertaalt zich nu in een sterke winstgroei.

Al met al worden Pakistan en andere markten in de Aziatische frontierregio steeds belangrijker voor de beleggers. De gunstige bevolkingstrends en de lage kredietpenetratie scheppen een robuust beleggingsklimaat.

Het bericht Pakistan biedt steeds betere rendementen verscheen eerst op The Asset.

Tijdens mijn reizen met ons Frontier Markets Team hebben vooral de recente bezoeken aan Vietnam ons optimistisch gestemd. Na een vertraging heeft de Vietnamese economie zich gestabiliseerd, waardoor het beleggerssentiment is verbeterd en de kapitaalstromen terugkeren.

Dit blijkt bijvoorbeeld uit het toenemende ondernemersvertrouwen, een verhoging van de wisselkoers en de overweldigende animo voor de recente staatsobligatie-uitgifte, die meer dan tien keer overtekend was. Inmiddels is de officiële groeiprognose voor het reëel bbp voor 2015 verhoogd naar 6,2%, terwijl het streefcijfer in 2014 nog 5,8% was.

Het belangrijkste is wel dat overheid en centrale bank dit keer de juiste beslissingen lijken te nemen. Ze stellen zich technocratischer op door banken te dwingen niet-presterende leningen als zodanig te aan te merken, en drukken hervormingen door bij staatsondernemingen.

Overgang naar het hogere segment
Hoewel de productiesector een cruciaal onderdeel van de Vietnamese economie blijft, heeft ‘low end’-productie in Vietnam naar onze mening zijn beste tijd gehad. Vanwege hun arbeidsintensieve karakter en de hoge milieukosten worden traditionele bedrijfstakken zoals de textielindustrie door de overheid niet sterk aangemoedigd.

In plaats daarvan geeft de regering nu voorrang aan sectoren met een hoge toegevoegde waarde. Denk aan elektriciteit en elektronica, gezondheidszorg, onderwijs en technologieën om energie te besparen.

De ondernemingen in deze sectoren profiteren van gunstige belastingtarieven, waardoor het zwaartepunt van de export steeds meer verschuift van goedkope massaproducten naar elektronica in het hogere segment. Onlangs zijn textielproducten als Vietnams belangrijkste exportproduct gepasseerd door mobiele telefoons.

Kansen in de bankensector
Een goede sector om in te beleggen, zijn naar onze mening de financiële waarden. Een banksysteem dat opereert in een groeiende economie, met een gecontroleerde NPL-ratio, is waarschijnlijk een goed beginpunt voor wie zoekt naar groeiende, winstgevende banken. We zien tal van voorbeelden in Vietnam en andere frontiermarkten in Azië.

Bovendien hebben ook de banksystemen in veel van deze landen de afgelopen twintig jaar een crisis doorgemaakt. Er is lering getrokken uit de pijnlijke gevolgen van te hoge schulden en een funeste kredietcyclus en de leenpraktijken zijn verbeterd.

De meeste banken beperken zich nu tot de basis en richten zich op het ontvangen van deposito’s, het verstrekken van leningen aan consumenten en bedrijven en het verwerken van transacties. Dit model kan, mits goed gemanaged, een goede winstgevendheid opleveren. Ook zijn deze banken gunstig gewaardeerd.

Uitdagingen voor Vietnam
Dit neemt niet weg dat Vietnam een aantal knelpunten zal moeten aanpakken om de directe buitenlandse investeringen in stand te houden en de aandelenmarkt te stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan de lage liquiditeit, beperkingen aan buitenlands eigendom, een slechte infrastructuur, inefficiënte logistiek, stijgende kosten en de dalende productiviteit.

Ook verlopen de aarzelende pogingen tot ‘equitization’ in Vietnam tot dusver teleurstellend. Het langverwachte privatiseringsprogramma ging in 2014 van start met de verkoop van aandelen in kledingfabrikant Vinatex in september en Vietnam Airlines in november. De aangeboden pakketten waren echter klein en hadden geen beursnotering, en er waren geen buitenlandse deelnemers.

Wat waarderingen betreft, liggen de aandelenratio’s in Vietnam iets hoger dan in andere frontiermarkten, omdat de markt het dankzij gunstige macro-economische ontwikkelingen beter heeft gedaan dan de benchmark. De Vietnamese markt handelt nu op een koers-winstverhouding van 13,5 en een koers-boekwaarde van 2. Er zijn echter delen van de markt waar de winst een cyclisch dieptepunt heeft bereikt en wij verwachten dat deze zullen opveren als het economisch herstel doorzet.

Oliver Bell is portefeuillebeheerder van het T. Rowe Price Frontier Markets Equity Fund

Het bericht Beleggen in Vietnam: een land in overgang verscheen eerst op The Asset.