Van shutdown naar cooldown: een Amerikaanse recessie in 2020?!

0

In juli 2019 kunnen we naar alle waarschijnlijkheid de langste economische bloeiperiode ooit in de Amerikaanse geschiedenis registreren (het eerdere record werd in de periode 1991–2001 neergezet). Ongetwijfeld zullen daar de nodige tweets van Trump over naar buiten komen. Belangrijk is echter de vraag: hoe lang zal deze hosannaperiode voortduren?

Van shutdown naar cooldown: een Amerikaanse recessie in 2020?!De 15%-daling in de Amerikaanse aandelenkoersen in het vierde kwartaal van 2018 voorspelt niet veel goeds. De aandelenbeurs is een redelijk goede voorspeller voor de economie. In een milliseconde wordt alle mogelijk beschikbare informatie verwerkt en ingeprijsd.

De S&P 500 is dan ook één van de ‘leading indicators’ die de Conference Board in de Verenigde Staten (een onderzoeksorganisatie die bestaat uit 1.200 publieke en private organisaties) gebruikt om te voorspellen of er een recessie aan komt of niet. Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikte de beurs als economische voorspeller.

Ze hadden vroeger zelfs hun eigen beursindex: de CBS-koersindex. Deze was superieur qua statistiek ten opzichte van de AEX-index. Maar de AEX was zo simpel te berekenen, dat iedereen deze laatste index gebruikte en de CBS-index in vergetelheid raakte.

Het CBS is dan ook gestopt met de berekening. Sowieso gebruikt het CBS aandelenkoersen niet meer als economische indicator. Dat kwam vooral door de crash van 1987. Toen kelderden de aandelenkoersen, maar bleef een recessie uit. Zoals een bekend gezegde onder economen luidt: de beurs heeft 9 van de afgelopen 5 recessies goed voorspeld. Ergo om de economische vooruitzichten te bepalen, moeten we ons op meerdere indicatoren baseren.

Verwachting op basis van diverse factoren

Er is wel een aantal factoren die bepalend zijn of er inderdaad een Amerikaanse recessie in 2020 te verwachten is. Hieronder zetten we de belangrijkste factoren voor u op een rij.

  • Economische consensusverwachtingen. In een recent Bloomberg-onderzoek onder 60 economen blijkt een gemiddelde verwachting van een economische groei in de Verenigde Staten van minimaal 2,0%, ieder kwartaal tot ver in 2020. Slechts één econoom van de 60 verwacht een recessie, beginnende in het vierde kwartaal van 2019. Bij een recessie moeten er minimaal twee kwartalen achtereen met een negatieve economische groei zijn.
  • Er is al veel media-aandacht voor deze indicator geweest. Dit is het verschil tussen de korte rente op 3-maands deposito’s en de rente op 10-jarige obligaties. Als de rente op 10-jarige obligaties lager is dan de korte rente, dan volgt vaak een recessie. Het is een langlopende en relatief betrouwbare indicator. Alleen is de zogenaamde ‘lead time’ (de periode voordat een recessie daadwerkelijk tot uiting komt) erg lang: gemiddeld anderhalf jaar. Bovendien is de yieldcurve nog niet negatief.
  • De inkopersindices zijn een andere betrouwbare indicator. De inkopers weten als eerste hoe de economie draait. Zij zien als eerste of de voorraden toe- of afnemen. In de Verenigde Staten is deze in de afgelopen periode plotsklaps scherp gedaald. In de rest van de wereld hadden we al een dergelijk afkoeling gezien. Voorlopig staan deze indices nog boven de 50 (op een schaal van 0-100). Pas daaronder is sprake van contractie. Toch zijn hier ook wel redenen om u zorgen te maken. De ISM-subindex voor nieuwe orders geeft een dramatische daling aan. In de maand december 2018 is deze met maar liefst 11 punten gedaald. De laatste keer dat we een dergelijke daling zagen, was ten tijde van de kredietcrisis in het najaar van 2008.

1-maands verandering in ISM (nieuwe orders index)

1-maands verandering in ISM (nieuwe orders index)

Bron: Thomson Reuters Datastream, 7 januari 2019

  • Self-fulfilling prophecy. In een recent onderzoek van Duke University onder 226 Amerikaanse Chief Financial Officers (CFO’s)[1] bleek dat 48,6% verwacht dat de Verenigde Staten eind 2019 in een recessie zit. Dit kan een self-fulfilling prophecy worden. Een bedrijf dat immers denkt in een recessie te zullen komen, zal niet investeren; en daarmee komen we automatisch in een recessie terecht. De Amerikaanse consument is weliswaar veel belangrijker voor de Amerikaanse economie, maar deze loopt altijd achter op de ontwikkelingen. Ook daar zien we het consumentenvertrouwen afnemen.
  • De huizenmarkt levert een belangrijke bijdrage aan de economie. Er zijn steeds meer tekenen dat de Amerikaanse huizenmarkt serieus aan het afkoelen is. Het aantal te koop staande huizen komt nu overeen met 7,4 maanden aan huizenverkopen.

Voorraad te koop staande huizen

Voorraad te koop staande huizen

Bron: Thomson Reuters Datastream, 9 januari 2019

  • De zogenaamde “fiscal cliff” zal een duidelijke impact op de economische groei hebben. De effecten van de belastingverlagingen nemen af. En nu de democraten de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden hebben, zal er veel minder fiscale stimulans vanuit de overheid zijn. Dit effect zal vooral vanaf het derde kwartaal 2019 te zien zijn.
  • De government shutdown komt daar nog eens bovenop. In 2013 liep de government shutdown 21 dagen en had toen een negatief effect op de economie van 0,1% tot 0,2%. Dat zal dit keer niet anders zijn. Veel ambtenaren krijgen achteraf alsnog hun salaris, maar bijvoorbeeld ingehuurde schoonmakers worden gewoon naar huis gestuurd zonder salaris.
  • De onzekerheid over de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten heeft ook invloed op de Amerikaanse economie. Met deze onzekerheid houden Chinese consumenten de hand op de knip. De recente omzetwaarschuwing van Apple was daar een duidelijk voorbeeld van.

Onzekere tijden overheersen

Al met al genoeg redenen om een stuk voorzichter te worden over de Amerikaanse economie. Nu zijn recessies bijna een natuurlijk fenomeen in de economie. Langetermijnbeleggers nemen de op- en neergaande bewegingen voor lief. Recessies en economische bloeiperiodes zijn als eb en vloed.

Wat voor zandkastelen meneer Trump ook bouwt, de getijden trekken zich daar niets van aan. Maar niet iedere belegger heeft zo’n langetermijnhorizon. Een terugval in economische groei zal wel een flinke impact op de winstgroei hebben. Grofweg kan worden gezegd dat iedere procent economische groei gelijk staat aan 10% winstgroei. 2018 was een prachtig winstjaar, onder andere omdat bedrijven veel minder belasting hoefden te betalen. Bedrijven zagen hun winsten met maar liefst 19% groeien.

2019 zal er heel anders uit zien. Allereerst omdat er niet nog een keer een dergelijke belastingverlaging is. Daarnaast heeft de eerder besproken lagere economische groei uiteraard impact. Maar ook de stijging van lonen gaat pijn doen. Lonen lopen altijd achter op de economische groei. Dus op het moment dat de omzet onder druk staat, lopen loonkosten nog op.

Momenteel gaan analisten nog uit van een winstgroei in de Verenigde Staten van 7% à 8% in 2019. Een kwartaal geleden was deze verwachting nog 11%. Ons lijkt een winstgroei van tussen de 0% en de 5% logischer. Misschien is een zogenaamde winstrecessie niet eens uit te sluiten. Een winstrecessie betekent twee kwartalen met winstdaling achter elkaar.

S&P 500 en de onderliggende winsten

S&P 500 en de onderliggende winsten

Bron: Thomson Reuters Datastream, 9 januari 2019

Conclusie

Beleggers achten de kans op een recessie in Verenigde Staten eind 2019 een serieuze optie. Economen houden daar nog geen rekening mee. Veel zal echter afhangen van de handelsbesprekingen tussen de Verenigde Staten en China. En daar speelt het karakter van Trump weer een belangrijker rol in, wat nog meer onzekerheid met zich meebrengt. Voor beleggers zijn de winsten doorslaggevend. Dat winstbeeld zal in 2019 heel wat minder rooskleurig zijn dan in 2018. Gezien de scherpe daling van de aandelenkoersen is een gedeelte daarvan al ingeprijsd.

Bekijk ook:

Deel dit artikel

Over de auteur

Corné van Zeijl

Corné startte zijn carrière bij ACTIAM in september 1994 als portfoliomanager, verantwoordelijk voor het beheer van zowel aandelen als obligaties. Hij is betrokken bij de samenstelling van ACTIAM’s modelportefeuilles. Corné is een bekend spreker in verschillende media en op conferenties en schreef verschillende boeken (o.a.: ”Centen en sentiment”, een boek over de psychologische aspecten van het gedrag van beleggers). Corné begon zijn carrière in 1986 bij Staalbankiers als analist en werkte o.a. voor Robeco Effectenbank, Zurich Insurance en SNS REAAL. Corné is afgestudeerd in Bedrijfseconomie aan de Haagsche Hoogeschool, VBA-gecertificeerd en is geregistreerd als Investment Manager bij het Dutch Securities Institute.


Kennispartners

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies om u de beste surfervaring te geven. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op 'Accepteren' hieronder, dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten